Page 212 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 212
212 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
ขั้นต่อไปในกระบวนการพัฒนาจะยังเกี่ยวข้องกับนักพัฒนา กล่าวคือ
ยังเป็นเรื่องเกี่ยวกับการอาศัยอยู่ในหมู่บ้านและความสัมพันธ์ของเขากับเกษตรกร
ในระหว่างระยะแรกของการทำางาน ขั้นนี้เป็นขั้นที่ต้องการการเปลี่ยนแปลง
ทัศนคติของนักพัฒนาที่มีต่อเกษตรกร โดยต้องพิจารณาถึงระบบของหมู่บ้าน
ทั้งในด้านการเปลี่ยนแปลงและวิวัฒนาการ แต่ในขณะเดียวกัน ก็ต้องพิจารณา
ในด้านดุลยภาพของระบบหมู่บ้านอีกด้วย
หลังจากนั้น นักพัฒนาจะต้องเรียนรู้ถึงวิธีการฟังชาวบ้าน การเรียนจาก
ชาวบ้านและการวางแผนจากชาวบ้าน สิ่งที่จะต้องเรียนรู้ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับ
ปัญหา ความสนใจ ทรัพยากร ศักยภาพ ข้อจำากัดของชาวบ้าน เป็นต้น รวมทั้ง
การตัดสินตนเองอย่างเป็นจริงเกี่ยวกับความเป็นผู้ใหญ่ ทักษะ ทรัพยากร ข้อจำากัด
และบทบาทใหม่ของตนเอง เป็นต้น หลังจากทราบและรู้ถึงสิ่งต่างๆ เกี่ยวกับ
ชาวบ้านและตนเองอย่างนี้แล้ว เขาอาจเริ่มวางแผนกิจกรรมซึ่งจะต้องเป็น
กิจกรรมที่เริ่มจากสภาพจริงของเกษตรกร และควรเป็นกิจกรรมขนาดเล็กก่อน
อันเป็นกิจกรรมที่เป็นรูปธรรมสัมผัสได้ง่ายไม่ซับซ้อน และควรเป็นไปได้ในการ
ที่จะประสบกับความสำาเร็จ ควรพิจารณาเป็นพิเศษถึงทรัพยากร วิถีชีวิตเกษตร
แบบธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระบวนการสื่อสารและความสัมพันธ์ในทุกขั้นตอน
จะต้องเป็นกระบวนการที่ตอบสนอง คล่องตัว เปลี่ยนแปลง จัดปรับ และสัมพันธ์กัน
กระบวนการสื่อสารและสัมพันธ์จะเริ่มจากการสนทนาเป็นจุดเริ่มต้น รวมถึง
การรวบรวมข้อมูล และการเรียนรู้การวางแผนอย่างสมบูรณ์แบบ การดำาเนิน
กิจกรรม การมีส่วนช่วยเกษตรกรและความสัมพันธ์ภายในกลุ่ม ปัญหาที่ประสบ
และการหยุดสะท้อนถึงสิ่งที่ได้ดำาเนินการไปแล้ว
ขั้นต่อไปเป็นเรื่องเกี่ยวกับการที่จะไม่หวังอะไรจากเกษตรกรมากนัก
และพยายามที่จะไม่จัดการอะไรแทนเกษตรกร เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับปัญหาต่างๆ
ดังต่อไปนี้
(1) เกษตรกรเริ่มจากการไม่มีอะไรเลยใช่ไหม?
(2) เกษตรกรสามารถแก้ไขและจัดการปัญหาของตนเองได้หรือไม่?
