Page 209 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 209
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 209
จะเห็นได้ว่า วิธีการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมดังกล่าว ตรงกันข้ามกับความเข้าใจของ
รัฐบาลเรื่องการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชนบทอย่างเห็นได้ชัด ดังจะเห็นได้จาก
แบบแผนการมีส่วนร่วมของรัฐบาลได้ต่อไปนี้
เจ้าหน้าที่ระดับท้องถิ่นได้รับมอบงานให้ไปดำาเนินการและใช้
งบประมาณในกิจกรรมอย่างหนึ่งในหมู่บ้าน ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มองเห็นและ
วางแผนจากข้างบนโดยเฉพาะในกรุงเทพ ฯ เจ้าหน้าที่ระดับท้องถิ่นไปติดต่อ
กับคนบางคนในหมู่บ้าน คนที่เจ้าหน้าที่ไปติดต่อด้วยส่วนใหญ่จะเป็นเกษตรกร
ที่มีฐานะดี ผู้ใหญ่บ้านและอื่นๆ เนื่องจากได้รับงบประมาณแล้ว คนที่เจ้าหน้าที่
ไปติดต่อด้วยจึงไม่มีความยากลำาบากอะไรที่จะหาเกษตรกรเข้ามาร่วมในการทำา
กิจกรรม กิจกรรมที่ทำาอาจจะเกี่ยวหรืออาจจะไม่เกี่ยวกับปัญหาและความต้องการ
อันแท้จริงของชาวบ้านก็ได้ ดังนั้น จึงไม่น่าแปลกใจแต่อย่างใดที่จะสังเกตเห็นว่า
ชาวบ้านที่เข้าร่วมทำากิจกรรมมิได้เข้าร่วมในกิจกรรมอย่างเต็มใจ ผลที่เกิดขึ้นก็
คือ ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงและเสียงบประมาณไปโดยสูญเปล่า ควรจะกำาหนด
ให้ชัดเจนว่าใครคือผู้เอื้ออำานวย (facilitator) ซึ่งจะเป็นผู้บรรลุถึงกระบวนการ
ของการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงกับเกษตรกรขนาดเล็กอันจะนำาไปสู่การพัฒนา
ภาคชนบทได้อย่างจริงจัง จะต้องให้ทราบชัดว่าใครทำาอะไร เมื่อใด และอย่างไร
กล่าวคือ จะต้องมีการจัดวางโครงสร้างและหน้าที่ของหน่วยราชการและหน่วยงาน
เอกชน เรายอมรับว่าแผนพัฒนานั้นต้องกระทำาในระดับบน อย่างไรก็ตาม
แผนพัฒนาที่กระทำา ณ ระดับบนนั้น จะต้องรวมถึงความรับผิดชอบของการ
วางนโยบายที่ดีและกรอบงานที่จะสนับสนุนการพัฒนาชนบท แผนจะต้องมี
ความคล่องตัวพอที่จะประกันให้มีการจัดปรับกับความต้องการในระดับท้องถิ่น
และเหมาะสมกับการพัฒนา ณ ระดับรากหญ้า
3.5 องค์ประกอบ
ตามที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น วิธีการแบบการมีส่วนร่วมจึงเป็นเงื่อนไข
สำาคัญประการหนึ่งสำาหรับโครงการพัฒนา นอกจากนั้น เรายังได้ให้เค้าโครงของ
ความหมายของการมีส่วนร่วมในทางปฏิบัติเอาไว้ การมีส่วนร่วมมิได้หมายถึง
แผนพัฒนาที่มีรายละเอียดสมบูรณ์ แต่หมายถึงการมีส่วนร่วมของกลุ่มเป้าหมาย
