Page 211 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 211
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 211
1. การวิเคราะห์สังคมซึ่งทำาเป็นประจำา
2. การมีกิจกรรมร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
3. การจัดระเบียบชุมชนและประชาชน
4. บทบาทของนักพัฒนา ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่มีความสำาคัญ
5. บทบาทของหน่วยงานราชการและหน่วยงานเอกชน
การที่จะดำาเนินการตามวิธีนี้ได้อย่างไรในทางปฏิบัติ จะได้กล่าวอย่าง
คร่าวๆ เกี่ยวกับวิธีซึ่งนำามาจากคู่มือสำาหรับผู้ปฏิบัติงานในสนามชื่อ “วิธีการ
ทำางานกับเกษตรกร ” และจากประสบการณ์ที่ได้รับระหว่างดำาเนินการของ
86
โครงการพัฒนาหมู่บ้านชายแดนจังหวัดสุรินทร์ (ดู 2.6)
นักพัฒนาเข้าไปอาศัยอยู่ในหมู่บ้านและเริ่มกระบวนการพัฒนา โดยการ
สร้างความรู้ให้เกิดขึ้นกับชาวบ้าน อันเป็นความรู้เกี่ยวกับตัวเกษตรกร จะใช้การ
สังเกตวิถีชีวิตและความเชื่อถือของเกษตรกร วิธีการผลิตทางการเกษตร แบบแผน
ความเป็นอยู่ทางเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรม ระบบหมู่บ้านและโครงสร้างผู้นำา
จากนั้นเขาจะตัดสินใจแบ่งเกษตรกรออกเป็น 2 ประเภท คือ เกษตรกรปลูกข้าว
และเกษตรกรปลูกพืชเศรษฐกิจอื่นๆ รวมทั้งศึกษาพฤติกรรมของเกษตรกร
ทั้งในด้านทั่วไปและในด้านเฉพาะอย่าง หลังจากนั้นนักพัฒนา (ผู้เอื้ออำานวย) ผู้ซึ่ง
จะต้องมีข้อสังเกตอยู่เสมอว่า ตนนั้นกำาลังทำางานอยู่ในสองระบบสองวัฒนธรรม
อันเกิดจากการที่ตัวเขาเองเข้าไปอยู่ในหมู่บ้าน จะต้องแสวงหาและวิเคราะห์
ปัญหาและศักยภาพที่มีอยู่ การแสวงหาและการวิเคราะห์ดังกล่าว จะเกี่ยวข้อง
กับการรวมกลุ่มทางสังคมและการสร้างผู้นำาแบบแผนการผลิตทางการเกษตร
(สมัยใหม่ กึ่งสมัยใหม่ ยังชีพ) และความสัมพันธ์ระหว่างชาวบ้านด้วยกัน และ
ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มต่างๆ ในหมู่บ้าน รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างชาวบ้าน
กับบุคคลภายนอก กระบวนการศึกษาและการสังเกตจะเกิดขึ้นก่อนและระหว่าง
ระยะเวลาของการดำาเนินการ
86 F.G.Heim, it el : How to Work with Small farmers, Thammasat University Press,
Bangkok, 1981 (Thai Version), Research and Development institute, Khon Kaen, 1981
(English version)
