Page 208 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 208
208 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
ขั้นตอนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ การชี้ให้เห็นถึงปัญหา การสะท้อน
การวิเคราะห์ปัญหาและการกระทำาซึ่งได้แก่ การแก้ปัญหาโดยผ่านขั้นตอน
ต่างๆ ดังกล่าวแล้วเท่านั้น จิตสำานึกจึงจะเกิดขึ้นในตัวประชาชนซึ่งจะเป็น
ตัวเริ่มกระบวนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมโดยตั้งอยู่บนรากฐานของการศึกษา
การรวมกลุ่มกันหรือองค์กรและระเบียบวินัย ถ้าหากประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
นั่นหมายถึงว่า ประชาชนมีความรู้สึกว่า นั่นเป็นความสำาเร็จของพวกเขา
กระบวนการพัฒนาแบบล่างขึ้นบน สนใจตัวประชาชนเป็นอันดับแรกมิได้สนใจ
ในวัตถุ โดยผ่านกระบวนการแบบล่างขึ้นบนนี้เท่านั้น ความจำาเริญสะสมบวก
การเปลี่ยนแปลงที่จะจำาเริญต่อเนื่องต่อไปได้เองจะเกิดขึ้น
เราทราบถึงข้อเท็จจริงที่ว่า วิธีการแบบล่างขึ้นบนหรือวิธีการแบบการ
มีส่วนร่วมนี้ เป็นนโยบายที่รัฐบาลแถลงไว้ว่า เป็นวิธีการของรัฐในการพัฒนา
ชนบทเช่นกันแต่เราขอยืนยันไว้ ณ ที่นี้ว่า ความเข้าใจของรัฐบาลในเรื่องการ
มีส่วนร่วมนั้น ไม่ได้มีอะไรเกี่ยวข้องกับวิธีการพัฒนาชนบทแบบการมีส่วนร่วม
อันแท้จริงแม้แต่น้อย เพื่อที่จะอธิบายการยืนยันดังกล่าว เราขออนุญาตขยาย
ความเรื่องการพัฒนาชนบทแบบมีส่วนร่วม โดยมีรายละเอียดเพิ่มเติมขึ้น ดังนี้
จุดเริ่มในการเข้าไปพัฒนาเกษตรกรขนาดเล็กในตอนแรกก็คือ วิธีการที่จะทำาให้
เกษตรกรขนาดเล็กตระหนักและยอมรับถึงความจำาเป็นในการรวมกลุ่มกัน เรื่อง
นี้เป็นเรื่องที่จะต้องพูดคุยและรับฟังกัน ด้วยการทำาเช่นนี้จะทำาให้ทราบถึงปัญหา
และความต้องการอันแท้จริงของเกษตรกรขนาดเล็ก เมื่อทราบแล้ว จะต้องมีการ
พิจารณาให้ความสำาคัญก่อนหลังต่อปัญหาและความต้องการรวมทั้งทรัพยากร
ที่จะนำามาใช้แก้ปัญหาและตอบสนองความต้องการที่จัดลำาดับความสำาคัญก่อน
หลังไว้แล้ว ส่วนการพิจารณาถึงบทบาทของทรัพยากรภายนอก ที่จะนำามา
สนับสนุนกิจกรรมร่วมกันเพื่อแก้ไขปัญหาอันแท้จริงนั้น จะต้องพิจารณารองไป
จากการพิจารณาถึงกิจกรรมที่จะใช้ทรัพยากรของตนและท้องถิ่นทำา กิจกรรม
ที่จะต้องใช้ทรัพยากรของตนเองในท้องถิ่นเป็นกิจกรรมที่ควรได้รับการพิจารณา
เป็นอันดับแรก บทบาทของคนภายนอกเป็นเพียงบทบาทของ “ผู้เอื้ออำานวย”
เนื่องจากประชาชนเป็นผู้กระทำาทุกสิ่งทุกอย่างด้วยตนเอง ดังนั้น การมีส่วนร่วม
จึงมิใช่การให้ความร่วมมือทำากิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่งเพื่อให้เป็นไปตามแผน

