Page 205 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 205
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 205
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงและขบวนการต่างๆ ในชุมชนชนบทก็เกิดขึ้น
ในอัตราที่รวดเร็วมาก จนกระทั่งการขืนใช้ความคิดที่ตั้งไว้และการแก้ปัญหา
ในอดีตก็จะไม่เป็นการเพียงพอที่จะจัดการกับปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นได้
การพัฒนาซึ่งนิยามกันว่า เป็นกระบวนการวิวัฒนาการเป็นขั้นๆ ที่ได้รับ
อิทธิพลจากสถานการณ์ต่างๆ ภายนอก ประกอบกับการค่อยคลี่คลายของ
สถานการณ์ภายใน และงานในการเร่งรัดกระบวนการนี้ให้เร็วขึ้น โดยไม่ต้องรีบ
เร่งเกินความจำาเป็น จึงต้องมีการแทรกแซงในการเผชิญหน้าระหว่างมนุษย์กับ
โลก การเผชิญหน้านั้นเป็นการเผชิญหน้าระหว่างมนุษย์ที่ไม่สมบูรณ์กับโลกที่
85
ไม่สมบูรณ์ทั้งสองฝ่าย มาร่วมเสวนากันซึ่งในการเสวนานี้ แฟร์ กล่าวว่า มนุษย์ได้
ทำาให้โลกเปลี่ยนแปลงและมนุษย์ก็ได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงที่ตนก่อให้เกิดขึ้น
กระบวนการของความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันซึ่งได้แก่ การเผชิญหน้ากัน
อย่างต่อเนื่องนี้ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสถานการณ์อย่างต่อเนื่องเช่นกัน ไม่มี
สถานการณ์ใดหยุดนิ่ง แต่จะเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอโดยผ่านอิทธิพลภายในต่างๆ
(การเผชิญหน้ากันระหว่างมนุษย์กับโลก) และอิทธิพลภายนอก (การดำาเนินงาน
ของโครงการ สิ่งแวดล้อม เป็นต้น) ดังนั้น การพัฒนาจึงไม่มีบทบาทอะไรเลย
ถ้าหากตั้งอยู่บนรากฐานของสถานการณ์ที่หยุดนิ่ง ซึ่งในสถานการณ์เช่นนี้
การพัฒนาจึงเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงหลังสถานการณ์ การพัฒนาตามหลัง
และล้าสมัย การจัดปรับต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปเท่านั้นยังไม่พอ เพราะการ
จัดปรับต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนไปหมายถึง การจัดปรับบางสิ่งที่เป็นของอดีต
อยู่แล้ว ดังนั้น การพัฒนาจึงได้แก่ การเปลี่ยนแปลงและก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
อย่างต่อเนื่อง
3.4 จุดเน้น : บนลงล่างกับล่างขึ้นบน หรือประชาชนเป็นผู้กำาหนด
วิธีการพัฒนาชนบทอาจเป็นแบบบนลงล่างหรือล่างขึ้นบน กล่าวอีก
อย่างหนึ่งคือ อาจเกิดจากภายนอกหรืออาจเกิดจากภายใน ทั้งนี้ต้องดูว่าใครเป็น
85 Freire:Education : The Proctice of Freedom, writers and Readers Publishing
Cooperative, London 1974.
