Page 43 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 43
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 43
ให้เสมอ นอกจากนี้ยังช่วยเขียนเอกสารวิชาการสำาหรับใช้ประกอบการฝึกอบรม
เรื่องการทำางานกับกลุ่มและใช้เป็นแนวทางทำางานในพื้นที่อีกด้วย
หลักสูตรฝึกอบรมที่ท่านอาจารย์มีส่วนช่วยพัฒนาเนื้อหา ตลอดจน
องค์ประกอบอื่นๆ เกือบครบตามวงจรการฝึกอบรม และร่วมดำาเนินการใน
ฐานะเป็นวิทยากร มี 3 หลักสูตรใหญ่ๆ ซึ่งมีผู้นำาไปใช้ประโยชน์อย่างแพร่หลาย
ทั้งในวงการพัฒนาภาคเอกชน ภาครัฐ รวมทั้งมหาวิทยาลัยที่มีการศึกษาด้าน
การพัฒนาชุมชนด้วย คือ (1) หลักสูตรความเข้าใจพื้นฐานในการทำางานพัฒนา
(2) หลักสูตรการวิเคราะห์ระบบชุมชน (Rural System Analysis – RSA) และ
(3) หลักสูตรการทำางานพัฒนาองค์กรชุมชน (กระบวนการกลุ่ม)
หลักสูตรความเข้าใจพื้นฐานในการพัฒนา เป็นหลักสูตรแรก
ของโครงการที่จัดให้บุคลากรกรมส่งเสริมการเกษตรผู้ทำาหน้าที่ผู้ประสานงาน
โครงการ และเป็นตัวแทนกองต่างๆในส่วนกลางที่รับผิดชอบงานพัฒนา
กลุ่มเกษตรกรทั้งชาย หญิง เยาวชน งานพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และผู้มีส่วน
เกี่ยวข้องในการดำาเนินงานใน 4 จังหวัดนำาร่อง (เจ้าหน้าที่ของภาคและจังหวัด)
ใช้เวลา 5 วัน เนื้อหาหลักครอบคลุมเรื่อง ความหมาย หลักการ แนวคิด
ในการพัฒนาชุมชนที่นำาไปสู่การพึ่งตนเอง เงื่อนไขและปัจจัยที่จำาเป็นต้องมี
การเปลี่ยนแปลงเพื่อก่อให้เกิดการพัฒนาอย่างแท้จริง (ได้แก่ วิธีคิดของนักพัฒนา
และชาวบ้าน ความรู้/เทคโนโลยีที่ใช้ทำาการเกษตร ระบบสนับสนุนของ
หน่วยงานพัฒนาเพื่อช่วยนักพัฒนาในพื้นที่ และระดับพลังอำานาจเพื่อการต่อรอง
ของเกษตรกรต่อระบบต่างๆ ที่อยู่รอบตัว (โดยอาศัยพลังกลุ่ม) ในความเห็นส่วนตัว
หลักสูตรนี้น่าสนใจ และมีประโยชน์มากในการทำาความเข้าใจกับทีมที่จะต้อง
ทำางานร่วมกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การเปิดมิติทั้งเรื่องวิธีคิด (ตรงกับคำาว่า mind
set ในปัจจุบัน) เจ้าหน้าที่ต้องเปลี่ยนจากการทำางานแบบให้ความช่วยเหลือ
(ประชานิยม ทำางานแนวอุปถัมภ์) ไม่คิดแทน ตัดสินใจแทน หรือใช้ชาวบ้านเป็น
เครื่องมือช่วยให้ตนทำางานสำาเร็จ มาเป็นแนวคิดเรื่องการปลดปล่อยให้คนเป็น
อิสระ รู้จักคิด รู้จักทำา เลือกทำาในสิ่งที่ตนเองเห็นดีเห็นชอบ สร้างความเชื่อมั่น
และคิดเรื่องการพึ่งตนเองของคนในชุมชน ใช้พลังกลุ่ม วิเคราะห์เรื่องฐานที่มา
