Page 41 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 41
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 41
โครงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการพัฒนา หรือที่
เรียกชื่อย่อว่า SFPP เป็นโครงการที่รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ให้ทุนและผู้เชี่ยวชาญ
สนับสนุนแก่กรมส่งเสริมการเกษตร ดำาเนินโครงการนำาร่องหาแนวทางช่วยเหลือ
เกษตรกรยากจนให้ได้รับผลประโยชน์อย่างแท้จริง เนื่องจากในยุคนั้นแหล่งทุน
มีความเชื่อว่า ผลพวงจากโครงการพัฒนาต่างๆทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ
ส่วนใหญ่ไม่ตกถึงมือคนยากจนจริงๆ เพราะแต่ละโครงการมักเริ่มต้นเข้าหา
กลุ่มเป้าหมายอย่างไม่ถูกต้องนัก เราทำางานแบบอาศัยกลไกในชุมชน ทำางานผ่าน
ผู้นำา โดยมีสมมุติฐานว่า ชุมชนมีความเป็นเอกภาพและผู้นำาเป็นตัวแทนที่
สมบูรณ์แบบของคนทุกคนในชุมชนไม่ว่าจะมีฐานะทางเศรษฐกิจ สังคมอย่างไร
(community approach) และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การทำางานของหน่วยราชการ
ที่มีข้ออ้างว่า จะทำางานแบบเลือกที่รักมักที่ชังไม่ได้ ต้องช่วยแบบทั่วถึง ทำาให้
คนจนถูกลดโอกาสลงไปอีก เพราะไม่มีช่องทางหรือโอกาสมาแสดงปัญหา
ความต้องการด้วยตนเอง โครงการ SFPP จึงทดลองใช้แนวทางการทำางานใหม่
ที่เน้นกลุ่มเป้าหมายเป็นหลัก (target group approach) ให้ความสำาคัญ
กับเงื่อนไข บริบท และตัวตนของกลุ่มคนจนหรือคนในระดับล่างของชุมชน
โดยเฉพาะ เน้นเรื่องการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ให้มีแนวคิด ความรู้และทักษะ
ในการทำางานแบบใหม่ ควบคู่ไปกับการทำางานในพื้นที่ (ซึ่งรวมไปถึงการอบรม
เกษตรกรรายย่อยและผู้นำาของเขาด้วย) เพื่อสร้างต้นแบบเพื่อให้ผู้อื่นมาศึกษา
เรียนรู้ต่อไป
โดยพื้นฐานท่านอาจารย์ (รวมทั้งพวกเราบางคนที่ทำางานในโครงการ)
อาจเป็นนักฝึกอบรมโดยสายเลือด และ/หรือมีการเรียนรู้แบบครูพักลักจำา
(ผ่านการทำางานกับหน่วยงานและผู้คนต่างๆมากมาย) แต่หัวหน้าโครงการ
(Mr. A.H. Pieper) ซึ่งมีประสบการณ์ทำางานพัฒนาชุมชนกับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ
ในหลายประเทศ มองว่า จำาเป็นต้องเพิ่มพูนทักษะในการจัดอบรมให้ผู้เชี่ยวชาญ
ไทยและข้าราชการของกรมส่งเสริมการเกษตรบางคนที่ถูกกำาหนดบทบาทให้
เป็นวิทยากรหลัก จึงลงทุนส่งทีมคนไทยไปอบรมที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ 7 คน
(รวมอาจารย์บัณฑรกับผมด้วย) เพื่อสร้างทีมนักฝึกอบรมหลัก (Master trainer
ของกรม) เพื่อกลับมาถ่ายทอดวิทยายุทธให้กับบุคลากรอื่นๆต่อไป ซึ่งพวกเราได้
