Page 36 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 36
36 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
ภาพที่ชัดเจนสมบูรณ์แล้ว รวมทั้งได้ร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูลหลังจากสอบถาม
ชาวบ้านเสร็จ เป็นระยะๆ ตลอดมา ทำาให้การวิเคราะห์และเขียนรายงาน
ทำาได้ไม่ยากและดำาเนินการเสร็จตามแผน
เมื่อมีการเสนอผลการวิจัยต่อกรมป่าไม้ ก็ถูกโต้แย้ง ท้วงติงมาก
จากเจ้าหน้าที่กรมป่าไม้ เพราะผลการวิจัยพบว่า ชาวบ้านได้เข้าไปตั้งบ้านเรือน
และบุกเบิกที่ดินทำากินก่อน ทางราชการประกาศเป็นเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ภายหลัง ซึ่งทับที่ทำากินของชาวบ้าน ผู้วิจัยได้โต้แย้งกลับและตอบคำาถามได้
และสามารถยืนยันผลการวิจัยได้ เนื่องจากเก็บข้อมูลมาดีและค่อนข้างสมบูรณ์
การสร้างบ้านเรือนของชาวบ้านมีเลขที่บ้าน มีทะเบียนบ้านที่ทางราชการออกให้
ซึ่งระบุ วัน เดือน ปี ชัดเจน การสร้างวัด โรงเรียน สถานีอนามัย รวมทั้งหน่วยงาน
ราชการอื่นๆ และการตัดถนนเข้าไปในหมู่บ้าน ก็มี วัน เดือน ปี ระบุไว้ชัดเจนเช่นกัน
จึงสามารถตรวจสอบเปรียบเทียบได้ว่า อะไรเกิดก่อน อะไรเกิดหลัง
สิ่งที่ได้เรียนรู้จากอาจารย์บัณฑรจากการทำาวิจัยโครงการนี้ร่วมกันสรุป
ได้ดังนี้
(1) เรียนวิธีทำาวิจัยโดยใช้วิธีการทางสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา
ในลักษณะเรียนรู้จากการทำาร่วมกัน ( learning by doing )
(2) เรียนรู้ลักษณะ ท่าที วิธีการพูดคุย สัมภาษณ์ เก็บข้อมูลจาก
ชาวบ้าน โดยไม่ใช้แบบสอบถาม เพิ่มเติมจากที่เคยเรียนรู้จากอาจารย์อคิน
(3) เรียนรู้วิธีทำาวิจัย สอบถาม เก็บข้อมูลในแง่มุมประวัติศาสตร์
ผสมผสานกับความเชื่อ ศาสนา ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมของ
ชาวบ้าน ซึ่งทำาให้สามารถเพิ่มมุมมองและวิเคราะห์ได้รอบด้าน ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น
เพิ่มเติมจากมุมมองและการวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์
(4) เรียนรู้วิธีการวิเคราะห์และเขียนรายงานการวิจัย ทางสังคมวิทยา
และมานุษยวิทยา นอกเหนือจากที่เคยเรียนรู้จากอาจารย์อคิน ทำาให้ความรู้ส่วนนี้
สมบูรณ์มากขึ้นและมีความมั่นใจมากขึ้น
