Page 218 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 218
218 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
2. กิจกรรม : กลเม็ดที่ส�าคัญคือการเริ่มด้วยกิจกรรมที่ง่ายก่อน
การทำากิจกรรมนั้นเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการมีกิจกรรมร่วมกันและ
การทำากิจกรรมยังเป็นมรรควิธีในการรวมกลุ่มกันอีกด้วย การที่จะทำากิจกรรม
อะไร เมื่อใด และอย่างไร ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของประชาชน การตัดสินใจ
ดังกล่าวควรจะเป็นผลมาจากการสนทนากันระหว่างเกษตรกรกับนักพัฒนา
ซึ่งตั้งอยู่บนรากฐานของผลการวิเคราะห์สังคม การทำากิจกรรมมีองค์ประกอบ
ทางด้านการศึกษาของกระบวนการพัฒนาอยู่ด้วย ซึ่งเป็นกระบวนการที่มีขั้นต่างๆ
คือการชี้ให้เห็น (แสวงหา) การสะท้อน และการกระทำา ถ้าหากกระบวนการนี้
มีผลก่อให้เกิดกิจกรรมโดยที่มีผลงานเด่นก็ถือได้ว่า การเริ่มต้นอย่างแท้จริง
ได้เกิดขึ้นแล้ว กิจกรรมต่างๆ ควรเป็นไปได้จริงๆ เพื่อที่จะได้มีโอกาสดีในอันที่
จะประสบความสำาเร็จ ตัวอย่างต่อไปนี้จะชี้ให้เห็นว่า วิธีการที่จะกระตุ้นให้
กิจกรรมที่เป็นไปได้จริงได้อย่างไร
ก) ในชุมชนดั้งเดิมส่วนใหญ่ของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ในประเทศไทย โดยธรรมชาติแล้วหมู่บ้านจะแบ่งออกเป็นคุ้มหลายคุ้ม แต่ละคุ้ม
จะประกอบด้วยครัวเรือนประมาณ 10-15 ครัวเรือน แต่ละคุ้มจะมีผู้นำาไม่เป็น
ทางการ (ธรรมชาติ) ซึ่งเรียกว่าหัวหน้าคุ้มของตนเอง กระบวนการพัฒนาในหมู่บ้าน
แห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มต้นจากการป้อนคำาถามให้หัวหน้าคุ้ม
ตอบเกี่ยวกับปัญหาเรื่องสาธารณูปโภคของชุมชน หัวหน้าคุ้มได้รับการขอร้อง
ให้นำาปัญหาเหล่านี้ไปปรึกษาหารือ อภิปรายกับครัวเรือนต่างๆ ในคุ้มของตน
ผลที่ออกมาก็คือ มีข้อเสนอต่างๆ หลายประการในการแก้ปัญหาหลังจากอภิปราย
กับหัวหน้าคุ้มถึงแง่บวกและแง่ลบของข้อเสนอแต่ละอย่างแล้ว ในที่สุดก็เห็นพ้อง
ต้องกันว่า มีข้อเสนออยู่เพียง 3 ประการเท่านั้นที่พอจะนำาไปปฏิบัติได้ จึงได้มีการ
จัดการดูงานขึ้นสำาหรับหัวหน้าคุ้ม สถานที่ดูงานที่จัดนั้นหัวหน้าคุ้มจะมีโอกาส
สังเกตการแก้ปัญหาทั้ง 3 ประการตามข้อเสนอได้ โดยการสนทนาแลกเปลี่ยน
ความคิดเห็นกับชาวบ้านในหมู่บ้านที่ไปดูงาน หัวหน้าคุ้มจึงได้ตกลงใจเลือกการ
แก้ปัญหาประการหนึ่งซึ่งเหมาะกับสถานการณ์ในหมู่บ้านของตน นักพัฒนาได้
แจ้งหัวหน้าคุ้มถึงหนทางและลู่ทางในการหาทรัพยากรที่ต้องการจากภายนอก
หัวหน้าคุ้มได้ไปติดต่อกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องด้วยตนเอง และหมู่บ้านก็ได้
