Page 191 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 191
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 191
81
ราชวงศ์ ขุนนางที่มิได้เป็นราชวงศ์ ดังนั้น สังคมไทยจึงแบ่งออกได้เป็น 2 ชนชั้น
คือ ชนชั้นปกครอง ซึ่งประกอบด้วยเจ้าฟ้าและขุนนาง กับชนชั้นที่ถูกปกครอง
ซึ่งประกอบด้วยเกษตรกรซึ่งเป็นอิสรชนและเป็นทาส ชนชั้นทั้ง 2 ชนชั้น ล้วนมี
สิทธิถือครองที่ดิน และต้องใช้ที่ดินทำาการเพาะปลูก ส่วนการเพาะปลูกอาจกระทำา
ได้โดยการใช้เกษตรกรทำาโดยเกณฑ์แรงงาน ซึ่งก่อให้เกิดความสัมพันธ์ทางสังคมที่
เรียกว่า “ระบบอุปถัมภ์” ขึ้น หรือโดยการใช้เชลยต่างชาติที่กวาดต้อนมาหลังจาก
ได้ชัยชนะในสงคราม ในระยะแรกนั้นเกษตรกรส่วนใหญ่เป็นอิสรชน แต่เกษตรกร
อาจตกเป็นทาสในเรือนเบี้ยหรือทาสได้เนื่องจากการติดหนี้ติดสิน ความสัมพันธ์
ระหว่างผู้อุปถัมภ์และอิสรชนนั้นเป็นความสัมพันธ์ทางด้านส่วนตัวมิใช่เป็น
ความสัมพันธ์ทางด้านดินแดน ผู้อุปถัมภ์มีหน้าที่คุ้มครองป้องกันผู้อยู่ใต้อุปถัมภ์
ของตนในเรื่องเกี่ยวกับความยุติธรรมและการเงิน (การให้กู้เงิน) อิสรชนมีหน้าที่
จัดหาผลผลิตต่างๆ ให้แก่ผู้อุปถัมภ์และใช้แรงงานช่วยทำางานให้แก่ผู้อุปถัมภ์
จะเห็นได้ว่าเกษตรกรถูกเกณฑ์แรงงาน 2 แบบ คือ แบบแรกจะถูกเกณฑ์
แรงงานไปสร้างและบำารุงรักษาระบบการชลประทานเป็นหลัก ซึ่งอย่างน้อย
ที่สุดระบบการชลประทานก็ให้ประโยชน์แก่การใช้แรงงานของเกษตรกรอยู่บ้าง
ส่วนแบบสองนั้น จะถูกเกณฑ์ไปเป็นทหารและถูกเกณฑ์แรงงานไปสร้างเมือง
ราชวังและวัดวาอาราม ซึ่งมิได้ให้ประโยชน์แก่เกษตรกรโดยตรง สำาหรับการ
เกณฑ์ทหารนั้น ในรัชกาลของสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (พ.ศ. 2031-2171) ถือว่า
การเกณฑ์ทหารนั้นเป็นการบังคับให้ราษฎรจะต้องรับใช้ประเทศชาติ กล่าวคือ
ชายไทยอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไปจะต้องขึ้นทะเบียนทหารซึ่งจะถูกเกณฑ์มารับใช้
ประเทศชาติได้ทุกขณะเมื่อประเทศชาติต้องการ
การศึกษาเริ่มบังคับในปี พ.ศ. 2464 แต่ก็ใช้เวลานานจนกระทั่งถึง
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 จึงสามารถนำามาใช้ได้ทั่วประเทศ ในปัจจุบันการศึกษา
ภาคบังคับได้บังคับให้ศึกษาในระดับประถมศึกษา 6 ปี ดังนั้น อัตราการรู้หนังสือ
81 ต�าแหน่งของราชวงศ์สิ้นสุดลง หลังจาก 5 ชั่วอายุคน แต่อย่างไรก็ตามราชโอรสราชธิดาของกษัตริย์
ที่ประสูติจากพระสนมจะมีต�าแหน่งเป็นเจ้าฟ้า ซึ่งเป็นต�าแหน่งสูงสุดของราชวงศ์ ราชวงศ์ที่มีต�าแหน่ง
ต�่าจึงพยายามถวายลูกสาวของตนเป็นพระสนมของกษัตริย์ เพื่อที่จะได้รับพระราชทานทรัพย์สินและ
ได้รับต�าแหน่งสูงขึ้นเป็นการตอบแทน
