Page 188 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 188
188 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
ทั้งสามมีโครงสร้างสังคมแบบศักดินา ประชากรส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร ซึ่ง
ประกอบอาชีพในการทำานาโดยที่ฐานะเป็นเจ้าของที่ดินขนาดเล็ก กษัตริย์และ
ขุนนางเป็นผู้ควบคุมดูแลในเรื่องของประเทศ และดำารงชีพจากภาษีที่เรียกเก็บ
จากเกษตรกร ภาษีจะเรียกเก็บในรูปสิ่งของ เกษตรกรจะถูกเกณฑ์แรงงานมาสร้าง
เมืองใหม่ๆ และคูคลอง คูชลประทาน รวมทั้งถูกเกณฑ์ไปเป็นทหาร ข้าวเป็น
พืชหลักที่ปลูกกันในประเทศไทย และที่ดินเกือบทั้งหมดถูกใช้ไปในการปลูกข้าว
ในตอนแรกระบบชลประทานที่คนสร้างขึ้นมาเป็นสิ่งที่จำาเป็นเฉพาะที่ราบลุ่ม
บริเวณแม่นำ้าทางเหนือเท่านั้น ทั้งนี้เพราะภูมิประเทศแถบนี้สูงชัน ทำาให้นำ้าไหล
หนีไปอย่างรวดเร็ว จนกระทั่งนำ้ามีอยู่ไม่เพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงต้นข้าว ส่วนใน
ภาคกลางนั้นเป็นภาคที่มีนำ้าท่วมทุกปี และฝนตกในฤดูฝนจึงมีนำ้าเพียงพอสำาหรับ
ปลูกข้าว ดังนั้น ระบบการชลประทานจึงไม่จำาเป็นสำาหรับการปลูกข้าวเพื่อยังชีพ
การปลูกข้าวส่วนมากปลูกแบบเอาแรงกัน ทั้งนี้เพราะว่า การดำานาและการเก็บ
เกี่ยวข้าวต้องใช้แรงงานมากกว่าแรงงานที่มีอยู่ในแต่ละครอบครัว ระบบการ
78
ชลประทานแต่เดิมนั้นพวกมอญ เป็นผู้สร้างขึ้นที่บริเวณลุ่มแม่นำ้าปิงทางใต้ของ
เมืองเชียงใหม่ในศตวรรษที่ 13 ต่อมาพ่อขุนเม็งรายมหาราชได้ทรงขยายระบบ
การชลประทานให้กว้างขวางออกไป มอญมิได้แต่เป็นผู้สร้างระบบการชลประทาน
ขึ้นอย่างเดียวตามที่กล่าวไว้ในหนังสือ “กฎหมายของพ่อขุนเม็งราย กษัตริย์แห่ง
ล้านนาไทย” เท่านั้น แต่มอญยังเป็นผู้ใช้และบำารุงรักษาระบบการชลประทาน
ที่สร้างขึ้นโดยการเอาแรงกันนับเป็นเวลาหลายศตวรรษ 79
นอกจากปลูกข้าวแล้ว เกษตรกรยังปลูกผักและต้นผลไม้ไว้ตามบริเวณ
บ้านของตนอีกด้วย อย่างเช่น มะพร้าว ยาสูบ อ้อย ฝ้าย หมาก ข้าวโพด งา ถั่ว
พริก มะม่วง ทุเรียน มะนาว ส้มโอ ขนุน สับปะรด แตงโม ขิง และอื่นๆ ส่วน
ใหญ่เกษตรกรจะปลูกผัก และต้นผลไม้เอาไว้บริโภคเอง ส่วนที่เหลือจากการ
บริโภคมีเพียงเล็กน้อยไม่มากนัก ปลาซึ่งจับกันทุกครัวเรือนเป็นแหล่งโปรตีน
จากสัตว์ที่สำาคัญของเกษตรกร สำาหรับผู้อยู่ตามชายทะเลก็จับปลาทะเล ส่วนผู้
78 มอญ ซึ่งเป็นผู้อาศัยในดินแดนของประเทศไทยและประเทศพม่าในปัจจุบันก่อนไทยและพม่า
เป็นผู้ที่เริ่มปลูกข้าวเป็นอาหาร
79 J.M.Potter, Thai Peasant Social Structure, The University of Chicago, 1976, p. 81.
