Page 187 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 187
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 187
เปลี่ยนชื่อเป็นอาณาจักรเชียงใหม่อยู่ต่อมาจนถึงปี 2316 (1773) ซึ่งเป็นปีที่
อาณาจักรเชียงใหม่ยอมแพ้ต่อกองทัพไทยภาคกลางของสมเด็จพระเจ้าตากสิน
มหาราช ทรัพย์สินและการคงอยู่ของอาณาจักรล้านนาไทยนั้นเกิดจากที่ดิน
อันอุดมสมบูรณ์ของที่ราบลุ่มของแม่นำ้าในภาคเหนือ ที่ดินอันอุดมสมบูรณ์เหล่านี้
ไม่เพียงแต่ผลิตข้าวให้แก่อาณาจักรล้านนาไทยเท่านั้นแต่ยังผลิตอาหารอื่นๆ
และสิ่งของจำาเป็นที่มิใช่อาหารอีกเป็นจำานวนมากให้แก่อาณาจักรล้านนาไทย
ความจริงทรัพย์สินและการคงอยู่ของอาณาจักรล้านนาไทยนี้ถูกคุกคามจากศัตรู
ซึ่งได้แก่พม่าและไทยภาคกลางอยู่เสมอเป็นเวลาหลายศตวรรษ
เมืองสุโขทัย แต่เดิมมิได้มีเขตแดนปกคลุมอยู่เฉพาะเมืองหน้าด่านของ
เขมรเท่านั้น แต่ยังปกคลุมเมืองหลวงด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจักรวรรดิ
อังกอร์ (เขมร) อีกด้วยและถูกกองทัพไทยยึดได้ ต่อมาตอนปลายศตวรรษที่ 13
อาณาจักรสุโขทัยได้กลายเป็นอาณาจักรที่เข้มแข็งภายใต้การปกครองของพ่อขุน
รามคำาแหงมหาราช อาณาจักรสุโขทัยตั้งอยู่ในบริเวณที่นาตามริมฝั่งแม่นำ้ายม
และแม่นำ้าน่าน อาณาจักรสุโขทัยจึงเป็นอาณาจักรที่มั่งคั่งรำ่ารวย ดังข้อความ
ในศิลาจารึกว่า “ในนำ้ามีปลา ในนามีข้าว พ่อขุนบ่เอาจังกอบ…ไพร่ฟ้าหน้าใส”
ทุกคนมีอิสระเสรีภาพเนื่องจากได้มีการยกเลิกระบบทาส อาณาจักรสุโขทัย
เสื่อมลง ในระหว่างปี พ.ศ. 1796-1921 หลังจากการสวรรคตของพ่อขุนรามคำาแหง
มหาราช ในตอนแรกได้ตกเป็นเมืองขึ้นของอยุธยา แต่ต่อมาก็ถูกผนวกเข้ากับ
อาณาจักรอยุธยาในปี พ.ศ. 1921 ได้สถาปนาอาณาจักรอยุธยาขึ้นมาในปี พ.ศ.
1913 อาณาจักรอยุธยาตั้งอยู่ทางด้านใต้ของอาณาจักรสุโขทัย ในที่ราบลุ่มของ
แม่นำ้าเจ้าพระยา อันเป็นที่ราบลุ่มที่แม่นำ้า 3 สายไหลมาบรรจบกัน สมัยอาณาจักร
อยุธยาซึ่งอยู่มาได้จนถึงปี พ.ศ. 2310 เป็นสมัยที่นักประวัติศาสตร์ไทยถือว่า
เป็นสมัยที่เจริญรุ่งเรืองที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย เขตแดนของอาณาจักรอยุธยา
แผ่ปกคลุมออกไปไกลที่สุด แต่อาณาจักรอยุธยาไม่สามารถเอาชนะอาณาจักร
เชียงใหม่ได้
ถ้าหากเราจะพิจารณากันถึงการจัดระเบียบสังคมของอาณาจักร
ล้านนาไทย อาณาจักรสุโขทัย และอาณาจักรอยุธยา เราจะพบว่า อาณาจักร
