Page 195 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 195
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 195
เนื่องจากเป็นระบบการปกครองที่ยังไม่ได้รับการสนับสนุนจากมวลชน การที่
ทหารทำารัฐประหารขึ้นหลายต่อหลายครั้งก็ดี และการลุกฮือขึ้นของนักศึกษา
ในปี 2516 ก็ดี ยังไม่ได้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงขึ้นแต่อย่างใด เพราะ
รัฐประหารแต่ละครั้งมุ่งโจมตีผลของการปกครอง แทนที่จะมุ่งโจมตีสาเหตุของ
การปกครอง แบบแผนความคิดซึ่งก่อให้เกิดการโค่นล้มรัฐบาลไม่มีใครแตะต้อง
และพูดถึง ดังนั้นอุดมการณ์เดิมจึงเกิดขึ้นซำ้าแล้วแล้วซำ้าเล่าในรัฐบาลชุดต่อๆ มา
82
จี.ไมร์ดัล ได้เขียนหนังสือชื่อ ละคอนแห่งเอเชีย เมื่อปี 2514 ว่า ประเทศไทย
ภายใต้การปกครองแบบประชาธิปไตยหรือเผด็จการเป็น “รัฐอ่อน” เนื่องจาก
ไม่มีความสามารถหรือไม่ยินดีสร้างการปฏิรูปขั้นพื้นฐานให้เป็นสถาบันและ
บังคับใช้วินัยทางสังคม
“สภาพการเป็นรัฐอ่อน” เป็นผลมาจากโครงสร้างสังคมไทย ชนกลุ่มน้อย
ซึ่งประกอบไปด้วยกลุ่มข้าราชการชั้นผู้ใหญ่มักจะเป็นผู้ควบคุมอำานาจอยู่
อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าประเทศไทยจะใช้ระบบการเมืองแบบใด ข้าราชการผู้ใหญ่
ได้รับอิทธิพลอย่างมาก จากผลประโยชน์ทางธุรกิจระดับประเทศ (ชาวจีนเป็น
ส่วนใหญ่) ระหว่างประเทศ (บริษัทลงทุนข้ามชาติ) และความสัมพันธ์ส่วนบุคคล
กระทรวงทบวงกรมต่างๆ ในประเทศไทยมีอำานาจมากและดำาเนินการอย่าง
เป็นอิสระ ปรากฏการณ์ดังที่กล่าวมาอาจจะชี้ให้เห็นได้ดีที่สุดจากกรณีต่อไปนี้
นับตั้งแต่ทศวรรษ 1960 (พ.ศ. 2503-2513) เป็นต้นมา กรมและหน่วยงานต่างๆ
ของทางราชการ ได้รับเงินงบประมาณตำ่าและช้ามาก ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมานี้
การใช้จ่ายงบประมาณจริงๆ ในแต่ละปีงบประมาณ จะใช้จ่ายไม่เกิน 80 เปอร์เซ็นต์
ของงบประมาณทั้งหมด ปรากฏการณ์เช่นนี้ มีผลทำาให้การดำาเนินการตาม
โครงการชักช้า อันเป็นการทำาให้กระบวนการพัฒนาชักช้าตามไปด้วย ทำาให้
ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้ทันเวลา และมีผลทำาให้
เกิดความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการวางแผนด้านการเงิน การประเมินความต้องการ
ใช้เงิน ในระยะหนึ่งๆ ผิดพลาด ซึ่งมีผลทำาให้ต้องทำาการกู้ยืมเกินความจำาเป็น
และต้องจ่ายค่าดอกเบี้ยในอัตราสูง และมีผลทำาให้เงินทุนถูกผูกพันเอาไว้ไม่มี
82 G. Myrdal : Asian Drama, The Twentieth Century Fund 1971.
