Page 110 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 110
110 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
ลักษณะทางสังคมวัฒนธรรม และสถานการณ์แวดล้อมด้านบริหารซึ่งเอื้อต่อ
การพัฒนาชนบทระดับภูมิภาค
ข้อวิจารณ์สำาหรับยุทธศาสตร์ มีดังนี้
ประการแรก การพัฒนามิได้เกิดขึ้นในสุญญากาศ มีเงื่อนไขและกรอบ
หลายอย่างหลายประการ ที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา
ประการที่สอง ชุมชนมิได้ตกเป็นขององค์กรเดียว (ไม่ว่าองค์กรนั้น
จะเป็นองค์กรระดับชาติ ทวิภาคี หรือระหว่างประเทศก็ตาม) แต่ชุมชนเป็นของ
ชุมชนเอง กล่าวคือ เป็นของประชาชน ซึ่งอาศัยในชุมชนนั้นนั่นเอง
ประการที่สาม แม้ว่าจะมีแนวความคิดและยุทธศาสตร์เกี่ยวกับการ
พัฒนาชนบทสวยสดงดงามเพียงใดก็ตาม เราก็อาจกล่าวอย่างชัดถ้อยชัดคำาได้ว่า
ตั้งแต่ต้นมาจนบัดนี้ความช่วยเหลือประสบกับความล้มเหลวมากกว่าความสำาเร็จ
เราเชื่อว่าการที่ต้องประสบกับความล้มเหลวมากกว่าความสำาเร็จนั้น
เป็นเพราะยุทธศาสตร์การพัฒนาเน้นที่วัตถุอย่างเดียว แน่นอนว่าการเน้น
วัตถุอย่างเดียวเป็นปัญหาที่ใหญ่ที่สุดของนักวางแผนการพัฒนา และผู้สร้าง
ยุทธศาสตร์การพัฒนา คนเหล่านี้ทึกทักเองว่าจะสร้างโครงการพัฒนาที่ซับซ้อน
ที่สุดโดยกระบวนการของการวางแผน อย่างไรก็ตาม การพัฒนานั้นถ้าไม่
เป็นวิวัฒนาการก็จะต้องเป็นการปฏิวัติอย่างใดอย่างหนึ่ง วิวัฒนาการนั้นเป็น
กระบวนการทีละขั้น กระบวนการนี้ได้รับอิทธิพลจากสถานการณ์ภายนอก
และการคลี่คลายภายในแบบค่อยเป็นค่อยไป วิวัฒนาการคือ ความก้าวหน้า
ซึ่งสถานการณ์ภายนอกและการคลี่คลายภายในจะต้องไปด้วยกัน การผลักดัน การ
ส่งเสริมหรือการโฆษณาจากภายนอกอย่างเดียวไม่มีวันจะริเริ่ม และธำารงรักษา
กระบวนการของวิวัฒนาการเอาไว้ได้ ดังนั้นจึงเป็นอันว่าการพัฒนาจะไม่มีวัน
เริ่มที่สิ่งของที่เป็นวัตถุหรือสินค้า แต่การพัฒนาจะเริ่มที่ “ประชาชนและการศึกษา
ของประชาชน องค์การและวินัยของประชาชน” ประชาชนและการศึกษา
33
องค์กรและวินัยของประชาชน เป็นสาเหตุสำาคัญของความยากจน และ
33 E.F. Schumacher: Small is Beautiful, Abaus, London, 1974, p. 140.
