Page 21 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 21
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 21
อยู่ 9 ปีเศษ ในปี พ.ศ. 2523 จึงลาออกจากธรรมศาสตร์และไปทำางานพัฒนา
ระหว่างประเทศอยู่ที่ฮ่องกงเป็นเวลา 4 ปี อาจารย์กลับเมืองไทยในปี พ.ศ. 2527
และเริ่มการทำางานเพื่อคนจนมาโดยตลอดตั้งแต่บัดนั้น
2. ประสบการณ์งานพัฒนาในยุคสู่ความทันสมัย
ทศวรรษ 1960 (พ.ศ. 2503) เป็นทศวรรษแห่งการพัฒนา “The decade
of Development” ขององค์กรสหประชาชาติ ถือได้ว่าเป็นช่วงเริ่มต้นที่
สำาคัญของการพัฒนาสมัยใหม่ของไทย เช่นกัน ประเทศไทยเริ่มใช้แผนพัฒนา
เศรษฐกิจ(และสังคม) แห่งชาติ ฉบับแรกในปี พ.ศ. 2504 นับเป็นเวลากว่า 60 ปี
ที่ผ่านมาจนถึงแผนฯ ฉบับที่ 12 ในปัจจุบัน มูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทย
ที่ตั้งขึ้นในปลายปี พ.ศ. 2510 และเริ่มปฏิบัติการภาคสนามส่ง “บูรณากร”
ลงปฏิบัติงานกับชุมชนในพื้นที่จังหวัดชัยนาทส่วนใหญ่และอุทัยธานีบางส่วน
เมื่อต้นปี พ.ศ. 2512 ก็คือตัวอย่างรูปธรรมของการเกิดกระแสการพัฒนาที่ไม่ใช่
ภาครัฐเป็นศูนย์กลางเป็นครั้งแรก ขณะเดียวกัน ก็เกิดกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งกลุ่ม
องค์กรพัฒนาทางด้านศาสนา ที่เคลื่อนไหวทั้งในชุมชนเมืองและชนบท และ
กลุ่มกิจกรรมปัญญาชนนักศึกษาต่าง ๆ ซึ่งแม้จะไม่ใช่นักศึกษาส่วนใหญ่
อาทิเช่น กิจกรรมค่ายอาสาพัฒนา กิจกรรมสังคมสงเคราะห์ กิจกรรมการ
พัฒนาผู้นำานักศึกษาซึ่งนำาไปสู่การจัดตั้งศูนย์กลางนักศึกษา ที่มีบทบาทต่อ
สังคมวงกว้างมากขึ้นในเวลาต่อมา โดยเฉพาะช่วงภายหลังที่มีการประกาศใช้
รัฐธรรมนูญและการเลือกตั้งทั่วไปในช่วงต้นปี พ.ศ. 2512 และขยายผลสืบเนื่อง
ไปจนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516
นับแต่ปี พ.ศ. 2509 ภายหลังที่อาจารย์สำาเร็จการศึกษาจากจุฬาฯ
และได้ไปทำางานเป็นล่ามและนักวิจัยผู้ช่วย (ภาคสนาม) ในพื้นที่หมู่บ้าน
ภาคอีสาน อาจารย์ได้ร่วมงานอย่างใกล้ชิดกับกลุ่มนักวิจัยชาวอเมริกันที่เชี่ยวชาญ
ด้านเศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ และด้านมานุษยวิทยา การคลุกคลีอยู่ในภาคอีสาน
ประมาณ 3 ปีกว่า (พ.ศ. 2509-2512) ในช่วงดังกล่าว ทำาให้อาจารย์ได้มี
ความเข้าใจในสภาพชีวิตและปัญหาของชาวชนบทอีสาน และเกิดความสนใจ
อยากที่จะทำางานพัฒนาชนบทโดยเฉพาะในภาคอีสาน จึงได้ไปเรียนต่อที่
