Page 22 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 22
22 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
สหรัฐอเมริกา อาจารย์เล่าถึงบรรยากาศการศึกษาในช่วงนั้นว่า ได้รับอิทธิพล
ซึ่งตอกยำ้าให้ยึดอยู่ใน “อุดมการณ์เพื่อชนบท” (Ruralism) จากตำาราสังคมวิทยา
ชนบท (โดยเฉพาะชื่นชมนักวิชาการที่เป็นทั้งนักทฤษฎีและนักปฏิบัติที่ลงไปศึกษา
และชอบชีวิตชนบท เช่น Robert Redfield ) และจากความประทับใจครั้งหนึ่ง
ในการเดินทางไปเที่ยวที่นิวยอร์คซิตี้
“ …..ขากลับเมืองอิตะกะ เราหลงทางเข้าไปในหมู่บ้านชนบทแห่งหนึ่ง
ซึ่งมีน้อยมาก และเข้าไปในร้านอาหาร เจ้าของร้านให้การต้อนรับเราคล้ายเป็น
ญาติสนิท เหมือนดังที่ข้าพเจ้าเคยประสบในสังคมชนบทในประเทศไทย ท�าให้
ข้าพเจ้าเกิดความรู้สึกรักคนชนบทมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นคนชนบทในประเทศใด”
เกิดเป็นลูกชาวนามาจากชนบท สัมผัสชีวิตชาวชนบทในภาคอีสาน
ก่อนผันตัวเองไปเรียนต่อเมืองนอก อาจารย์กลับประเทศไทยพร้อมกับลมหายใจ
เพื่อชนบทที่แน่วแน่
3. บทบาทอาจารย์มหาวิทยาลัยกับการพัฒนาชนบท
กิจกรรมเคลื่อนไหวของนักศึกษาปัญญาชน (เช่น กลุ่มอาสาสมัคร
สังเกตการณ์การเลือกตั้ง และกลุ่มที่ออกค่ายอาสาพัฒนาชนบทต่าง ๆ) และ
กลุ่มองค์กรพัฒนาทางด้านศาสนาทั้งพุทธและคริสต์ ที่เกาะติดการทำางานชุมชน
ในพื้นที่ทั้งในเมืองและชนบทในช่วงต้นพุทธทศวรรษ 2510 คือกลุ่มคนที่เริ่ม
ตื่นตัวสนใจปัญหาความเดือดร้อนของคนส่วนใหญ่ในสังคม การเคลื่อนไหว
ในช่วงดังกล่าวนำาไปสู่การเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ที่รัฐบาล
จอมพลถนอม กิตติขจร (ที่ได้มาจากการเลือกตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2512 และได้
ยึดอำานาจตัวเองเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2514) ต้องหมดอำานาจลง
ปี พ.ศ. 2515 ที่อาจารย์เริ่มรับราชการที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
(ปีเดียวกันกับที่ผู้เขียนจบปริญญาตรีและกำาลังเป็นบัณฑิตอาสาสมัครของ
ธรรมศาสตร์ไปปฏิบัติงานที่ภาคใต้) อาจารย์ก็ทุ่มเทพลังเต็มที่กับการเรียน
การสอน พานักศึกษาออกภาคสนามทั้งในเมืองและชนบท โดยเฉพาะ ในช่วงปี
พ.ศ. 2518-2519 ได้เข้าร่วมงานกับ ดร. ป๋วย อึ๊งภากรณ์ และ ดร. มรว. อคิน
