Page 20 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 20
20 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
อยู่ 9 ปีเศษ ในปี พ.ศ. 2523 จึงลาออกจากธรรมศาสตร์และไปทำางานพัฒนา
ระหว่างประเทศอยู่ที่ฮ่องกงเป็นเวลา 4 ปี อาจารย์กลับเมืองไทยในปี พ.ศ. 2527
อาจารย์นักพัฒนาผู้เปี่ยมวิทยายุทธ์ และเริ่มการทำางานเพื่อคนจนมาโดยตลอดตั้งแต่บัดนั้น
2. ประสบการณ์งานพัฒนาในยุคสู่ความทันสมัย
จรินทร์ บุญมัธยะ 2
ทศวรรษ 1960 (พ.ศ. 2503) เป็นทศวรรษแห่งการพัฒนา “The decade
of Development” ขององค์กรสหประชาชาติ ถือได้ว่าเป็นช่วงเริ่มต้นที่
1. จากลูกชาวนามาท�างานเพื่อคนจน สำาคัญของการพัฒนาสมัยใหม่ของไทย เช่นกัน ประเทศไทยเริ่มใช้แผนพัฒนา
เศรษฐกิจ(และสังคม) แห่งชาติ ฉบับแรกในปี พ.ศ. 2504 นับเป็นเวลากว่า 60 ปี
อาจารย์บัณฑร เกิดในหมู่บ้านชาวนาเชื้อสายลาวเวียงที่สุพรรณบุรี ที่ผ่านมาจนถึงแผนฯ ฉบับที่ 12 ในปัจจุบัน มูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทย
เมื่อปี พ.ศ. 2478 แม่ตายตั้งแต่เด็กยังจำาความไม่ได้ ดำาเนินชีวิตแบบชาวนาจน ที่ตั้งขึ้นในปลายปี พ.ศ. 2510 และเริ่มปฏิบัติการภาคสนามส่ง “บูรณากร”
อาศัยอยู่กับป้า พี่สาวแม่ซึ่งแต่งงานอยู่กินกับพ่อ เมื่อพ่อย้ายไปทำางานหาเลี้ยงชีพ ลงปฏิบัติงานกับชุมชนในพื้นที่จังหวัดชัยนาทส่วนใหญ่และอุทัยธานีบางส่วน
ที่ราชบุรี จึงได้ไปอยู่กับพ่อ เริ่มเข้าเรียนชั้นประถม แล้วสอบเรียนต่อที่โรงเรียน เมื่อต้นปี พ.ศ. 2512 ก็คือตัวอย่างรูปธรรมของการเกิดกระแสการพัฒนาที่ไม่ใช่
ประจำาจังหวัด เรียนจนถึงชั้นมัธยม 2 พ่อก็ย้ายกลับมาอยู่หมู่บ้านเดิม ภาครัฐเป็นศูนย์กลางเป็นครั้งแรก ขณะเดียวกัน ก็เกิดกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งกลุ่ม
จึงจำาต้องออกจากโรงเรียนเนื่องจากขัดสนเงินทอง แต่ด้วยความรักการศึกษา องค์กรพัฒนาทางด้านศาสนา ที่เคลื่อนไหวทั้งในชุมชนเมืองและชนบท และ
จึงได้บวชเณรและเรียนธรรมอยู่กับพระ อยู่กับวัด กระทั่งต่อมาจึงได้เข้ามา กลุ่มกิจกรรมปัญญาชนนักศึกษาต่าง ๆ ซึ่งแม้จะไม่ใช่นักศึกษาส่วนใหญ่
บวชเรียนอยู่ที่วัดในกรุงเทพฯ อาทิเช่น กิจกรรมค่ายอาสาพัฒนา กิจกรรมสังคมสงเคราะห์ กิจกรรมการ
เรียนจนจบปริญญาสงฆ์แล้วจึงสึก ได้ไปสมัครเรียนเป็นนิสิตแผนก พัฒนาผู้นำานักศึกษาซึ่งนำาไปสู่การจัดตั้งศูนย์กลางนักศึกษา ที่มีบทบาทต่อ
ปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ เมื่อขึ้นปี 2 เคยใช้วุฒิพระไปสอบเรียนระดับ สังคมวงกว้างมากขึ้นในเวลาต่อมา โดยเฉพาะช่วงภายหลังที่มีการประกาศใช้
ปริญญาโทได้ที่ธรรมศาสตร์ แต่เรียนเพียง 2 เดือน ก็ต้องลาออกเพราะวุฒิปริญญา รัฐธรรมนูญและการเลือกตั้งทั่วไปในช่วงต้นปี พ.ศ. 2512 และขยายผลสืบเนื่อง
ทางสงฆ์ไม่ได้รับการรับรอง ต้องขอกลับมาเรียนที่จุฬาฯ ตามเดิม ระหว่างเรียน ไปจนเกิดเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516
ก็ทำางานเป็นล่ามภาษาอังกฤษ และได้พบรักแต่งงานอยู่กับคู่ชีวิต จนมีลูกด้วยกัน นับแต่ปี พ.ศ. 2509 ภายหลังที่อาจารย์สำาเร็จการศึกษาจากจุฬาฯ
ระหว่างยังเรียนอยู่ และได้ไปทำางานเป็นล่ามและนักวิจัยผู้ช่วย (ภาคสนาม) ในพื้นที่หมู่บ้าน
พ.ศ. 2509 เมื่อเรียนจบออกมาหางานทำาชั่วคราวได้สักพัก จึงไปอยู่ที่ ภาคอีสาน อาจารย์ได้ร่วมงานอย่างใกล้ชิดกับกลุ่มนักวิจัยชาวอเมริกันที่เชี่ยวชาญ
ภาคอีสานทำางานกับแผนกวิจัยของยูซอม แล้วได้ทุนไปเรียนต่อ ที่มหาวิทยาลัย ด้านเศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ และด้านมานุษยวิทยา การคลุกคลีอยู่ในภาคอีสาน
คอร์แนล สหรัฐอเมริกา เมื่อปี พ.ศ. 2512 อาจารย์เรียนจบปริญญาโท ประมาณ 3 ปีกว่า (พ.ศ. 2509-2512) ในช่วงดังกล่าว ทำาให้อาจารย์ได้มี
ด้านสังคมวิทยาชนบทในปี 2514 แล้วจึงกลับเมืองไทยและได้สมัครมาเป็น ความเข้าใจในสภาพชีวิตและปัญหาของชาวชนบทอีสาน และเกิดความสนใจ
อาจารย์ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อ ปี พ.ศ. 2515 ในวัย 37 ปี เป็นอาจารย์ อยากที่จะทำางานพัฒนาชนบทโดยเฉพาะในภาคอีสาน จึงได้ไปเรียนต่อที่
2 นักพัฒนาอิสระ
