Page 155 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 155
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 155
- ความเจ็บป่วยเป็นสาเหตุสำาคัญทำาให้พวกเรายากจน การมีชีวิต
ไปวันหนึ่งๆ นั้นพอทนกันไปได้ วันไหนมีปลาก็กินปลา วันไหนมีหน่อไม้ก็กินหน่อไม้
แต่ถ้ามีใครคนหนึ่งในครอบครัวเกิดล้มป่วยลง พวกเราก็ต้องนำาเงินมารักษา
นั่นแหละเป็นสาเหตุที่พวกเราต้องตกเป็นหนี้ และทำาให้พวกเราวิ่งหาเงินกันตัว
เป็นเกลียว
เสียงสะท้อนดังกล่าวข้างต้นเป็นเสียงของเกษตรกรขนาดเล็กในภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือ เสียงสะท้อนทำานองนี้เราจะได้ยินได้ฟังกันเป็นประจำา เสียง
สะท้อนเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงความรู้อันเกิดจากสถานการณ์รอบตัวของเกษตรกร
ขนาดเล็กนั่นเอง
3.2 ปัญหาสำาคัญของเกษตรกรขนาดเล็ก
1. ครัวเรือนเกษตรกรขนาดเล็กมักจะขาดเงินสด และเกษตรกรขนาดเล็ก
ส่วนมากต้องตกเป็นหนี้สิน นายบุญชู โรจนเสถียร เมื่อครั้งยังดำารงตำาแหน่ง
ประธานธนาคารกรุงเทพ ได้กล่าวว่า “บางทีอาจกล่าวได้ว่า หนี้สินเป็นภาระที่
หนักหน่วงที่สุดที่ชาวนาไทยแบกอยู่ในปัจจุบัน” อันเป็นตอนหนึ่งในสุนทรพจน์
ต่อสมาคมนักเศรษฐศาสตร์การเกษตร เมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2521 การสำารวจ
หนี้สินเกษตรกร ซึ่งกรมพัฒนาที่ดินร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จัดทำาเมื่อ
ปี 2516-17 เปิดเผยว่า เกษตรกรจำานวน 80 เปอร์เซ็นต์ของเกษตรกรทั้งหมด
ตกเป็นหนี้ เกษตรกรขนาดเล็กต้องการกู้เงินเพื่อนำามาใช้ในการเพาะปลูก การ
บริโภคภายในครอบครัว และนำาเงินมาใช้หนี้เก่า แต่เกษตรกรขนาดเล็กหาแหล่ง
เงินกู้ซึ่งมีดอกเบี้ยตำ่าไม่ค่อยได้ เนื่องจากไม่มีหลักประกันเพียงพอ (หลักประกันที่ใช้
คือ ที่ดินและการเป็นเจ้าของที่ดิน) เนื่องจากอาชีพเกษตรเป็นอาชีพที่เสี่ยงเพราะ
ต้องขึ้นอยู่กับดินฟ้าอากาศ และเนื่องจากการตกอยู่ในวัฏจักรแห่งความชั่วร้าย
ของการเป็นหนี้ การพึ่งพาพ่อค้าและนายทุนเงินกู้ รายได้เฉลี่ยของเกษตรกร
ขนาดเล็กจึงตำ่ามาก ไม่พอกับรายจ่ายซึ่งเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ การกู้เงินมาทำาการ
เพาะปลูก และการกู้เงินมาเพื่อบริโภคภายในครอบครัว จะกู้จากพ่อค้าเกือบทั้งนั้น
เงินกู้ไม่ว่าจะนำามาทำาการเพาะปลูกหรือเพื่อการบริโภคภายในครอบครัวจะมี
ดอกเบี้ยสูง ซึ่งอยู่ในระหว่าง 2-5 เท่าของดอกเบี้ยเงินกู้ซึ่งกู้จากสถาบันการเงิน
