Page 59 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 59
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 59
แต่มันดูดี นั้นเราต้องมาคิดว่า กระบวนการชุมชนที่เราทำาอยู่จนมีความเป็นสถาบัน
ผมอยากให้ดูตรงนี้ว่า การดิ้นรนที่จะหาความลงตัว ซึ่งมีกันทั่วโลก รวมทั้งไทยด้วย
ไม่ใช่แค่แบ่งฝ่าย พวกหนึ่งเป็นชาติอำานาจเงิน อีกพวกหนึ่งเป็นพวกแอนตี้
เป็นพวกที่คิดแล้วปฏิบัติ ซึ่งดูดีมีเสน่ห์ แต่วาทกรรมของเขามันถูกสอด
ความเกลียดชังลงไปด้วย
เมื่อเป็นขั้วต่างกัน เมื่อเป็นขั้วอย่างนั้นมันยากที่จะเคลื่อนไปได้ไกล
เพราะขั้วที่ตรงข้ามกัน ก็จะเหมือนขั้วบวก ขั้วลบ คราวนี้มาดูกระบวนการชุมชน
ไม่ใช่ส่วนสูงทั้งสอง แนวคิดอันนี้เป็นแนวคิดสำาคัญมาก เป็นแนวคิดการอยู่ร่วมกัน
เพราะฉะนั้นเวลาพวกการค้าเสรี ก็ชูตัวนั้นเป็นอุดมการณ์ แล้วมีคนได้รับรางวัล
โนเบลหลายคน มันวิเศษ มันจะจัดการตัวมันเองได้ ถ้าไม่เอาการอยู่ร่วมกัน
จะบิดเบี้ยวไปสู่เรื่องอื่น การอยู่ร่วมกันอย่างสมบูรณ์ระหว่างมนุษย์กับมนุษย์
มนุษย์กับสิ่งแวดล้อมเป็นตัวตั้ง แล้วลองคิดดูว่า “ชุมชน” มันคืออะไร ชุมชน
ในระบบการอยู่ร่วมกัน ว่าแต่คนกับคนเลย คนกับสิ่งแวดล้อม ถามว่าใช่ไหมก็ใช่
ชุมชนคือการอยู่ร่วมกันระหว่างคนกับคนและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล ชุมชน
จะล่มสลายภายใต้อำานาจ 3 อย่าง คือ อำานาจรัฐ อำานาจเงิน อำานาจความไม่รู้
ของคนที่เรียนสมัยใหม่และไม่สนใจ อาจจะไม่กี่ร้อยปี เพราะมันไม่สมดุล
อยากให้กำาลังใจคนที่ทำางาน เราจะไม่ทะเลาะกับใคร ทีนี้ก็พอมัวแต่ทะเลาะอยู่ก็
ไม่ได้ทำางาน เพราะใช้ความเกลียดชังเข้าไป ในสังคมที่ซับซ้อน เราไม่ทำางานไม่ได้
มีแต่วาทกรรมมันก็ไปไม่ได้ จะใช้กำาลังพัฒนาประเทศไม่ได้ ตัวอย่างการพัฒนา
ชุมชนคือการทำางานไปด้วย มันต้องใช้ 3 H-- H ที่ 1 คือ Heart ใช้หัวใจที่มี
ต่อเพื่อนมนุษย์ H ที่ 2 คือ Head ใช้ความคิด ใช้สมอง H ที่ 3 คือ Hand
ต้องลงมือทำางานไม่ใช่เอาแต่พูด เอาแต่วาทกรรม ถึงจะเถียงชนะแต่ทำางานไม่เป็น
การทำางานชุมชนจึงมี 3 H คือ Heart, Head, Hand
เพราะฉะนั้นเรื่องกระบวนการชุมชน ที่พวกเราเข้าใจและทำาขึ้น
เราจะต้องไม่ไปทะเลาะกับเจ้าของบ้าน มัวแต่เสียเวลาทะเลาะกัน ผมเชื่อว่า
กระบวนการชุมชน กระบวนการสังคม ผมอยากจะเรียกว่า ธรรมจักร เพราะ
มันเป็นเรื่องของธรรมะ เรื่องของความถูกต้อง เป็นธรรมจักรให้ขับเคลื่อนไป
