Page 234 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 234
234 • สานฝัน ตั้งมั่นต่อไป
การพัฒนาให้มีคุณภาพ ส่วนความสนใจของส่วนราชการหรือองค์กรของรัฐอยู่
ที่ผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นสำาคัญ ราชการและองค์กรของรัฐจึงไม่ค่อยสนใจใน
การที่จะทำาผลของการพัฒนา ผลของการวิจัยที่ทำากันในสาขาต่างๆ ได้พิสูจน์ให้
เห็นว่า วิธีการพัฒนาโดยการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นสิ่งที่ไม่อาจส่งเสริมให้
มีประสิทธิภาพได้โดยองค์กรของรัฐ องค์กรเอกชนหรือองค์กรทางการเมือง เพราะ
96
องค์กรต่างๆ เหล่านี้โดยตัวเองแล้วก็เป็นศัตรูของการมีส่วนร่วมของประชาชน
เหตุผลดังกล่าวถูกนำามาอภิปรายกันดังต่อไปนี้ “ถ้าหากว่าการมีส่วนร่วมมิได้
มีอยู่ในองค์กรของนักพัฒนาเอง ก็อย่าไปหวังเลยว่านักพัฒนาเมื่อลงไปทำางานใน
ภาคสนามจะเป็นผู้ที่แสดงให้เห็นว่า พวกเขามีทัศนคติและมีความกระตือรือร้น
ในการที่จะใช้วิธีการพัฒนาโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน องค์กรต่างๆ ซึ่งมี
ลักษณะ 2 ประการคือ มีโครงสร้างการบังคับบัญชาแบบอัตตาธิปไตย และมีการ
สื่อสารทางเดียวระหว่างเจ้าหน้าที่ระดับสูงกับเจ้าหน้าที่ระดับล่าง (ลักษณะของ
องค์กร 2 ประการดังกล่าวถือได้ว่า เป็นลักษณะขององค์กรของรัฐในประเทศไทย
ด้วย) ถือได้ว่าเป็นองค์กรที่ไม่มีความเหมาะสมในการที่จะทำาหน้าที่ส่งเสริมการมี
ส่วนร่วมของประชาชน หรือที่เรียกว่าการมีส่วนร่วมในระดับรากหญ้าเลย บริการ
ต่างๆ ของรัฐจะตกอยู่ในองค์กรประเภทนี้”
การพัฒนาเป็นกระบวนการของวิวัฒนาการของประชาชน ดังนั้น การ
พัฒนาจึงมีองค์ประกอบสำาคัญ 3 ประการคือ การศึกษา การจัดองค์การ และ
ระเบียบวินัยในการปรับปรุงสถานการณ์ของเกษตรกรขนาดเล็กให้ดีขึ้น มีหน้าที่
ต่างๆ เป็นจำานวนมากที่จะต้องนำามาปฏิบัติตามความเหมาะสมขององค์กร แต่ละ
องค์กรด้วยไม่ว่าจะเป็นองค์กรของรัฐหรือองค์กรเอกชน เหตุผลที่สำาคัญที่สุด
ที่ทำาการพัฒนาภาคชนบทไม่ได้ผลเท่าที่ควร เป็นเพราะข้อเท็จจริงที่ว่าองค์กร
ต่างๆ เหล่านี้ไม่มีความเหมาะสมต่องานนั่นเอง อย่างไรก็ตาม การพัฒนาภาค
ชนบทโดยมีการแบ่งงานกันทำาระหว่างองค์กรต่างๆ และโดยมีการร่วมมือกัน
ระหว่างองค์กรของรัฐและองค์กรเอกชนเป็นเรื่องที่จำาเป็นมาก ตามอุดมคติแล้ว
96 K.Verhagen “How to Promote Peoples Participation in Rural Development through
Local Organization, Contributed to the Workshop on Rural Financial Markets and
Institutions, Wye College, England, 1979, p.18.
