Page 237 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 237
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 237
ของตนให้มากที่สุด จนเป็นผลเสียต่อประชากรส่วนใหญ่ของประเทศ สิ่งต่างๆ
ในประเทศไม่อาจปล่อยให้เป็นไปตามแบบที่เป็นมาแล้วหลายชั่วอายุคนได้
โดยเฉพาะในระยะที่ปัญหาต่างๆ สั่งสมขึ้นและประเทศชาติถูกคุกคามจาก
การเผชิญหน้ากันทั้งภายในประเทศและภายนอกประเทศ
ปัจฉิมบท
บทเรียนที่ได้รับทำาให้เราทราบว่าหนทางไปสู่การพัฒนานั้นไม่ได้มีเพียง
หนทางเดียว แต่สิ่งที่ควรจะได้รับการตอกยำ้าคือความร่วมมือกันและการเผชิญ
หน้าที่น้อยลง ผลอันเดียวกันอาจจะประสบผลสำาเร็จโดยแนวทางหลายแนวทาง
ตราบเท่าที่มีการรวมเอาประเด็นสำาคัญเข้าไว้เป็นประเด็นขั้นพื้นฐานนั้น นับเป็น
สิ่งจำาเป็น ถ้ามีความตั้งใจในการพัฒนาอย่างแท้จริงซึ่งหมายถึงการพัฒนาคน
มากกว่าการส่งเสริมการพัฒนาทางวัตถุ การเพิ่มผลผลิตในพืชพันธุ์และผลิตภัณฑ์
ทางเกษตรนั้นเป็นรองต่อการพัฒนาคน ประชาชนคือทรัพย์สินที่สำาคัญที่สุดของ
ชาติบ้านเมือง และเสถียรภาพและความมั่นคงของรัฐนั้นจะได้รับการประกันจาก
ประชาชนที่มีการศึกษา มีการรวมกลุ่ม มีระเบียบวินัยและมีการจัดการที่ดี
ชุมชนท้องถิ่นนั้นไม่ได้เป็นขององค์กรใดองค์กรหนึ่งแต่เป็นของชุมชน
ทั้งหมด เนื่องจากชาวบ้านยังอาศัยอยู่ในชุมชนเหล่านั้น เขาจะเป็นผู้รู้ดีที่สุด
ถึงปัญหาและความต้องการของชุมชน และจะต้องรู้บทบาทที่สำาคัญในการที่จะ
ขอความช่วยเหลือจากภายนอกที่เขาต้องการ ดังนั้นความพยายามจึงควรอยู่
ที่ความร่วมมือกัน การเผชิญหน้ากันนั้นควรจะเป็นหนทางสุดท้าย ภาครัฐ
ภาคเอกชนและเอกชนธุรกิจอื่นๆ นั้นเป็นสิ่งจำาเป็นในการพัฒนา คุณลักษณะ
ของแนวทางการพัฒนาแบบล่างขึ้นบนควรจะเป็นแบบ “ปลดปล่อย ฟื้นฟู
เปลี่ยนแปลงและปล่อยให้ประชาชนเติบโต” แนวทางเช่นนี้มีองค์ประกอบใน
ด้านการวิเคราะห์พื้นที่ซึ่งจะนำาไปสู่การชี้ให้เห็นถึงสถานการณ์และความต้องการ
อันแท้จริง และจะเป็นการกำาหนดว่า ใครจะเป็นผู้ที่มีส่วนร่วมในการดำาเนิน
กิจกรรม การรวมกลุ่มนั้นต้องมีการฝึกอบรมในระหว่างการปฏิบัติงานและ
การทดลองงานซึ่งรวมไปถึงปัจจัยของอำานาจการต่อรองและการปรับปรุง
ทางเศรษฐกิจ บทบาทที่สำาคัญในกระบวนการศึกษาการรวมกลุ่มนั้นเป็นของ
