Page 147 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 147
สานต่อความคิด บัณฑร อ่อนดำา • 147
ผู้ดูแล ในระดับหมู่บ้าน มีหัวหน้าชลประทานคนหนึ่งซึ่งได้รับการเลือกจาก
เกษตรกรในหมู่บ้าน ผู้นำาเหล่านี้มีหน้าที่รับผิดขอบเกี่ยวกับการชลประทาน
ทุกเรื่องในหมู่บ้านของตนและเป็นตัวแทนหมู่บ้านในเรื่องเกี่ยวกับชลประทาน
ทำาหน้าที่เป็นหัวหน้าคุมคนจากหมู่บ้าน เขาได้รับการสนับสนุนช่วยเหลือในการ
ทำางานโดยผู้ช่วย 2 คน ซึ่งได้รับเลือกตั้งเช่นกัน ผู้ช่วย 2 คนนี้เป็นผู้นำาข่าวสาร
ไปบอกเกษตรกรแต่ละคน และยังเป็นผู้คอยประสานงานเกี่ยวกับการชลประทาน
องค์กรชลประทานได้จ้างพนักงานยาม 2 คน คอยระวังรักษาชลประทานและ
เปิดปิดประตู คนยามได้รับค่าจ้างเป็นข้าวจากสมาชิกที่เป็นเกษตรกรแต่ละคน
งานต่างๆ กระทำาร่วมกันโดยเกษตรกรทุกคน ซึ่งจัดโดยหัวหน้า งานที่ทำาคือ การ
ซ่อมแซมทำานบกั้นแม่นำ้าปิง การลอกคลองทุกคลอง การซ่อมประตูและทำานบใน
สถานที่ใกล้ๆ กันนั้น มีระบบชลประทานที่ดำาเนินการโดยกรมชลประทาน ระบบ
การชลประทานของรัฐบาลนี้ได้ใช้องค์กรชาวบ้านในท้องถิ่นตามแบบดั้งเดิม
ซึ่งทำางานได้อย่างดี
การประเมินผล (คุณค่า) การพัฒนาแนววัฒนธรรมมีจุดมุ่งหมายอยู่ที่
การฟื้นฟูค่านิยมในอดีต โดยผ่านปฏิกิริยาโต้ตอบต่อระบบค่านิยมปัจจุบัน ข้อดี
ของการพัฒนาแนววัฒนธรรมส่วนใหญ่อยู่ที่การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
การทำาเกษตรกรรมดั้งเดิม หรือข้อปฏิบัติและขนบธรรมเนียมดั้งเดิม ก็เป็นการ
กระทำาที่คำานึงถึงระบบนิเวศวิทยาอยู่ในใจ ตัวอย่างเช่น ในภาคตะวันออกเฉียง
เหนือ ป่าใกล้หมู่บ้านได้รับการรักษาและอนุรักษ์เอาไว้ให้เหมือนสถานที่ศักดิ์สิทธิ์
(วิญญาณสิงอยู่ในต้นไม้) โดยคนไทยเชื้อสายลาว ไม่มีใครได้รับอนุญาตให้
ตัดต้นไม้ ปัจจัยบวกอีกประการหนึ่งของการพัฒนาแบบนี้คือ การพัฒนาเริ่มจาก
ภายใน ดั้งนั้น วิธีการจึงเป็นวิธีการแบบล่างขึ้นบน และครอบคลุมเอาวิถีชีวิต
ของชุมชนทั้งหมด ในอดีตนั้นองค์ประกอบทางวัฒนธรรมจะถูกมองข้ามไปจาก
ยุทธศาสตร์การพัฒนา ส่วนมากวัฒนธรรมถูกมองว่า “ล้าหลัง” และคิดว่าเป็น
ตัวที่เป็นอันตรายต่อการพัฒนา โดยมิได้พิจารณาว่า วัฒนธรรมแต่ละอย่างมีชีวิต
อยู่เสมอ องค์ประกอบสำาคัญประการหนึ่งของการพัฒนาที่แท้จริงก็คือ เสรีภาพ
ในการเลือก ประชาชนควรจะมีเสรีภาพในด้านการเลือกใช้วัฒนธรรม อย่างไรก็ตาม
วัตถุประสงค์ในการจัดโลกภายนอกออกไปก็เป็นเรื่องที่น่าวิพากษ์วิจารณ์หมู่บ้าน
