กทม. ผนึก พอช. – สจล. เดินหน้ายกระดับที่อยู่อาศัยและคุณภาพชีวิตชุมชนอย่างยั่งยืน
เมื่อคนตัวเล็กในเมืองใหญ่ต้องเผชิญกับบ้านที่ไม่มั่นคง สภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัย และคุณภาพชีวิตที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลังจากความเจริญของกรุงเทพมหานคร คำถามสำคัญคือ ใครจะเป็นผู้ลงมือเปลี่ยนแปลง คำตอบที่ชัดเจนที่สุดในวันนี้คือ “คนเมืองเอง” ด้วยพลังของภาคีเครือข่ายที่ร่วมมือกันอย่างจริงจัง
พอช./ วันนี้ 27 สิงหาคม 2569 สำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย กรุงเทพมหานคร ร่วมกับ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. และสำนักการเรียนรู้ตลอดชีวิต สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ผนึกกำลังภาคีเครือข่ายเปิดเวทีขับเคลื่อน “การพัฒนาที่อยู่อาศัยและคุณภาพชีวิตบนพื้นที่เขต กทม. ด้วยพลังคนเมืองเป็นตัวตั้ง” ครั้งที่ 1 ภายใต้ “โครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนอย่างยั่งยืน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569” โดยมีภาคีเครือข่ายกว่า 100 คน จากกลุ่มเขตกรุงเทพเหนือและกรุงเทพตะวันออก เข้าร่วม ณ พอช.
นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล
นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมเวทีพัฒนาที่อยู่อาศัยและคุณภาพชีวิตคนเมืองด้วยพลังชุมชนของกลุ่มเขตกรุงเทพเหนือและกลุ่มเขตกรุงเทพตะวันออก ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาที่อยู่อาศัยและยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร โดยเปิดพื้นที่ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการคิด วางแผน และกำหนดแนวทางการพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการของคนในพื้นที่ มุ่งสร้างความมั่นคงด้านที่อยู่อาศัย ควบคู่กับการพัฒนาสภาพแวดล้อมและคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน เพื่อให้คนเมืองมีที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมและสามารถพัฒนาชุมชนของตนเองได้อย่างเข้มแข็ง
“วันนี้เราไม่ได้มาเพียงเพื่อประชุม แต่มาเพื่อขับเคลื่อนนโยบายที่อยู่อาศัยให้เกิดขึ้นจริง และสร้างชุมชนที่ดีขึ้นกว่าเดิมไปด้วยกัน”
— นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน
เวทีครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความท้าทายของกรุงเทพมหานครที่กำลังเผชิญภาวะความเป็นเมือง (Urbanization) อย่างเข้มข้น ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความปลอดภัยและความเป็นอยู่ของผู้มีรายได้น้อยและกลุ่มเปราะบาง การประชุมจึงมุ่งเชื่อมนโยบายและสานพลังความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ภาคการศึกษา และประชาชนในพื้นที่ ให้ทำงานร่วมกันอย่างไร้รอยต่อ สอดรับกับนโยบาย “9 ด้าน 9 ดี” ด้านสังคมดี ของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ที่มุ่งสร้างชุมชนเข้มแข็งและสุขภาวะที่ดีให้ทุกคน
รศ.ดร.มณฑล จันทร์แจ่มใส
รศ.ดร.มณฑล จันทร์แจ่มใส ประธานคณะกรรมการบริหารสำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย เป็นผู้กล่าวเปิดเวที ขณะที่ ผศ.ดร.ปูรณ์ ขวัญสุวรรณ ผู้อำนวยการสำนักวิจัยนวัตกรรมเมืองอัจฉริยะ สจล. ระบุว่า เป้าหมายสำคัญของเวทีคือการทำให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานทุกระดับ ทั้งสำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย สำนักงานเขต หน่วยงานภาคี และประชาชนที่เกี่ยวข้อง เข้าใจนโยบายและทิศทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยของ กทม. อย่างชัดเจนตรงกัน เพื่อนำผลสรุปจากเวทีไปใช้กำหนดทิศทางการทำงานในระยะต่อไป
4 เสาหลักนวัตกรรม เปลี่ยนชุมชนให้ดีขึ้นจริง
ไฮไลต์สำคัญของเวทีคือการนำเสนอ 4 เสาหลักนวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงชุมชนให้เกิดผลจริงในระดับเขต
- ปรับสภาพบ้านกลุ่มเปราะบาง — แนวทางปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้ปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุ ผู้พิการ และครัวเรือนเปราะบาง (ผู้นำเสนอ: ผศ.ดร.ปนายุ ไชยรัตนานนท์ รองผู้อำนวยการสำนักการเรียนรู้ตลอดชีวิต สจล.)
- สวนผักชุมชน — สร้างพื้นที่อาหารและพื้นที่สีเขียวที่ชุมชนมีส่วนร่วม ต่อยอดสู่ความมั่นคงทางอาหารและสายสัมพันธ์ในชุมชน (ผู้นำเสนอ: นางสาววรางคนางค์ นิ้มหัตถา กลุ่มปลูกเพื่อเมือง)
- ยกระดับชุมชนไม่จดทะเบียน — แนวทางเชิงรุกแก้ปัญหาความไม่มั่นคงด้านที่อยู่อาศัยอย่างเป็นระบบ (ผู้นำเสนอ: นายไพบูลย์ บุญประเสริฐ โครงการชุมชนยกกำลังดี)
- คณะกรรมการที่อยู่อาศัยระดับเขต — เสริมประสิทธิภาพการทำงานในพื้นที่ เพื่อตอบสนองความต้องการของคนในชุมชนอย่างแท้จริง (ผู้นำเสนอ: นายพรทวี ศรีมาชัย นักพัฒนาสังคมชำนาญการ สำนักงานเขตประเวศ)
นอกจากนี้ ผศ.ดร.ณัฐวุฒิ อัศวโกวิทวงศ์ ผู้อำนวยการศูนย์การทดลองเมืองกรุงเทพมหานคร (Bangkok City Lab) ยังร่วมพัฒนาเกณฑ์และเครื่องมือสำหรับดูแลกลุ่มเปราะบางอย่างแม่นยำ เพื่อวางมาตรฐานการดูแลสังคมที่ยั่งยืนในระยะยาว
ก้าวสำคัญที่เชื่อมทั้งกฎหมายและอนาคตของประเทศ
การผนึกกำลังของทุกภาคส่วนในครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 มาตรา 89 ในการปรับปรุงชุมชนแออัดเท่านั้น แต่ยังเป็นฟันเฟืองสำคัญที่เชื่อมโยงสู่แผนแม่บทการพัฒนาที่อยู่อาศัย ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560–2579) ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มุ่งสู่เป้าหมายใหญ่ที่ว่า “คนไทยทุกคนมีที่อยู่อาศัยถ้วนทั่ว และมีคุณภาพชีวิตที่ดี” อย่างเท่าเทียมกัน
ผศ.ดร.สักรินทร์ แซ่ภู่
ปิดเวทีด้วยความหวัง ก้าวไปข้างหน้าโดยไม่วนซ้ำที่เดิม
ผศ.ดร.สักรินทร์ แซ่ภู่ รองคณบดีฝ่ายวิจัย งานสร้างสรรค์ และบริการวิชาการ กล่าวปิดเวทีว่า การปิดเวทีในวันนี้ไม่ใช่การจบแล้วจบเลย แต่เป็นเพียงการพักเพื่อกลับมาทำงานร่วมกันต่อในวันพรุ่งนี้ พร้อมสะท้อนว่าที่ผ่านมาการทำงานมักติดอยู่ในวังวนของการประชุมที่วนซ้ำเรื่องเดิมในพื้นที่เดิม ซึ่งเป็นความวุ่นวายที่ทุกฝ่ายเคยเผชิญร่วมกัน แม้จะยังไม่กล้าให้คำมั่นว่าจะหลุดพ้นจากวังวนนั้นได้ทั้งหมด แต่ทุกฝ่ายจะร่วมกันพยายามผลักดันให้กระบวนการเดินหน้าต่อไป ไม่ว่าจะติดขัดหรือขาดสิ่งใดก็ตาม
ผศ.ดร.สักรินทร์ ยังกล่าวชื่นชมบรรยากาศของเวทีว่าเป็นการพูดคุยที่มีชีวิตชีวา ได้เห็นพี่น้องประชาชนแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันอย่างตั้งใจ สะท้อนความพยายามสร้างความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่ายในหลายพื้นที่ ทั้งกลุ่มที่ทำงานร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา และมหาวิทยาลัยศรีปทุม พร้อมทั้งฝากถึงความจำเป็นที่ทุกฝ่ายต้องปรับตัวและเปิดใจทำงานร่วมกับสำนักงานเขตอย่างใกล้ชิด ทั้งหน่วยงานระดับกรุงเทพมหานคร สำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย และภาคประชาสังคมที่เข้ามาร่วมสนับสนุนการทำงาน เพื่อให้กระบวนการพัฒนาเดินหน้าไปด้วยกัน
ปิดท้ายด้วยข้อความที่สรุปแนวคิดของเวทีทั้งหมดว่า “ปิดเพื่อเปิด เปิดเพื่อปิด” สะท้อนว่าการยุติการประชุมในแต่ละครั้งไม่ใช่จุดจบของความร่วมมือ หากแต่เป็นจุดเริ่มต้นของการทำงานร่วมกันในก้าวต่อไป โดยไม่ยืนยันหรือรับปากว่าทุกอย่างจะราบรื่น แต่ยืนยันว่าจะร่วมเดินหน้าไปด้วยกัน
ก้าวต่อไป ขยายพลังคนเมืองให้ครอบคลุมทั้งกรุงเทพฯ
สำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัย เตรียมจัดเวทีขับเคลื่อนครั้งที่ 2 สำหรับกลุ่มเขตกรุงเทพกลางและกรุงเทพใต้ ในวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2569 ณ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อขยายผลพลังคนเมืองให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ และร่วมสร้างกรุงเทพมหานครให้เป็นเมืองที่น่าอยู่สำหรับทุกคนอย่างแท้จริง
