กรุงเทพฯ (9 พฤศจิกายน 2569) – สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) จัดประชุมหารือความร่วมมือเชิงนโยบาย เพื่อขับเคลื่อน “โครงการสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัยและคุณภาพชีวิตชุมชนชายแดนไทย (บ้านมั่นคงชายแดน)” ณ ห้องประชุม ชั้น 20 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ โดยมี นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รักษาการผู้อำนวยการ พอช. พร้อมด้วย นายสยาม นนท์คำจันทร์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ พอช. เข้าพบ ดร.ชญานันท์ ภักดีจิตต์ ผู้อำนวยการ สคทช. และคณะผู้บริหาร เพื่อวางกรอบความร่วมมือในการจัดสิทธิที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรตามแนวชายแดน
นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล (ทางขวามือของภาพ)
นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รักษาการ ผอ.พอช. เปิดเผยว่า พอช. ได้ร่วมมือกับ สคทช. ในการแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยของประชาชนมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในพื้นที่ ส.ป.ก. ที่ดินป่าไม้ และพื้นที่ประสบภัยพิบัติ สำหรับโครงการบ้านมั่นคงชายแดน เกิดขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาความเปราะบางของราษฎรในพื้นที่แนวชายแดน โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการตั้งรับภัยเฉพาะหน้าหรือการสร้างสิ่งปลูกสร้างชั่วคราว สู่การสร้างความมั่นคงแบบองค์รวม ผ่านแนวคิด “สร้างบ้านมั่นคง สร้างชุมชนเข้มแข็ง พิทักษ์พื้นที่ส่วนหลัง” เพื่อยกระดับให้ชุมชนเป็นด่านหน้าทางสังคมและเศรษฐกิจ (Social Buffer Zone) ที่เข้มแข็งเคียงข้างฝ่ายความมั่นคง
ด้านนายสยาม นนท์คำจันทร์ ผู้ช่วย ผอ.พอช. กล่าวเพิ่มเติมว่า พอช. ได้ร่วมกับภาคีเครือข่ายวางกรอบยุทธศาสตร์การขับเคลื่อน แผนปฏิบัติการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2570–2574) ครอบคลุมพื้นที่ชายแดน 4 ประเทศ รวม 26 จังหวัด 94 อำเภอ 225 ตำบล 752 ชุมชน/หมู่บ้าน 259,037 ครัวเรือน โดยขณะนี้อยู่ระหว่างขั้นตอนการนำเสนอตามกระบวนการ และในปีงบประมาณ 2570 มีแผนเริ่มดำเนินการระยะนำร่องใน 5 จังหวัดชายแดนไทย–กัมพูชา (อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ และสระแก้ว) ครอบคลุม 9 อำเภอ 12 ตำบล 70 หมู่บ้าน รวม 14,377 ครัวเรือน เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนา จัดทำผังความปลอดภัย เส้นทางอพยพ หลุมหลบภัย และฟื้นฟูพัฒนาคุณภาพชีวิตรายได้ของราษฎรในพื้นที่
ดร.ชญานันท์ ภักดีจิตต์ ประธานในที่ประชุม
ในการหารือครั้งนี้ ดร.ชญานันท์ ภักดีจิตต์ ผู้อำนวยการ สคทช. ได้แสดงความพร้อมในการสนับสนุนโครงการอย่างเต็มที่ โดยสอดรับกับแนวทางการบริหารจัดการที่ดินของ สคทช. และได้ร่วมกำหนดแนวทางความร่วมมือสำคัญ ได้แก่ 1) การตรวจสอบสถานะที่ดิน One Map โดย สคทช. และ พอช. ตั้งเป้าหมายร่วมกันในการเร่งรัดตรวจสอบแนวเขตที่ดินรัฐและสิทธิ คทช. ในพื้นที่นำร่อง 12 ตำบล 5 จังหวัดชายแดน เพื่อจำแนกประเภทและสถานะของที่ดินให้ชัดเจนก่อนนำมาวางแผนปฏิบัติการ 2) การประสานงานบูรณาการที่ดินรัฐ หากพบว่าพื้นที่แนวชายแดนเป็นที่ดินของรัฐประเภทต่างๆ จะได้ร่วมมือกับหน่วยงานเจ้าของพื้นที่ในการจัดระเบียบและส่งเสริมสิทธิการอยู่อาศัยตามแนวทาง คทช. ให้ถูกต้องตามกฎหมาย 3) การจัดสิทธิที่ดินแปลงรวม/สิทธิชุมชน สคทช. เน้นย้ำการจัดที่ดินในรูปแบบ คทช. แปลงรวม ซึ่งสอดคล้องกับหลักการของ พอช. ที่ใช้กลุ่มออมทรัพย์ หรือ สหกรณ์เคหสถาน เป็นกลไกถือครองสิทธิร่วม ป้องกันการเปลี่ยนมือ และร่วมกันสร้างกองทุนสวัสดิการชุมชนดูแลสมาชิกถึงรุ่นลูกหลาน
ทั้งนี้ ภายหลังจากที่ได้ดำเนินการรวบรวมและตรวจสอบข้อมูลแผนที่ One Map ในพื้นที่นำร่อง 12 ตำบลเรียบร้อยแล้ว ทั้งสองหน่วยงานจะประชุมร่วมกันอีกครั้ง เพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการ (Action Plan) และพิจารณาความร่วมมือเชิงนโยบายในการขับเคลื่อนงานให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสร้างความมั่นคงในชีวิต ที่อยู่อาศัย และความปลอดภัยให้แก่ประชาชนชายแดนอย่างยั่งยืนต่อไป
