กรุงเทพฯ (19 มีนาคม 2569) – สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดเวทีใหญ่เดินหน้ายกระดับสวัสดิการภาคประชาชน นำเสนอผลการศึกษา “แนวทางการพัฒนากองทุนสวัสดิการชุมชนสู่การเป็นโครงข่ายรองรับทางสังคม” ณ ห้องประชุม พอช. และผ่านระบบออนไลน์ โดยมีผู้เชี่ยวชาญ คณะนักวิจัย และตัวแทนกองทุนจากทั่วประเทศเข้าร่วมกว่า 80 คน เพื่อร่วมกันวางรากฐานระบบสวัสดิการที่ “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง”
พลิกวิกฤตความท้าทาย สู่โอกาสในการพัฒนา นายสยาม นนท์คำจันทร์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ พอช. ได้ระบุถึง 3 ความท้าทายสำคัญ ที่กองทุนสวัสดิการชุมชนต้องก้าวข้ามในยุคปัจจุบัน ได้แก่ การเตรียมพร้อมรับมือ สังคมสูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้กองทุนยังคงความมั่นคง การนำ เทคโนโลยี มาช่วยเสริมสร้างธรรมาภิบาลในการบริหารจัดการ และการผลักดัน ความต่อเนื่องทางนโยบาย โดย พอช. เตรียมจับมือภาคีเครือข่ายเสนอแผนต่อระดับนโยบายเพื่อความยั่งยืนในอนาคต
กองทุน 5 พื้นที่เป้าหมายภายใต้โครงการฯ โดยผู้แทนกองทุน ดังนี้ 1) กองบุญไทบ้านสวัสดิการชุมชนตำบลกุดปลาดุก อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ 2) กองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลเทพกระษัตรี อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต 3) กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลบึงสามัคคี อำเภอบึงสามัคคี จังหวัดกำแพงเพชร 4)กองทุนเครือข่ายเมืองสิงห์บุรี ตำบลบางมัญ อำเภอเมือง จังหวัดสิงห์บุรี 5) กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลเสม็ดใต้ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา
ถอดบทเรียน 5 พื้นที่ต้นแบบ: พลังจิตอาสาคือหัวใจสำคัญ จากการศึกษาเชิงลึกใน 5 พื้นที่เป้าหมาย พบว่า “ต้นทุนทางสังคม” และ “พลังจิตอาสา” คือกุญแจสำคัญ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า หากกองทุนมีการบริหารจัดการที่โปร่งใสและสร้างแรงจูงใจให้คนในชุมชนมีจิตสาธารณะมากขึ้น จะช่วยเปลี่ยนโฉมกองทุนสวัสดิการทั่วไปให้กลายเป็น “โครงข่ายความปลอดภัยทางสังคม (Social Safety Net)” ที่แข็งแกร่งได้อย่างแท้จริง
นวัตกรรม “SROI แบบชาวบ้าน” เครื่องมือใหม่ในการประเมินค่าความสุข หนึ่งในไฮไลท์สำคัญของโครงการนี้คือการนำกรอบแนวคิด SROI (Social Return on Investment) มาปรับใช้ในรูปแบบที่เข้าใจง่าย หรือ “SROI แบบชาวบ้าน” เพื่อให้คณะกรรมการกองทุนสามารถวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคมจากสิ่งที่มองไม่เห็นเป็นตัวเงิน
ผศ.จิตติ มงคลชัยอรัญญา ที่ปรึกษาคณะทำงานฯ กล่าวว่า การศึกษาครั้งนี้ช่วยยืนยันข้อมูลและสร้างความมั่นใจในการสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ โดยเฉพาะหลักสูตรการอบรม SROI ที่จะเป็นเครื่องมือสำคัญให้กองทุนใช้ประเมินตนเองและพัฒนาสู่การเป็นตาข่ายรองรับทางสังคมที่ครอบคลุมถึงกลุ่มคนเปราะบางและคนชายขอบในอนาคต
ก้าวต่อไปของสวัสดิการชุมชน พอช. และภาคีวิชาการ มุ่งมั่นที่จะขยายฐานการบูรณาการสวัสดิการจากทุนที่หลากหลาย เพื่อให้กองทุนสวัสดิการชุมชนเป็นที่พึ่งของทุกคนในพื้นที่อย่างแท้จริง โดยจะนำข้อจำกัดจากการศึกษาครั้งนี้ไปพัฒนาการเก็บข้อมูลให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น เพื่อสร้างระบบสวัสดิการที่เป็นธรรมและเท่าเทียมสำหรับทุกคน
