กรุงเทพมหานคร : วันที่ 4 เมษายน 2567 สำนักงานภาคกลางและตะวันตก สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดประชุมทีมที่ปรึกษาขบวนองค์กรชุมชนภาคฯ โดยมีผู้บริหาร พอช. และเจ้าหน้าที่สำนักงานภาคเข้าร่วม เพื่อหารือและออกแบบการทำงาน การกำกับทิศทางและเป้าหมายการทำงานร่วมกันระหว่างขบวนองค์กรชุมชนและสำนักงานภาคฯ ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบัน
นายวิชัย นะสุวรรณโน รองผู้อำนวยการ พอช. กล่าวถึงสถานการณ์การขับเคลื่อนงานของ พอช. และขบวนองค์กรชุมชนที่ผ่านมาว่า พอช.มีพื้นที่การทำงานที่ครอบคลุมเกือบทั้งประเทศ และมีแกนนำที่มีศักยภาพ แต่ก็ยังพบว่าการทำงานของขบวนฯ ส่วนใหญ่ยังเป็นแกนนำรุ่นเก่ามีคนรุ่นใหม่เข้ามาน้อยมาก ทำให้ไม่มีการถ่ายเทคนทำงาน อีกทั้งการทำงานยังไม่ตอบเป้าหมายหรือผลลัพธ์สูงสุด คือ การสร้างความเข้มแข็งของขบวนองค์กรชุมชนเต็มประเทศไทย และไม่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจนได้ ดังนั้น การทำงานต่อจากนี้ต้องมุ่งเน้นผลสำเร็จที่เป็นเป้าหมายสุดท้ายให้มากขึ้น และเครื่องมือการทำงานของ พอช. ต้องเป็นทิศทางเดียว ไม่ทำงานแบบเบี้ยหัวแตก จึงต้องมีการวิเคราะห์ทุกพื้นที่เพื่อออกแบบการทำงานและยกระดับกลไก แผนพัฒนา และเครื่องมือการทำงาน เพื่อไปเสริมต่อการทำงานในพื้นที่ได้ และออกแบบตัวชี้วัดเชิงพื้นที่ให้มากขึ้น รวมทั้งการพัฒนาความคิดเชิงระบบให้กับผู้นำ
จากสถานการณ์ดังกล่าว ที่ปรึกษาขบวนองค์กรชุมชนภาคกลางและตะวันตก ซึ่งมีองค์ประกอบมาจากผู้นำอาวุโสของสำนักงานภาค ภาคีสถาบันการศึกษา และภาคประชาสังคม ได้มีข้อแลกเปลี่ยนและข้อเสนอต่อการขับเคลื่อนงานของ พอช. และขบวนองค์กรชุมชน อาทิ มีชุดเครื่องมือการพัฒนาผู้นำให้มีองค์ความรู้ มีอุดมการณ์ในการเคลื่อนงาน สร้างจิตสำนึกให้คนในชุมชนลุกมาจัดการตนเอง สร้างรูปธรรมที่เด่นชัดทุกประเด็นงานในจังหวัด สร้างโมเดลการพัฒนาเชิงพื้นที่ (ทำทุกเรื่อง ทุกประเด็น) มีพื้นที่กลางความร่วมมือสร้างความเป็นหุ้นส่วนร่วมกัน เพื่อสะสมคุณค่าความเป็นชุมชนเข้มแข็งเชิงพื้นที่ มุ่งเน้นการแก้ปัญหาลดความเหลือมล้ำ โดยใช้ประเด็นงานของ พอช.เป็นเครื่องมือ เน้นงานเชิงคุณภาพ และมีการสื่อสารสู่สาธารณะอย่างต่อเนื่อง เชื่อมโยงภาคีวิชาการหนุนเสริมการทำงานของ พอช. และขบวนองค์กรชุมชน เป็นต้น
จากที่กล่าวมาข้างต้น นำมาสู่การกำหนดพื้นที่ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานของขบวนองค์กรชุมชนภาคกลางและตะวันตกในช่วง 6 เดือนต่อจากนี้ 6 เรื่อง ได้แก่
- 1. Model พื้นที่ความร่วมมือระดับตำบล (บูรณาการแก้ปัญหาพื้นที่) ในพื้นที่บ้านถ้ำเสือ อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี โดยมีเนื้องานที่จะทำ เช่น ความร่วมมือในการขับเคลื่อนประเด็นป่าชุมชน (น้ำ/ฝาย/อาชีพ/พลังงาน) การเชื่อมโยงสวัสดิการชุมชน สภาองค์กรชุมชน เศรษฐกิจชุมชน งานพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลเชื่อมโยงไปสู่ “แผนการแก้ไขปัญหาระดับอำเภอ” และขยายผลสู่อำเภออื่น
- 2. Model ระดับอำเภอ มีการขับเคลื่อนงาน 4 อำเภอ โดยแต่ละพื้นที่มีเนื้องาน ดังนี้ 1) อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี เชื่อมโยงงานวิจัยกับการแก้จนครัวเรือนเดิม 2) อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี พัฒนาคุณภาพงานที่พื้นที่ทำ ขยายผลเต็มจังหวัด 3) อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี จัดทำแผนพัฒนาอำเภอ 4) อำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี การเชื่อมโยงแผนพัฒนาระดับอำเภอ
- 3. Model ระดับจังหวัด มีพื้นที่ดำเนินงาน 3 จังหวัด ซึ่งเป็นจังหวัดนำร่องการขับเคลื่อนงานจังหวัดบูรณาการของภาคกลางและตะวันตก ได้แก่ จังหวัดสุพรรณบุรี กาญจนบุรี และชัยนาท (copin ระบบข้อมูลจังหวัด)
- 4. งานภูมินิเวศ ที่อยู่อาศัย ในพื้นที่อ่าว ก ไก่ และการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยทั้งเมือง/อำเภอ ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี
- 5. งานคุณภาพเชิงประเด็น เช่น การสร้างรูปธรรมการแก้ไขปัญหาของชุมชนสู่อาชีพ (ตำบลท่าเสา จังหวัดกาญจนบุรี)
- 6. งานหนุนเสริมพื้นที่กลางจังหวัด/ตำบล เช่น การเบิกจ่ายโครงการ/ปิดโครงการ การพัฒนากองเลขา ทีมยุทธศาสตร์จังหวัด เป็นต้น
ทั้งนี้ ในช่วงท้ายได้มีการหารือการนำหลักคิดแนวทางการทำงานดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติ โดยเบื้องต้นจะมีการสัมมนาเครือข่ายขบวนองค์กรชุมชนร่วมกับทีมที่ปรึกษาฯ และเจ้าหน้าที่ภาค ซึ่งจะจัดในระหว่างวันที่ 12 – 13 พฤษภาคม 2567 เพื่อนำเสนอแนวคิดและออกแบบการทำงานให้เกิดรูปธรรมตามเป้าหมายยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานของขบวนฯ ต่อไป
รายงาน : เรวดี อุลิต
