ขอนแก่น/ ระหว่างวันที่ 18-19 มิถุนายน 2565 ณ ห้องประชุม ชุดาปาร์ค รีสอร์ท อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่น เครือข่ายที่ดินแนวใหม่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองแห่งชาติ (คทช.) ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) จัดสัมมนายุทธศาสตร์ขบวนที่ดินและที่อยู่อาศัยภาคอีสาน เพื่อสรุปผลการดำเนินงานขบวนที่ดินที่อยู่อาศัยทั้ง 5 กลุ่มจังหวัด พร้อมจัดทำยุทธศาสตร์ฯ แผนงานปี 2565-2567 รวมถึงหารือการจัดทัพปรับขบวนที่ดิน พัฒนากลไกระดับจังหวัด กลุ่มจังหวัด ระดับภาคอีสาน และการพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายด้านที่ดินที่อยู่อาศัยของภาคประชาชนต่อรัฐบาล โดยมีเครือข่ายองค์กรชุมชนภาคอีสาน เครือข่ายบ้านมั่นคงชนบทภาคอีสาน 16 โครงการ คณะทำงานที่ดินแนวใหม่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองภาคใต้ เครือข่ายปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน (คปอ.) กป.อพช.ภาคอีสาน สมัชชาคนจน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บัญชีรายชื่อพรรคก้าวไกล นายคำพอง เทพาคำ นายชำนาญ บุญประเสิรฐ สำนักงานปฏิรูปที่ดินจังหวัดกาฬสินธุ์ นายสมเด็จ จำปี สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 6 (อุดรธานี) คณะอนุกรรมการภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ พอช.ภาคอีสาน เข้าร่วมการสัมมนา
นายสุพัฒน์ จันทนา ผู้อำนวยการภาค สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวว่า การมารวมกันในวันนี้ของขบวนที่ดินที่อยู่อาศัย เพื่อเป็นการสรุปผลการดำเนินงาน ทบทวนบทเรียนการทำงานแก้ไขปัญหาที่ดินทำซ้อนที่ดินทำกินที่อยู่อาศัยไม่มั่นคง และเป็นโอกาสที่ขบวนจะได้จัดทัพปรับขบวน กำหนดแผนยุทธศาสตร์ที่ต้องผลักดันในเชิงนโยบาย การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยที่ดินทำกิน องค์กรชุมชนต้องมีการเชื่อมโยงกันเป็นเครือข่ายที่มีพลัง และเชื่อมโยงหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้องมาร่วมกันแก้ไขปัญหา
บทบาทของ พอช. มุ่งสร้างชุมชนเข้มแข็ง ผ่านประเด็นงาน สภาองค์กรชุมชน กองทุนสวัสดิการชุมชน การสร้างอาชีพรายได้ เรื่องใหญ่คือเรื่องที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน พอช.สนับสนุนเรื่องบ้านที่อยู่อาศัย ที่เป็นตัวโยงในการสร้างความมั่นคงในที่อยู่อาศัยสู่ที่ดิน โดยใช้โครงการบ้านมั่นคงเมือง บ้านมั่นคงชนบท และบ้านพอเพียงเป็นเครื่องมือ ที่สร้างให้เกิดพลังการเชื่อมโยง วางแผนที่อยู่อาศัยทั้งจังหวัด หรือในกรณีไฟไหม้ไล่รื้อภัยพิบัติ พอช.ก็มีการช่วยเหลือในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดการที่ดิน และนอกจากนั้นยังมีในเรื่องของคนไร้บ้าน ที่ พอช.เข้าไปหนุนเสริมอีกด้วย
แนวทางของ พอช.ที่สนับสนุน จะให้เจ้าของปัญหาลุกขึ้นมาจัดการตนเอง พี่น้องที่เดือดร้อนรวมกลุ่มรวมตัวกันจัดการตนเอง พอช.ใช้พื้นที่ตำบลเป็นพื้นที่ยุทธสาสตร์ในการแก้ปัญหาที่ดินทำกินที่อยู่อาศัย เป็นการมองวางแผนการพัฒนาทั้งตำบลอย่างที่ตำบลวังตามัว ตำบลวังน้ำเขียว หรือที่อำเภอโพนสวรรค์ ซึ่งเชื่อมประสานภาคีหน่วยงานมาร่วมทำงานตั้งแต่เริ่ม รวมถึงการเชื่อมโยงเครือข่ายในระดับภูมินิเวศระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และโยงเป็นเครือข่ายในระดับภาค สู่ระดับชาติ ที่เริ่มต้นจากระดับพื้นที่
โดยเรื่องระบบข้อมูลของชุมชนเป็นสิ่งสำคัญ เราต้องทำข้อมูลระบบของชุมชน พิกัดครัวเรือน พิกัดแปลงทำกิน พื้นที่อนุรักษ์ หากชุมชนลุกขึ้นมามีข้อมูลของตนเองจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารจัดการ นอกจากนั้นยังรวมถึงการมองการพัฒนาทั้งระบบที่เป็นเรื่องของการพัฒนาคุณภาพชีวิตทุกมิติ โดยมีองค์ประกอบของเครือข่ายเมือง ชนบท ภาคประชาชน นักพัฒนา หน่วยงานภาคี เป็นการเสริมพลัง ซึ่งในการแก้ปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยต้องอาศัยพลังทั้งหมดเพื่อให้เกิดการแก้ปัญหาได้สำเร็จลุล่วงต่อไป
อย่างไรก็ตามที่ประชุมได้แบ่งกลุ่มย่อย 5 กลุ่มจังหวัด หารือระดมแนวทางยุทธศาสตร์การพัฒนาที่ดินที่อยู่อาศัย 5 ด้าน การพัฒนาศักยภาพคนกลไกเครือข่าย การพัฒนานะบบฐานข้อมูล ชุดความรู้การสื่อสารสาธารณะ การพัฒนาคงามร่วมมือกับหนาวยงานภาคีที่เกี่ยวข้อง การสร้างพื้นที่รูปธรรมสู่ความมั่นคงที่ดินที่อยู่อาศัยการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ และการผลักดันข้อเสนอเชิงนโยบาย ก่อนที่จะสังเคราะห์เป็นข้อเสนอในระดับภาคต่อไป
