พอช. คืนข้อมูลงานวิจัย 5 พื้นที่ระดับประเทศ ชู “เทพกระษัตรี” ภูเก็ต ต้นแบบกองทุนสวัสดิการเข้มแข็ง เผยผลลัพธ์ SROI พบ “พลังจิตอาสา” คือแรงขับเคลื่อนสูงสุด แซงหน้าการบริหารจัดการ มุ่งยกระดับเป็นโครงข่ายความปลอดภัย (Social Safety Net) ที่พึ่งพาได้จริง
ภูเก็ต/3 กุมภาพันธ์ 2569 – สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดเวทีคืนข้อมูลโครงการศึกษาแนวทางการพัฒนากองทุนสวัสดิการชุมชนสู่การเป็นโครงข่ายรองรับทางสังคม เพื่อร่วมรับฟังผลการศึกษา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสะท้อนบทเรียนจากการดำเนินงานกองทุนสวัสดิการชุมชนในพื้นที่ จาก 1 ใน 5 พื้นที่วิจัยระดับประเทศ ภูเก็ต โดยมี คณะกรรมการและสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลเทพกระษัตรี หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเจ้าหน้าที่ พอช. เข้าร่วมกว่า 30 คน ณ ห้องประชุมศาลาเอนกประสงค์บ้านค่าย ตำบลเทพกระษัตรี อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต
โดยคัดเลือกพื้นที่ที่มีความโดดเด่นและมีบริบททางสังคมที่แตกต่างกัน เพื่อให้ได้ผลการศึกษาที่ครอบคลุมทุกมิติ ได้แก่ จังหวัดสิงห์บุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดอำนาจเจริญจังหวัดภูเก็ต ด้วยการใช้ระเบียบวิธีวิจัยที่เข้มข้นและเน้นการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ได้แก่ SROI แบบชาวบ้าน การอบรมเชิงปฏิบัติการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม เมื่อวันที่ 20-24 สิงหาคม 2568 เพื่อให้ชาวบ้านสามารถวัดมูลค่าความสุขและสวัสดิการที่เกิดขึ้นจริงได้ด้วยตนเอง การเก็บข้อมูลแบบผสมผสาน มีการจัดเวทีสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้นำชุมชน เพื่อสกัดบทเรียนเชิงคุณภาพ ข้อมูลเชิงปริมาณที่น่าเชื่อถือจัดเก็บแบบสอบถามจากสมาชิกกองทุนฯ พื้นที่ละ 77 คน รวมทั้งสิ้น 385 คน ทั่วประเทศ เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและความพึงพอใจในภาพรวม
ผลจากการศึกษาครั้งนี้ จะถูกนำไปใช้เป็นแนวทางในการยกระดับกองทุนสวัสดิการชุมชน จากเดิมที่อาจเป็นเพียงการช่วยเหลือเบื้องต้น ให้กลายเป็น “โครงข่ายรองรับทางสังคม” ที่แข็งแกร่ง สามารถดูแลสมาชิกได้ในทุกช่วงวัยและรองรับวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นายธีรวัฒน์ วัฒนโสภณกุล ประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลเทพกระษัตรี กล่าวว่า ผลการศึกษานี้สอดคล้องกับสถานการณ์จริงอย่างยิ่ง การพัฒนากองทุนฯ คือการบริหารจัดการความรู้สึกและความไว้วางใจของคนในชุมชน เมื่อเขามั่นใจและเห็นประโยชน์ที่ได้รับจริง กองทุนก็จะเป็นกลไกคุ้มครองคนในชุมชนได้อย่างทั่วถึง
3 กุญแจสำคัญที่ทำให้กองทุนฯ แข็งแกร่ง
จากการศึกษาเชิงลึกผ่านกระบวนการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม (SROI แบบชาวบ้าน) และการจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ พบว่าปัจจัยหลักที่ทำให้กองทุนสวัสดิการชุมชนเทศบาลตำบลเทพกระษัตรี ประสบความสำเร็จจนสามารถเป็น “ตาข่ายรองรับทางสังคม” ได้นั้น ประกอบด้วย 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ พลังจิตอาสา (Weight: 0.392) เป็นปัจจัยที่มีค่าน้ำหนักสูงที่สุด สะท้อนให้เห็นว่าหัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่เม็ดเงิน แต่อยู่ที่ความตั้งใจของคณะกรรมการที่เข้ามาทำงานด้วยเสียสละ ไม่หวังผลตอบแทน แต่มุ่งหวังเห็นคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนดีขึ้น การบริหารที่โปร่งใส (Weight: 0.323) ระบบบัญชีที่ชัดเจน ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน และมีธรรมาภิบาล คือรากฐานสำคัญที่สร้างความเชื่อมั่น (Trust) ให้สมาชิกยอมรับและไว้วางใจ ความผูกพัน (Weight: 0.155) ความรู้สึก “สนุกที่ได้ทำ ไม่อยากทิ้งกองทุน” และความห่วงใยอาทรระหว่างสมาชิก เป็นกาวใจที่ทำให้กองทุนเติบโตอย่างต่อเนื่องและไม่ล่มสลายในยามวิกฤต
