“พื้นที่กลางภาคประชาชน” คือหัวใจประชาธิปไตยกินได้

พอช. ร่วมเวทีนานาชาติ ICSW 2025 เสวนาหัวข้อ “ประชาธิปไตยกินได้” (Edible Democracy) ชี้ บทบาทสำคัญคือการสร้างกลไกหนุนเสริมให้ชุมชนเป็นเจ้าของทิศทางการพัฒนา ขณะที่นักวิชาการและภาคประชาสังคมยืนยัน ประชาธิปไตยที่แท้จริงต้องกระจายอำนาจจากล่างขึ้นบน ไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง

กรุงเทพมหานคร – เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2568 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. เข้าร่วมเวทีเสวนาหัวข้อ “ประชาธิปไตยกินได้” (Edible Democracy / Grassroots Democracy) ภายในงานสัปดาห์ภาคประชาสังคมระหว่างประเทศ (ICSW 2025) ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

“พื้นที่กลาง” คือกลไกสำคัญของประชาธิปไตยฐานราก

นายวิชัย นะสุวรรณโน รองผู้อำนวยการ พอช. กล่าวว่า ประชาธิปไตยกินได้” คือการเป็น กลไกหนุนเสริม เพื่อสร้างรากฐานของ ประชาธิปไตยฐานราก โดยมีภารกิจหลักคือการสร้าง “พื้นที่กลางภาคประชาชน” และสนับสนุนระบบการทำงานในระดับพื้นที่  พอช. สร้างพื้นที่ให้ประชาชนทุกกลุ่มได้มามีส่วนร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนา สร้างความร่วมมือระหว่างรัฐกับประชาชน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของประชาธิปไตยฐานราก สนับสนุนระบบการทำงานในระดับพื้นที่ เพื่อให้ชุมชนมีความเข้มแข็งและสามารถ พึ่งพาตนเอง ได้ ช่วยให้ชุมชนมีอำนาจในการ กำหนดทิศทางการพัฒนา ของตนเอง เพื่อ ลดความเหลื่อมล้ำ และ ขยายฐานความเท่าเทียมทางสังคมอย่างยั่งยืน โดยมี พอช. ทำหน้าที่เป็นผู้หนุนเสริมเพื่อให้ภาคประชาชนเข้มแข็งขึ้น

ประชาธิปไตยไม่ได้จำกัดแค่การเลือกตั้ง

รศ.ดร.โอฬาร ถิ่นบางเตียว  อาจารย์คณะรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา กล่าวถึง แนวคิด “ประชาธิปไตยกินได้” (Edible Democracy) ความหมายคือการขยายความหมายของประชาธิปไตยให้เข้ากับวิถีชีวิตของประชาชน เป้าหมายเพื่อเปิดพื้นที่ให้ชุมชนมีอำนาจจัดการปัญหาของตนเองได้อย่างแท้จริง กล่าวคือ ประชาธิปไตยไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในห้องเลือกตั้งหรือระดับนโยบาย แต่ต้องเป็นสิ่งที่จับต้องได้และมีผลต่อการแก้ไขปัญหาในชีวิตประจำวันของคนในชุมชน

นายสมบูรณ์ คำแหง ผู้แทนภาคประชาสังคม ได้เน้นย้ำถึงแก่นแท้ของประชาธิปไตยฐานราก (Grassroots Democracy) ว่า ประชาธิปไตยฐานรากไม่ใช่เพียงพิธีกรรมหรือกลไกทางการเมืองอย่างการเลือกตั้งเท่านั้น แต่คือการสร้างระบบที่เน้นการ กระจายอำนาจจากล่างขึ้นบน (decentralization from the bottom-up) เป้าหมายเพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองของประชาชน และ ส่งเสริมการมีส่วนร่วม ของประชาชนในทุกระดับของการพัฒนาและการตัดสินใจ

ใช้ พ.ร.บ. สภาองค์กรชุมชน ขับเคลื่อนการจัดการตนเอง

นายสุวัฒน์ คงแป้น ผู้แทนสภาองค์กรชุมชนจังหวัดพัทลุงกล่าวถึง “จังหวัดจัดการตนเอง จังหวัดพัทลุง” โดยชูประเด็นสำคัญคือการใช้ พระราชบัญญัติสภาองค์กรชุมชน พ.ศ. 2551 เป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนการจัดการตนเอง เพื่อ สร้างกลไกภาคประชาชน ที่เข้มแข็งและมี สถานะที่เท่าเทียมกับหน่วยงานรัฐ ในการร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนาและแก้ไขปัญหาในพื้นที่จังหวัด