กรุงเทพมหานคร – 15 กรกฎาคม 2568 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดประชุมคณะอนุกรรมการสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชนและภาคีเครือข่ายฯ ครั้งที่ 1/2568 “ออกแบบทิศทางการสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติ” เพื่อสร้างกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนแนวทางให้ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยมีตัวแทนองค์กรชุมชนจากทั่วประเทศเข้าร่วมกว่า…..คน ณ ห้องประชุมไพบูลย์ฯ พอช. บางกะปิ กรุงเทพฯ
นายวิริยะ แต้มแก้ว ผู้ช่วยผู้อำนวยการ พอช. ได้กล่าวถึงการ “ออกแบบทิศทางการสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติ” มีเป้าหมายคือการผลักดันให้ขบวนองค์กรชุมชนมีความพร้อมรับมือภัยพิบัติอย่างรอบด้าน ทั้งด้านข้อมูล การเตรียมคน พื้นที่ และนโยบาย โดยเน้นย้ำว่า “การมีส่วนร่วมจากภาคประชาชนคือหัวใจสำคัญ” ในการจัดการสถานการณ์ภัยพิบัติที่รุนแรงขึ้นจากภาวะโลกรวน
12 แนวทางเร่งด่วนจาก ‘พลังชุมชน’ สู่การปฏิบัติจริง
ที่ประชุมได้ระดมสมองและเสนอแนวทางขับเคลื่อนงานป้องกันและจัดการภัยพิบัติโดยขบวนองค์กรชุมชนถึง 12 ข้อหลักอันน่าสนใจ อาทิ:
- สร้างการยอมรับฐานข้อมูลชุมชน: ให้เป็นเครื่องมือสำคัญในการเชื่อมโยงการทำงานกับหน่วยงานภาคี
- เน้นกระบวนการ-ข้อมูล-คน: ให้เกิดขึ้นในพื้นที่ สร้างนวัตกรรมเชิงพื้นที่และเชิงนโยบายเพื่อนำสู่การเปลี่ยนแปลง
- เกาะติดสถานการณ์น้ำ-สิ่งแวดล้อม: ยกระดับศักยภาพพื้นที่ในการให้ข้อมูล และเข้าร่วมโครงการแก้ปัญหาร่วมกับท้องถิ่น เช่น การจัดการน้ำโดยชุมชน
- สร้างทีมสนับสนุน 5 ภูมิภาค: ให้ความรู้ เครื่องมือ และข้อมูลที่เกี่ยวข้องแก่พื้นที่
- พัฒนา “นวัตกรรมชุมชน”: สร้างระบบการแจ้งเตือนภัยภายในชุมชนด้วยตนเองตามบริบทของพื้นที่
- ผลักดันข้อเสนอจากพื้นที่: รับมือและลดความรุนแรงจากภัยพิบัติ เช่น การแก้ไขผังเมืองให้รับมือสถานการณ์น้ำท่วม ดินถล่ม
- ระดม ‘จิตอาสาชุมชน’: สนับสนุนการช่วยเหลือยามเกิดภัยพิบัติ และในพื้นที่เสี่ยงภัย
- สร้างผลงานเป็นรูปธรรม: ให้การแก้ไขปัญหาภัยพิบัติเป็น “วาระร่วม” ของคนในพื้นที่
- จัดการระบบข้อมูลพื้นที่เสี่ยงภัย: รวมถึงการจัดการพื้นที่รองรับการช่วยเหลือประชาชน
- เรียนรู้จากบทเรียน: นำประสบการณ์ที่เกิดขึ้นมาพัฒนาเป็นชุดความรู้ และใช้สื่อสารเพื่อเพิ่มองค์ความรู้ เตรียมการป้องกัน
- บูรณาการงานพื้นที่: โดยให้ขบวนองค์กรชุมชนเป็นผู้ขับเคลื่อน เชื่อมโยงประเด็นที่อยู่อาศัย สวัสดิการชุมชน และออกแบบวิธีการทำงานร่วมกัน
- จัดตั้ง ‘ครัวกลางชุมชน’ และ ‘กองทุนภัยพิบัติตำบล’: เตรียมแหล่งอาหารและงบประมาณช่วยเหลือผู้ประสบภัยในยามฉุกเฉิน
อนุกรรมการฯ คลอดแผน 3 ระยะ: ก่อน-ระหว่าง-หลังภัย พิบัติ!
คณะอนุกรรมการสนับสนุนขบวนองค์กรชุมชนและภาคีเครือข่ายฯ ที่ นายกฤษดา สมประสงค์ ได้แจ้งคำสั่งแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ ก็ได้มีการประชุมครั้งแรก โดยเสนอแผนดำเนินงาน 3 ระยะเพื่อจัดการภัยพิบัติร่วมกับภาคประชาชน
- ระยะที่ 1 (ก่อนเกิดภัย): มุ่งพัฒนาข้อมูล เครื่องมือ ศักยภาพชุมชน และกองทุนระดับตำบล
- ระยะที่ 2 (ระหว่างเกิดภัย): เสริมระบบสื่อสาร และให้ชุมชนบริหารจัดการเป็นศูนย์กลาง
- ระยะที่ 3 (หลังเกิดภัย): เน้นฟื้นฟูที่อยู่อาศัย-เศรษฐกิจ สร้างพื้นที่เรียนรู้ และขับเคลื่อนนโยบาย
