นางอนาคลาวเดีย โรสบาค (Ms. Anacláudia Rossbach) พร้อมคณะลงพื้นที่บ้านมั่นคงวังทองหลาง
กรุงเทพฯ-23 เมษายน 2568 นางอนาคลาวเดีย โรสบาค (Ms. Anacláudia Rossbach) รองเลขาธิการสหประชาชาติ และผู้อำนวยการบริหารโครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (UN-Habitat) พร้อมคณะผู้บริหารจาก UN-Habitat ได้ลงพื้นที่โครงการบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาที่อยู่อาศัยแบบ City-Wide หรือการพัฒนาครอบคลุมทั้งย่านอย่างเป็นระบบ ณ โครงการบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา รามคำแหง 39 เขตวังทองหลาง กรุงเทพมหานคร
การประชุมของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิกแห่งสหประชาชาติ สมัยที่ 81 (The 81st Session of the Economic and Social Commission for Asia and the Pacific – ESCAP) เป็นหน่วยงานของสหประชาชาติที่ทำหน้าที่ส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจและสังคมในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ซึ่งESCAP มีประเทศสมาชิก 53 ประเทศ และมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของภูมิภาค โดยมีการประชุม ESCAP เพื่อหารือและกำหนดแนวทางในการดำเนินงานด้านต่างๆ เช่น การลดความยากจน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การส่งเสริมการค้าและการลงทุน และการจัดการสิ่งแวดล้อม เป็นต้น
ซึ่งการประชุม ESCAP ในครั้งนี้ ได้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568 ณ ศูนย์ประชุมองค์การสหประชาชาติ กรุงเทพฯ ซึ่งที่ประชุมได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของความร่วมมือระหว่างประเทศในการพัฒนาเมืองที่ยืดหยุ่นและยั่งยืน โดยมีประเด็นสำคัญในเรื่อง 1) การแบ่งปันความรู้และประสบการณ์ ระหว่างประเทศต่าง ๆ 2) การสนับสนุนทางการเงินและเทคโนโลยี สำหรับประเทศกำลังพัฒนา 3) การสร้างความร่วมมือ ระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม สำหรับปีนี้ ESCAP ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเมืองที่ยืดหยุ่น และยั่งยืน เนื่องจากเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกในการรับมือกับความท้าทายจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเมืองในเอเชีย และแปซิฟิก นำมาซึ่งทั้งโอกาสและความท้าทาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการรับรองการเข้าถึงที่อยู่อาศัย ที่ดิน และบริการพื้นฐานที่เหมาะสมสำหรับทุกคน ประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศหนึ่งในภูมิภาคกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้โดยตรง
นางอนาคลาวเดีย โรสบาค (Ms. Anacláudia Rossbach)
การมาเยือนประเทศไทยของ นางอนาคลาวเดีย โรสบาค รองเลขาธิการสหประชาชาติ และผู้อำนวยการบริหารโครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (UN-Habitat) จึงถือเป็นโอกาสที่ดีในการแก้ไขปัญหาเร่งด่วนเหล่านี้ โดยเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2568 ณ โรงแรมปรินซ์ พาเลซ กรุงเทพฯ ได้มีการสัมมนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้หัวข้อ “ที่อยู่อาศัยและการขยายตัวของเมือง : ความเป็นผู้นำสู่การปฏิบัติจริง” (Housing and Urbanization Leadership in Action) ถือการสนทนาระดับสูงนี้ มุ่งหวังที่จะส่งเสริมการอภิปรายที่มุ่งเป้าหมายและมีผลกระทบระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญ รวมถึงเจ้าหน้าที่ของรัฐจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ผู้อำนวยการบริหาร UN-Habitat นักวิชาการชั้นนำ และผู้เชี่ยวชาญด้านเมือง
การประชุมแลกเปลี่ยนความรู้ Housing and Urbanization: Leadership in Action จึงเป็นเวทีสำคัญในการส่งเสริมการสนทนาที่มีความหมายเกี่ยวกับการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน โดยรวบรวมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญจากภาครัฐ สถาบันการศึกษา ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม งานนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อขับเคลื่อนแนวทางแก้ไขร่วมกันเพื่อปรับปรุงการเข้าถึงที่อยู่อาศัย ความสามารถในการซื้อ และความยืดหยุ่นในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกโดยรวม
ในการสัมมนาแลกเปลี่ยนครั้งนี้ นางอนาคลาวเดีย โรสบาค รองเลขาธิการสหประชาชาติ และผู้อำนวยการบริหารโครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (UN-Habitat) ได้ปาฐกถาพิเศษเกี่ยวกับการพัฒนาเมืองที่ยืดหยุ่น และยั่งยืน โดยกล่าวถึง สถานการณ์ทั่วโลกที่ปัจจุบันประชากรกว่า 50% อาศัยอยู่ในเมือง และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 66% ภายในปี 2025 คนจำนวนมากในเมืองจะประสบปัญหาด้านที่อยู่อาศัยที่ไม่มั่นคง ดังนั้นจึงความจำเป็นในการพัฒนาที่ต้องให้ความสำคัญกับการวางแผน และพัฒนาที่อยู่อาศัยที่เข้าถึงได้ เนื่องจากที่อยู่อาศัยที่ดีเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน
นอกจากนั้น นางอนาคลาวเดีย โรสบาค ยังได้กล่าวอีกว่า เป้าหมายระดับโลก ทั่วโลกเผชิญปัญหาที่อยู่อาศัยร่วมกัน และกำลังเดินหน้าตามเป้าหมาย SDGs และ NUA เพื่อแก้ไขปัญหานี้ภายในปี 2030 จึงต้องเร่งการดำเนินการ ขยายความร่วมมือ และแลกเปลี่ยนความรู้ข้ามภูมิภาค โดยเฉพาะในประเด็น การเข้าถึงที่ดินอย่างเท่าเทียม การวางแผนเมืองที่ครอบคลุมทุกกลุ่มประชากร โดยเฉพาะผู้สูงอายุ การออกแบบเมืองให้รองรับภัยพิบัติ ความขัดแย้ง และวิกฤตต่าง ๆ
ทั้งนี้ แนวทางการขับเคลื่อนในอีก 4 ปีข้างหน้า จะมุ่งไปที่การพัฒนาที่อยู่อาศัยที่รับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การลดพลังงาน เป็นต้น การพัฒนาที่มีคนเป็นศูนย์กลาง ร่วมมือกับท้องถิ่น สร้างนโยบายที่เสริมพลังชุมชน ระบบการเงินที่ยืดหยุ่นและเข้าถึงได้สำหรับทุกคน ความร่วมมือและการแลกเปลี่ยน ซึ่งประเทศไทยมีประสบการณ์ที่น่าสนใจมาก โดยเฉพาะด้านการเงิน ซึ่ง UN-Habitat จะเปิดเวทีความร่วมมือระดับนานาชาติ จึงเชิญชวนทุกฝ่ายร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และเตรียมร่วมงานประชุม World Urban Forum (WUF) ปี 2026 ที่ประเทศอาเซอร์ไบจาน
นางทิพย์รัตน์ นพลดารมย์
จากนั้น นางทิพย์รัตน์ นพลดารมย์ ที่ปรึกษาด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยและต่างประเทศ ผู้แทนสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ได้นำเสนอแนวปฏิบัติที่ดีด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยและการพัฒนาเมือง โดยยกโมเดลการพัฒนาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยในเมืองและชนบท ภายใต้โครงการบ้านมั่นคง และโครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลอง ที่เป็นการแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยของชุมชนทั่วประเทศ เพื่อสร้างความมั่นคงในการครอบครองที่ดิน พัฒนาระบบสาธารณูปโภค สิ่งแวดล้อมชุมชน การพัฒนาที่อยู่อาศัยที่สอดคล้องกับวิถีชีวิต และความสามารถในการจัดการของชุมชน ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนเป็นผู้ออกแบบการพัฒนาและแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง โดยมีสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนเป็นผู้สนับสนุนกระบวนการพัฒนา
นางพรทิพย์ วงจอม
ทั้งนี้ นางพรทิพย์ วงจอม จากสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงสวนพลู จำกัด เป็นผู้แทนเครือข่ายองค์กรชุมชนที่ขับเคลื่อนงานพัฒนาที่อยู่อาศัยภาคประชาชน ได้ร่วมอภิปรายในหัวข้อ “จากประชาชน…สู่เมือง : ก้าวต่อไปของการพัฒนาที่อยู่อาศัยและเมือง” โดยได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน และเน้นย้ำว่า “ปัญหาความเดือดร้อนของชาวชุมชนจำเป็นจะต้องดำเนินการแก้ไขปัญหา และพัฒนาที่อยู่อาศัยด้วยสมาชิกในชุมชนเอง รวมทั้งการพัฒนาด้านอื่น ๆ ที่มากกว่าเรื่องบ้าน ทำให้ปัจจุบันสมาชิกในชุมชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นกว่าแต่ก่อนมาก กระบวนการทำงานจะเน้น ชุมชนเป็นเจ้าของ มีการเก็บข้อมูลผู้เดือดร้อน สร้างระบบทุนการเงินด้วยการออมทรัพย์ และสร้างระบบสวัสดิการชุมชนที่ช่วยเหลือดูแลคนในชุมชน อาชีพที่ทำให้มีรายได้ จึงเป็นการตอกย้ำได้อย่างแท้จริงว่า เมื่อมีบ้านแล้วสิ่งที่ตามมาได้มากกว่าคำว่าบ้านจริง ๆ”
ในช่วงบ่ายของวันเดียวกัน นางอนาคลาวเดีย โรสบาค รองเลขาธิการสหประชาชาติ และผู้อำนวยการบริหารโครงการตั้งถิ่นฐานมนุษย์แห่งสหประชาชาติ (UN-Habitat พร้อมคณะผู้บริหารจาก UN-Habitat ได้เดินทางได้ลงพื้นที่โครงการบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบการพัฒนาที่อยู่อาศัยแบบ City-Wide หรือการพัฒนาครอบคลุมทั้งย่านอย่างเป็นระบบ ณ โครงการบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา รามคำแหง 39 เขตวังทองหลาง กรุงเทพมหานคร
UN-Habitat) พร้อมคณะผู้บริหารจาก UN-Habitat ได้ลงพื้นที่โครงการบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา
การพัฒนาที่อยู่อาศัยตามแนวทางบ้านมั่นคงในเขตวังทองหลาง ซึ่งดำเนินการโดย สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ร่วมกับ สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ และ สำนักงานเขตวังทองหลาง
นางสาวสมสุข บุญญะบัญชานำเสนอข้อมูลการพัฒนาที่อยู่อาศัยฯ
ในการลงพื้นที่แลกเปลี่ยนทั้งนี้ พอช. นำโดย นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ที่ปรึกษาบอร์ด พอช. นางทิพย์รัตน์ นพลดารมย์ ที่ปรึกษาด้านการพัฒนาที่อยู่อาศัยและต่างประเทศ นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รอง ผอ.พอช. และเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานในพื้นที่ ได้ร่วมให้การต้อนรับและสนับสนุนข้อมูลอย่างใกล้ชิด นายศศิพงศ์ เศวตนันทิกุล ผู้ช่วยผู้อำนวยการเขตวังทองหลาง กล่าวต้อนรับ พร้อมนำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมในการ
นางนุชจรีย์ พันธุ์โสม นำคณะลงพื้นที่พร้อมให้ข้อมูลชุมชนในการขับเคลื่อนงานพัฒนาที่อยู่อาศัย
นางนุชจรีย์ พันธุ์โสม ผู้แทนองค์กรชุมชนบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณี ได้เล่าถึงกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการขับเคลื่อนงานพัฒนาที่อยู่อาศัย ตั้งแต่การรวมกลุ่มออมทรัพย์ การวางแผนผังชุมชนใหม่ ไปจนถึงการก่อสร้างบ้านที่มีคุณภาพในราคาที่ชุมชนเข้าถึงได้
จากนั้น คณะ UN-Habitat ได้เยี่ยมชมชุมชนทรัพย์สินเก่า ซึ่งเป็นพื้นที่ชุมชนดั้งเดิม และบ้านตัวอย่างที่สร้างแล้วเสร็จโดยกลุ่มออมทรัพย์เพื่อที่อยู่อาศัยเพิ่มทรัพย์พัฒนา ก่อนเดินทางต่อไปยังสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา ซึ่งได้จัดแสดงนิทรรศการผลการดำเนินงานภายใต้แนวคิด “บ้านที่มากกว่าบ้าน” พร้อมชมการแสดงของชมรมแอโรบิคผู้สูงอายุ สะท้อนพลังชุมชนและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ชุมชนรุ่งมณีพัฒนา จัดตั้งเป็นสหกรณ์เคหสถานบ้านมั่นคงชุมชนรุ่งมณีพัฒนา จำกัด เมื่อ 14 ก.ค. 2562 มีสมาชิกสหกรณ์จำนวน 412 ครัวเรือน แบ่งเป็น ผู้เข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคงจำนวน 271 ราย ผู้มีสัญญาเช่าตรงกับสำนักงานทรัพย์สินฯ จำนวน 141 ราย สมาชิกส่วนใหญ่มีอาชีพรับจ้าง รับซื้อของเก่า และค้าขาย แนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับสมาชิกที่ไม่มีสัญญาเช่า 271 หลังคาเรือน คือ การปรับปรุงบางส่วน (UPGRADING) และรื้อสร้างใหม่ ในที่ดินเดิม (RECONSTRUCTION) โดยแบ่งการพัฒนาเป็น 3 เฟส เฟสที่ 1 และเฟสที่ 2 จำนวน 171 หลัง ได้มีการเข้าอยู่อาศัยแล้ว เฟสที่ 3 จำนวน 100 หลัง
ได้รับอนุมัติสินเชื่อเพื่อปลูกสร้างบ้าน 3 ครั้ง แบ่งเป็น ครั้งที่ 1 50 ครัวเรือน 8,842,499 บาท งบอุดหนุนเพื่อที่อยู่อาศัย 1,000,000 บาท ครั้งที่ 2 107 ครัวเรือน 21,800,000 บาท งบอุดหนุนเพื่อที่อยู่อาศัย 2,140,000 บาท ครั้งที่ 3 100 ครัวเรือน เป็นเงิน 36,000,000 บาท
งบอุดหนุนเพื่อที่อยู่อาศัย 2,000,000 บาท รวมทั้งสิ้นได้รับงบ สินเชื่อเพื่อปลูกสร้างบ้านรวม 66,642,499 และงบอุดหนุนเพื่อที่อยู่อาศัย รวม 5,140,000 บาท และงบสาธารณูปโภครวม 10,981,200 บาท ปัจจุบันได้สร้างที่อยู่อาศัยเฟสที่ 1 และเฟสที่ 2 แล้วจำนวน 171 หลัง สร้างบ้านแล้วเสร็จได้มีการเข้าอยู่อาศัยแล้ว ปัจจุบันอยู่ระหว่างการก่อสร้างบ้านเฟสที่ 3 จำนวน 100 หลังคาเรือนรูปแบบ แบบบ้านเดี่ยว 2 ชั้น ขนาดที่ดิน 5 x 12.8 ม. (16 ตร.วา) ขนาดบ้าน 4 X 7.50 ม. (60 ตรม.) ราคา 513,497 บาท
โครงการบ้านมั่นคงรามคำแหง 39 ถือเป็นตัวอย่างการพัฒนาแบบ City-Wide ที่เชื่อมโยงการมีส่วนร่วมของชุมชน เจ้าของที่ดิน หน่วยงานรัฐ และภาคีเครือข่าย เพื่อยกระดับสิทธิการอยู่อาศัยอย่างมีศักดิ์ศรี ตอบโจทย์ชีวิตเมือง และพร้อมขยายผลสู่พื้นที่อื่นในอนาคต
