สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ภาคเหนือ และสำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัยเมืองและชนบทร่วมประชุมรายงานความก้าวหน้าการขับเคลื่อนแก้ไขปัญหาพื้นที่คลองแม่ข่า จังหวัดเชียงใหม่ ต่อศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทาน ผ่านระบบ zoom
ในการประชุมดังกล่าวศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทานได้เชิญผู้เกี่ยวข้องกับโครงการพัฒนาและแก้ไขปัญหาคลองแม่ข่า จังหวัดเชียงใหม่ เข้าร่วมประชุมเพื่อรายงานความก้าวหน้าของโครงการ ในไตรมาสที่ 1 ปีงบประมาณ 2568 (ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม – 31 ธันวาคม 2567) โดยมีหน่วยงานที่เข้าร่วมประกอบด้วย สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่ เทศบาลนครเชียงใหม่ สำนักงานชลประทานเชียงใหม่ ปกครองจังหวัดเชียงใหม่ มณฑลทหารบกที่ 33 มณฑลทหารบกที่ 36 สำนักงานจังหวัดพิจิตร เป็นต้น
ในส่วนของพอช. มีผู้เข้าร่วมประกอบด้วย นายนภภู ชัยวุฒิ หัวหน้างานปฏิบัติการชุมชน นางสาวเรวดี อุลิต หัวหน้างานวิชาการ นางสาวศิริณญาพร เจริญเกียรติ เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการชุมชนอาวุโส และนายนิคม ดวงมาลา สถาปนิกอาวุโส เข้าร่วมประชุมผ่านระบบ Zoom โดยนายนภภู ชัยวุฒิ รายงานผลการดำเนินการและความก้าวหน้าของโครงการในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ พอช. ปัญหา อุปสรรค/ข้อขัดข้อง แนวทางการแก้ไขปัญหา และข้อเสนอแนะ
จากการเข้ามาอยู่อาศัยอย่างหนาแน่นและขาดการควบคุม การปล่อยน้ำเสียของสถานประกอบการ ทำให้คลองแม่ข่าและลำคลองสาขาถูกทำลาย มีการรุกล้ำลำน้ำ เกิดสภาวะเสื่อมโทรมทางด้านกายภาพและระบบนิเวศของแหล่งน้ำธรรมชาติ พอช.จึงได้ร่วมกับสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เทศบาลนครเชียงใหม่ เครือข่ายประชาสังคม ภาคีวิชาการ และผู้นำชุมชน ขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยรุกล้ำริมคลองแม่ข่าและคูคลองสาขา ภายใต้คณะทำงานแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยคลองแม่ข่า โดย พอช.มีแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัย 3 แนวทาง คือ กรณีชุมชนเดิมที่อยู่นอกแนวเขตกำแพงเมือง อาจจะต้องถอยร่นเพื่อปรับปรุงและรื้อสร้างใหม่บริเวณเดิม กรณีชุมชนที่อยู่บนแนวกำแพงเมืองต้องรื้อย้ายออก และผู้บุกรุกบริเวณคลองสาขาย่อย ต้องปรับปรุง/รื้อย้าย ทั้งนี้ พอช. ได้มีข้อเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง คือ จัดให้มี masterplan ในการบูรณาการงานร่วมกันทุกฝ่าย แก้ปัญหาเรื่องการเช่าที่ดิน ในรูปแบบสัญญาที่เหมาะสม จัดหาที่แปลงอื่นรองรับผู้ได้รับผลกระทบในการพัฒนาทั้งระบบ เร่งสร้างรูปธรรม เพื่อสร้างความมั่นใจ จัดกลไกระดับชาติดูภาพร่วมและผลักดันให้ผลสำเร็จเป็นรูปธรรม ให้มีคณะศึกษากฎหมายเกี่ยวกับที่ดินเพื่อหาทางออกร่วมกัน และให้มีโครงการรูปแบบพิเศษ เช่น การพัฒนาที่อยู่อาศัยริมคลองลาดพร้าว หรือริมรางรถไฟ เข้ามาแก้ปัญหา
ทั้งนี้ ประธานในที่ประชุมมีการตั้งประเด็นคำถามกับ พอช. ในเรื่องการแก้ไขปัญหาและการจัดตั้งสหกรณ์ แผนงานหรือแนวทางในการแก้ปัญหาประชาชนที่อยู่อย่างผิดกฎหมายในพื้นที่คลองสาขา ในประเด็นดังกล่าว นายนภภูชี้แจงว่า เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2568 ได้จัดประชุมสร้างความเข้าใจกับกลุ่มเป้าหมายพื้นที่ลำน้ำสาขา ได้แก่ ร่องกระแจะ ลำคูไหว คลองเงิน คูประยูร คลองแม่ข่า พร้อมทั้งจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ และแบ่งแยกกลุ่มเป้าหมายออกเป็น 3 กลุ่ม ประกอบด้วย 1) กลุ่มที่อยู่คร่อมคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขา 2) กลุ่มบุกรุกที่ดินรัฐ เช่น ที่ดินกรมศิลปากร ที่ดินธนารักษ์ (ราชพัสดุ) และ 3) กลุ่มบ้านเช่า ครอบครัวขยาย รวม 40 ครัวเรือน เพื่อวางรูปแบบการพัฒนาโครงการบ้านมั่นคงในการพัฒนาที่อยู่อาศัยบนที่ดินใหม่ ในพื้นที่ตำบลสันผักหวาน โดยใช้สินเชื่อปลูกสร้างบ้านและจัดซื้อที่ดินจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) เนื้อที่จำนวน 13 ไร่ สามารถรองรับผู้เดือดร้อนได้ 130 ครัวเรือน ทั้งนี้ แนวทางการดำเนินงานจะใช้ระบบการบริหารในรูปแบบสหกรณ์ร่วมกับสหกรณ์เดิม คือ สหกรณ์เคหสถานสันผักหวาน
รายงาน : สำนักงานพัฒนาที่อยู่อาศัยเมืองและชนบท
