วันที่ 15 พฤศจิกายน 2567 ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล ประธานบอร์ด พอช. นายกฤษดา สมประสงค์ ผู้อำนวยการ พอช. นางสาวจันทนา เบญจทรัพย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ พอช. พร้อมผู้บริหารและเจ้าหน้าที่สำนักพัฒนาองค์ความรู้และสื่อสารองค์กร สำนักพัฒนาทุนและองค์กรการเงิน และสำนักพัฒนาที่อยู่อาศัยเมืองและชนบท ร่วมประชุมกับ ดร.ไกรยส ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. และทีมงาน เพื่อรับฟังผลการดำเนินงาน และหารือความร่วมมือเพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา ณ สำนักงานกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กรุงเทพมหานคร
ในการประชุมดังกล่าว ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล ประธานคณะกรรมการบริหารสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ บอร์ด พอช. ได้ให้ข้อมูลว่า พอช.มีความเชี่ยวชาญในเรื่องการพัฒนาชุมชน การพัฒนาและสร้างความเข้มแข็งให้กับผู้นำและองค์กรชุมชน ผ่านประเด็นงานต่างๆ ได้แก่ การออม สวัสดิการชุมชน ป่าชุมชน เศรษฐกิจและทุนชุมชน การพัฒนาที่อยู่อาศัย การพัฒนาคุณภาพชีวิต ฯลฯ ตลอดจนการขับเคลื่อนงานด้านสุขภาพชุมชน และการพัฒนาเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เพื่อให้เด็กไทยมีพัฒนาการที่ดี ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ศูนย์ฝากเลี้ยง โดยมีความร่วมมือกับ ICAP ในการสนับสนุนการปรับปรุงพื้นที่ จัดซื้ออุปกรณ์ พร้อมทั้งพัฒนาครูพี่เลี้ยง เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมให้เด็กได้เติบโตเป็นผู้ใหญ่อย่างมีคุณภาพ ซึ่งผลจากการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า เด็กมีการเรียนรู้ เกิดการพัฒนาด้านสมอง เห็นการเปลี่ยนแปลงจากการที่เด็กมีความกล้ากล้าในการแสดงออกและการซักถามเพิ่มมากขึ้น ซึ่งในปีที่ผ่านมามีการดำเนินการนำร่องปีแรกใน 60 ศูนย์ทั่วประเทศ และมีการตั้งเป้าหมายกระจายไปทั่วประเทศ ในระยะเวลา 4 -5 ปีข้างหน้า โดยการร่วมมือกับทั้งภาครัฐและเอกชน
ผู้อำนวยการ กสศ. และทีมงานได้นำเสนอบทบาทภารกิจและการขับเคลื่อนงานขององค์กรเกี่ยวกับการแก้ปัญหาเรื่องความเสมอภาคทางการศึกษา ซึ่งมีการงบประมาณกระจายไปยังหน่วยงานต่างๆ โดยทาง กสศ. ได้รับงบเพื่อสนับสนุน demand-side สร้างการเปลี่ยนเปลี่ยนโดยสร้างองค์ความรู้แก่ชุมชน การสร้างนวัตกรรมการเปลี่ยนแปลง “หลักประกันทางการศึกษา” การวิเคราะห์ข้อมูลเด็กเพื่อป้องกันและแก้ไขไม่ให้เกิดปัญหาเด็กหลุดระบบการศึกษา ตลอดจนความร่วมมือกับ พอช. ทั้งนี้ การทำงานร่วมกับ พอช. เนื่องด้วยการทำงานด้านการศึกษาไม่ได้เริ่มที่เด็กโดยลำพัง แต่ต้องใช้ชุมชนเป็นฐานด้วย ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาใน 3 โครงการ 3 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ 1) โครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษากับกลุ่มเป้าหมายกลไกระดับจังหวัด ซึ่งจากการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่ามีเด็กประมาณ 1.02 ล้านคนไม่ได้เข้ารับการศึกษาภาคบังคับ หรือหลุดจากระบบการศึกษา จึงเป็นโจทย์หนึ่งของ กสศ.และกลุ่มเป้าหมายเป็นเด็กเล็ก ซึ่งเป็นเป้าหมายของ พอช.ด้วย
2) โครงการส่งเสริมโอกาสทางการเรียนรู้และพัฒนาทักษะเยาวชนและแรงงานนอกระบบ กับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเยาวชนและแรงงานนอกระบบที่ยากจนหรือด้อยโอกาส และ โครงการพัฒนาเด็กปฐมวัยที่บูรณาการการเรียนรู้ผ่านการเล่น โดยยึดเด็กเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ (Integrated Child-Centered Active Learning Project : ICAP) กับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเด็กปฐมวัย ทำให้เกิดการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน ผู้นำ สภาองค์กรชุมชน โดยมีพื้นที่ดำเนินการร่วมกันมากว่า 20 โครงการ 13 จังหวัด
จากการแลกเปลี่ยนการทำงานร่วมกันดังกล่าวนำมาสู่ข้อเสนอ แนวทางการดำเนินงานร่วมกันของ พอช. และ กสศ.ในระยะต่อไป อาทิ การค้นหากลุ่มเป้าหมายที่เป็นกลุ่มเด็กและเยาวชนที่ไม่ได้เข้าสู่ระบบการศึกษาที่มีพ่อแม่หรือผู้ปกครองเป็นผู้ยากจน ไม่มีอาชีพ สภาพบ้านเรือนทรุดโทรมไม่มั่นคงปลอดภัย ซึ่งเป็นปัญหาเรื้อรังไม่สามารถแก้ปัญหาด้านคุณภาพชีวิตของเด็กได้ โดยทาง กสศ.จะนำส่งข้อมูลครัวเรือนที่มีปัญหาด้านที่อยู่อาศัยให้กับ พอช. รวมถึงการพัฒนาต่อยอดเรื่องอาชีพและรายได้ ซึ่งมีฐานครอบครัวของเด็กดีขึ้นแล้ว จะส่งผลให้เด็กเข้าสู่ระบบการศึกษาได้มากขึ้น
นอกจากนี้ยังจะมีความร่วมมือในการพัฒนาเด็กที่อยู่ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก โดยเป็นการเชื่อมโยงการทำงาน ทุน และสร้างนวัตกรรมการทำงานระหว่างหน่วยงาน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคเอกชน ผ่านฐานองค์กรชุมชน รวมถึงการพัฒนาหรือการฝึกอาชีพสำหรับเด็กและเยาวชน และการสร้างชุมชนที่เข้มแข็ง เพื่อให้หลุดจากความยากจน และนำไปสู่การศึกษาที่เข้มแข็งของเด็กต่อไป พร้อมกันนี้ ทางสถาบันฯ ยังได้เชิญผู้แทนจาก กสศ.ร่วมเป็นคณะทำงานรับรองคุณภาพโครงการพัฒนาเด็กปฐมวัย (ICAP) ด้วย
