เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเมืองท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงติดอันดับต้น ๆ ของประเทศและของโลก ในแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวจากทั่วประเทศและทั่วโลก เดินทางไปยังเกาะแห่งนี้เป็นจำนวนมาก ทำให้สมุยเป็นทั้งแหล่งลงทุนด้านการท่องเที่ยวและเป็นแหล่งงานที่คนทั่วประเทศเดินไปหางานทำ คนเหล่านี้มาจากทุกสารทิศของเมืองไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากภาคอีสาน โดยการเช่าที่สวนมะพร้าวของคนท้องถิ่นสร้างบ้านอยู่ชั่วคราว และด้วยเหตุที่มีสัญญาเช่าปีต่อปี ทำให้พวกเขาไม่กล้าลงทุนที่จะสร้างบ้านให้มั่นคงแข็งแรง แต่จะใช้เศษไม้ เศษวัสดุ มาสร้างบ้านพอให้อยู่อาศัยได้ จึงทำให้มีสภาพไม่ต่างอะไรกับศูนย์อพยพคนต่างด้าว โดยจะเลือกเช่าที่สร้างบ้านอยู่บริเวณใกล้แหล่งงาน เช่น ชุมชนอีสานพัฒนาบริเวณเฉวง (เป็นชุมชนใหญ่กว่าพันครอบครัว) แหลมดิน บ่อผุด แม่น้ำ สนามบิน ฯลฯ
ในปี พ.ศ.2554 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ได้เข้าไปทำงานเพื่อสนับสนุนให้คนกลุ่มนี้เข้าสู่โครงการบ้านมั่นคงอย่างสมัครใจ โดยการรวมกลุ่มกันให้เข้มแข็ง คิดค้นความต้องการร่วมกัน ซึ่งก็มีผู้ประสงค์เข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคงจำนวน 2 โครงการ เพียง 200 ครอบครัวเท่านั้น เนื่องจากยังไม่มั่นใจ ประกอบกับที่ดินบนเกาะสมุยราคาแพงจนหาพื้นที่สร้างบ้านมั่นคงได้ยากเต็มที่ แต่ความสำเร็จของ 2 โครงการดังกล่าวก็ได้จุดประกายความคิดให้ชาวบ้านและผู้บริหารท้องถิ่นมองเห็นแนวทางในการสนับสนุนผู้ด้อยโอกาสเหล่านี้ให้มีที่อยู่อันมั่นคง
ล่าสุดวันนี้ (28ตุลา) นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ประธานคณะอนุกรรมการบ้านมั่นคงและการจัดการที่ดิน นางวารุณี สกุลรัตนธารา คณะกรรมการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ได้ลงพื้นที่ติดตามผลการดำเนินงานโครงบ้านมั่นคงเกาะสมุย ร่วมกับผู้นำชุมชนเครือข่ายบ้านมั่นคงภาคใต้ พร้อมเสนอแนวทางในการดำเนินงานแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย “ทำทั้งเกาะ” ณ โครงการบ้านมั่นคงเกาะสมุย 1และ2 อ.เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ประธานคณะอนุกรรมการบ้านมั่นคงและการจัดการที่ดิน กล่าวว่า การจัดการระบบการอยู่อาศัย นอกจากจัดบ้านแล้ว ต้องจัดคนให้เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน บ้านมั่นคงช่วยเราเรื่องบ้าน แต่โครงการบ้านมั่นคงถูกสร้างมา เพื่อสร้างระบบชุมชนที่เข้มแข้ง สร้างคน สร้างชุมชน สร้างศักดิ์ศรีให้คนจน ให้เป็นสังคมของมนุษย์ เป็นพี่เป็นน้อง ที่อยู่ร่วมกันได้ ดังนั้นสมุยมีประสบการณ์ด้านที่ดินที่อยู่อาศัยที่มั่นคงกว่า 15 ปีที่ผ่านมา ขอให้ใช้ประสบการณ์การทำงานที่ผ่านมา สร้างกระบวนการในพื้นที่โครงการใหม่ โครงการที่นี้ถือว่าสามารถใช้ประโยชน์ได้พอสมควร เป็นกลุ่มที่ถูกให้ย้ายที่อยู่ อาจต้องมีการหารือแนวทาง ออกแบบการพัฒนาที่อยู่อาศัยใหม่เพื่อรองรับสร้างการอยู่อาศัยที่ดีในเกาะสมุย โดยเอาคนสมุยเป็นตัวตั้ง ผ่านโครงการบ้านมั่นคงที่ไม่ใช่สังคมบ้านเช่าที่ต่างคนต่างอยู่ ต้องมีระบบสัมคมการอยุ่ร่วมกัน ให้ความสำคัญกับคุณภาพชีวิตมากกว่าฐานะที่เป็นอยู่ เป็นคนจนที่รวยใจรวยการให้ แผนต่อคือต้องสำรวจข้อมูลทั้งเกาะ ทุกตำบล ต้องมีแผนและขับเคลื่อนร่วมกันสร้างแบบอย่าง เพื่อรองรับผู้คนที่อยู่ในพื้นที่เศรษฐกิจ
