วันที่ 26-27 กรกฎาคม 2567 ณ ศูนย์ประสานงานขบวนองค์กรชุมชน จังหวัดสุโขทัย
>>> สำนักงานภาคเหนือ ร่วมกับ สำนักงานประสานขบวนองค์กรชุมชนและประชาสังคม ได้จัดเวที Work shop การจัดแผนพัฒนาชุมชนที่ดี โดยใช้พื้นที่จังหวัดสุโขทัยเป็นพื้นที่ปฏิบัติการนำร่องในการจัดแผนพัฒนาชุมชนที่ดี 20 ตำบล ของปี 2567 เพื่อนำไปสู่การขยายผลการจัดแผนพัฒนาชุมชนที่ดีใน ปี 2568
ผู้เข้าร่วมประกอบ ประกอบด้วย
– ผู้แทนขบวนองค์กรชุมชนระดับตำบล จำนวน 20 ตำบล ประกอบด้วย 1) ทต.เมืองเก่า 2) ต.เมืองเก่า 3) ต.ปากพระ 4)ต.สามเรือน 5) ต.ดงเดือย 6) ต.บ้านไร่ 7) ต.บ้านซ่าน 8) ต.ท่าฉนวน 9) ต.ไทยชนะศึก 10) ทต.กลางดง 11) ต.นครเดิฐ 12) ต.วังน้ำขาว 13) ทต.ในเมือง 14) ต.ศรีนคร 15) ต.โตนด 16) ต.นาทุ่ง 17) ต.หนองบัว 18) ต.บ้านแก่ง 19) ต.สามพวง 20) ทต.ทุ่งหลวง + ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ พอช.ทั้งจากภาคและส่วนกลาง + ผู้แทนท้องถิ่น
ในส่วนของเนื้อหากระบวนการ workshop เริ่มด้วยการ Input ให้เห็นถึงความสำคัญของการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนที่ดี ว่าทำแผนชุมชนไปเพื่ออะไร เหตุใดต้องทำ มีเป้าหมายอย่างไร องค์ประกอบของการจัดทำเป็นแบบไหนอย่างไร ซึ่งแผนที่ดี “ต้องเป็นที่นำไปสู่การปฏิบัติ วัดผลสำเร็จได้ ไม่หยุดนิ่ง” โดยนางเสาวลักษณ์ ปรปักษ์พ่าย หน.งานปฏิบัติการชุมชน
จากนั้น นายวิเชียร พลสยม ผอ.สำนักงานภาคเหนือ >> ได้กล่าวเน้นย้ำถึงการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนว่า“ต้องมาจากฐานของขบวนองค์กรชุมชน พร้อมกับวิเคราะห์สถานการณ์ที่เกี่ยวข้องมาร่วม โดยอาจใช้กลไกของสภาองค์กรชุมชนในการขับเคลื่ิอนงานในพื้นที่เพื่อเป็นกลไกหลักในการพัฒนา และการทำแผนไม่ใช่การทำเป็นเพียงกระดาษ (รูปเล่มอย่างเดียว) แต่เป็นการสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมของพี่น้องขบวนองค์กรชุมชน และการสร้างระบบชุมชน/โครงข่ายทางสังคม (social safety net)”
ต่อด้วยการเติมเต็มจาก ดร.บุญส่ง กวยเงิน รองคณบดีฝ่ายวิชาการและวิจัย ม.ราชภัฏพิบูลางคราม + นางนภาพร สุวรรณศักดิ์ หน.งานปฏิบัติการชุมชน >>> การจัดแผนเชื่อมโยงกับหน่วยงาน และเครื่องมือสำคัญในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชน
– โดยมีหลััการสำคัญในการจัดทำแผน คือ (1) ตรงกับความต้องการจำเป็นของประชาชน (2) มีความชัดเจนเป็นรูปธรรม (3) เชื่อมโยงเป็นเหตุเป็นผลสามารถปฏิบัติได้ (4) ยืดหยุ่น สอดคล้องกับสถานการณ์ทิศทางการพัฒนา อย่างน้อย 3-5 ปี และ (5) ครอบคลุมทุกมิติในพื้นที่
– ในส่วนของหลักการเชื่อมโยงแผนกับหน่วยงาน ต้องยึดความสอดคล้องใน 4 เรื่ิอง คือ แผนพัฒนาต้องสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนา เป้าหมายการพัฒนา ประเด็นงานพัฒนา และตัวชี้วัด และค่าเป้าหมายของหน่วยงาน
ซึ่งในการเชื่อมโยงแผนพัฒนาระดับตำบล ต้องเชื่อมโยงกับหน่วยงานตั้งแต่ระดับตำบล อำเภอ และจังหวัด (บนลงล่าง + ล่างขึ้นบน) และต้องให้ความสำคัญในการสร้างเครือข่ายการทำงานทุกระดับ
– ด้านเครื่องมือในการจัดทำแผน ประกอบด้วย (1) การวิเคราะห์นโยบาย ทิศทางการพัฒนาประเทศ (2) ค้นหาปัญหาให้เจอ (3) จัดลำดับความสำคัญของปัญหา (4) ดูศักยภาพ ความพร้อมของพื้นที่ (5) ผลการทำงานที่ผ่านมา และ (6) เครือข่ายความร่วมมือ
รวมทั้งต้องมีการวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส ข้อจำกัด (SWOT) เป็นการประเมินศักยภาพของพื้นที่ที่เป็นเครื่องมือสำคัญของการจัดทำแผนการพัฒนาตำบล
นอกจากนี้ ยังอาจสามารถใช้การวิเคราะห์ value chain : ห่วงโซ่คุณค่า (ต้นน้ำ+ กลางน้ำ+ ปลายน้ำ) เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือในการจัดทำแผนการพัฒนาพื้นที่ว่ามีการเชื่อมโยงกับเรื่องใดบ้างและได้ให้ผู้แทนองค์กรชุมชนแต่ละตำบลฝึกปฏิบัติในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนที่ดีของตนเองเพื่อนำไปเชื่อมโยงกับหน่วยงานในพื้นที่ต่อไป
