ชัยนาท : วันที่ 28 – 29 มิถุนายน 2567 ผศ.ดร.จิตติ มงคลชัยอรัญญา ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหารสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (บอร์ด พอช.) พร้อมด้วย นางสาวจันทนา เบญจทรัพย์ นายอภินันท์ ยอดมณี ผู้อำนวยการสำนักเทคโนยีสารสนเทศ นางสาววรรณา สีหาทัพ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงาน (บริหาร) ภาคกลางและตะวันตก และเจ้าหน้าที่ พอช. ลงพื้นที่ ตำบลบางขุด อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท เพื่อรับฟังการขับเคลื่อนงานแก้ไขปัญหาความยากจนและการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนจังหวัดชัยนาท และหารือแนวาททางการพัฒนาตำบล/จังหวัดเข้มแข็งด้วยระบบข้อมูลชุมชน โดยมีพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และเครือข่ายขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดชัยนาท และนางปราณี ประทุมมา พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดฉะเชิงเทราร่วมแลกเปลี่ยน
นางสาวจรรยา กลัดล้อม ผู้แทนขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดชัยนาท กล่าวว่าชัยนาทเป็นจังหวัดที่มีปัญหาความยากจนติด 1 ใน 10 ของประเทศไทย และยังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเต็มรูปแบบ อีกทั้งคนรุ่นใหม่ยังมีการเคลื่อนย้ายไปทำงานและตั้งถิ่นฐานนอกพื้นที่ ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดชัยนาทจึงได้มีการวิเคราะห์ศักยภาพพื้นที่และจัดทำแผนพัฒนาที่สอดคล้องกับปัญหา บริบท และความต้องการของพื้นที่ เสนอบรรจุในแผนพัฒนาจังหวัด ผ่านสำนักงานพัฒนาสังคมและความมมั่นคงของมนุษย์ เช่น เรื่องสวัสดิการชุมชน การพัฒนาผู้นำ และการพัฒนาที่อยู่อาศัย นอกจากนี้ยังมีการบูรณาการทำงานร่วมกับภาคีทั้งภาครัฐและเอกชนในการแก้ไขปัญหาความยากจน ผ่านการพัฒนา/อบรมฝึกอาชีพให้กับผู้ยากจน ด้อยโอกาส และกลุ่มคนเปราะบางร่วมกับสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดชัยนาท การแก้ปัญหาที่อยู่อาศัยผ่านโครงการบ้านพอเพียง บ้านมั่นคงชนบท โดยการสนับสนุนงบประมาณจาก พอช. และการหนุนเสริมจาก พมจ.ชัยนาท และภาคเอกชน การขับเคลื่อนงานพัฒนาผู้นำร่วมกับ อบจ.ชัยนาท และ พมจ.ชัยนาท เป็นต้น
ในปี 2567 ชัยนาทเริ่มมีการขยับทำเรื่องข้อมูลโดยชุมชนเป็นผู้ดำเนินการ ซึ่งได้ประสานงานกับ พอช.ในการนำโปรแกรมการปักหมุดข้อมูลชุมชน COPIN ซึ่งพัฒนาโดย Urban Risk Map จาก Massachusetts Institute of Technology (MIT) มาใช้ โดยมีเป้าหมายในการลดความซับซ้อนในการจัดเก็บข้อมูล และทำข้อมูลฐานหนึ่งเดียวของชุมชน โดยคนในชุมชนเป็นคนดำเนินการเอง ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการอบรมการใช้โปรแกรมดังกล่าวเมื่อวันที่ 2 – 3 มิถุนายน 2567 มีเข้ารับการอบรมจาก 59 พื้นที่ตำบล รวมประมาณ 100 คน ซึ่งหลังจากการอบรมได้มีการนำไปปฏิบัติการในพื้นที่ ซึ่งในครั้งนี้ได้มีการนำเสนอการจัดทำข้อมูลของตำบลนางลือและตำบลหนองแซง
จากการนำเสนอข้อมูลตำบลนางลือและตำบลหนองแซง พบว่าได้รับความสนใจจากหน่วยงานในพื้นที่ตำบล เช่น รพ.สต. ในการมาเรียนรู้และนำไปจัดเก็บข้อมูลด้านสุขภาพของคนในตำบล แต่อย่างไรก็ตาม จากการทดลองใช้โปแกรม พบว่า COPIN ยังมีจุดอ่อนหรือยังตอบสนองต่อการทำงานของชุมชนไม่เพียงพอ โดยแกนนำชุมชนเสนอให้มีการเพิ่มหมวดหมู่การจัดเก็บ และออกรายงานแยกหมวดหมู่ได้ เป็นต้น ซึ่งจากการแลกเปลี่ยนร่วมกันมีการเสนอเรื่องขอบเขตของประเภทหรือการจัดเก็บข้อมูล การระมัดระวังเรื่องข้อมูลส่วนบุคคล/ ข้อมูลอ่อนไหวอันจะขัดต่อ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ดังนั้น พอช.ต้องคำนึงเรื่องการจัดชั้นข้อมูลและการเข้าถึงและเผยแพร่ข้อมูล
พร้อมกันนี้ได้มีการลงพื้นที่เพื่อเยี่ยมบ้านและให้กำลังใจกลุ่มคนเปราะบางในพื้นที่หมู่ 10 ตำบลบางขุด ซึ่งทางผู้นำชุมชน กลุ่ม/องค์กรในพื้นที่ รวมทั้งกองทุนสวัสดิการชุมชน ได้ให้การช่วยเหลือเบื้องต้น และได้มีการส่งเรื่องไปยังหน่วยงานอื่นเพื่อให้การช่วยเหลือต่อไป
นอกจากนี้ยังได้มีการหารือแนวทางการพัฒนาพื้นที่ในระยะต่อไป โดยได้มีการแลกเปลี่ยนแนวทางการทำงาน อาทิ การวิเคราะห์ศักยภาพพื้นที่โดยใช้ข้อมูลมาสนับสนุนและมีความเฉพาะเจาะจงมากขึ้น การจัดทำแผนแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยทั้งจังหวัด โดยสามารถบอกจำนวนผู้เดือดร้อนทั้งจังหวัด และระยะเวลาสิ้นสุดการแก้ไขปัญหา และหน่วยงานที่ร่วมดำเนินการ ส่วนเรื่องการจัดทำฐาน/ระบบข้อมูลต้องมีความชัดเจนว่าทำไปเพื่ออะไร ควรมีรายละเอียดหรือมีความแตกต่างจากที่หน่วยงานมี และเป็นการจัดทำโดยชาวบ้าน จึงจะเป็นฐานข้อมูลที่น่าสนใจและนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง ขณะเดียวกัน ในการนำ COPIN ไปใช้ในระยะต่อไป ต้องกำหนดขอบเขตเนื้อหาการจัดเก็บและการเข้าถึงข้อมูลให้ชัดเจน เป็นต้น
รายงาน : เรวดี อุลิต
