วันนี้ที่ 10 มิถุนายน 2567 /ณ โรงแรมแทมมารีน (Tamarind) อำเภอบางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา นายกฤษดา สมประสงค์ ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน เปิดเวทีพัฒนาศักยภาพผู้นำขบวนองค์กรชุมชน ในจังหวัดยุทธศาสตร์บูรณาการ
และบรรยายพิเศษ โลกใหม่ ชุมชนใหม่ สังคมใหม่ ผู้นำยุคใหม่ : ชุมชนจะตั้งรับปรับตัว และยกระดับการขับเคลื่อนชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองอย่างไร โดย กระบวนการพัฒนาผู้นำ พอช. ครั้งนี้มิใช่ต้องตอบโจทย์ให้ พอช. แต่ต้องตอบโจทย์การดูแลให้พี่น้องภายในขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดโดยพอช. มีหัวใจ 2 ดวง คือ บุคลากร พอช. และพี่น้องชุมชน ประชาสังคม สิ่งที่เป็นเรื่องสำคัญที่ต้องตระหนัก อาทิ ภาวะการอ่อนล้าของผู้นำคนทำงาน ผู้นำมีอายุมาก ขึ่น และขาดการพัฒนาผู้นำรุ่นใหม่ที่สืบทอดช่วงการทำงานของผู้นำรุ่นเดิมที่ทำงานต่อช่วงกัน ทั้งนี้อีกไม่เกิน 10 ปี ถ้า พอช. ไม่พัฒนาผู้นำให้ทัน พอช. ก็ไปไม่รอด เพราะขาดหัวใจดวงที่ 2 ที่ขับเคลื่อนการพัฒนา
ปีนี้ พอช. มีการปฏิรูปโครงสร้าง และมีสำนักใหม่ขึ้น คือ สำนักพัฒนาผู้นำฯ หรือที่เรียกสั้นๆว่า CODI Academy โดยเกิดจากฐานคิดของอาจารย์หมอประเวศ วะสี ได้กล่าว เมื่อ 20 ปีที่แล้วที่ พอช. จะเป็นฐานการพัฒนาผู้นำ จึงตอกย้ำและทำเรื่องนี้ให้เกิดขึ้นโดยเริ่มเดินหน้าในปีนี้ 67 เริ่มตั้งแต่จังหวัดบูรณาการ 76 จังหวัด คือ ทำอย่างไรให้ปีนี้ทุกจังหวัดได้ดำเนินการทำแผน บูรณาการการเรื่องคน โยงล้อมด้วยสภาองค์กรชุมชน กองทุนสวัสดิการชุมชน และที่อยู่อาศัยให้เป็นการขับเคลื่อนงานที่มีรูปธรรมเป็นกัอนที่ใหญ่ขึ้น
ในปี 68 การสนับสนุนการแก้ไขปัญหาชุมชนริมรางรถไฟ 500 ล้าน 2,000 คร. และพอช. ต้องมีการสำรวจระบบข้อมูล มีการขยับสภาให้เกิดการทบทวนสภาฯที่ครบวาระ 4 ปี หรือเราจะเห็นว่า บางพื้นที่บ้านพอเพียงดำเนินการไม่ไปไหน เพราะสภาไม่มีลมหายใจ ปีนี้จึงเป็นปีแรกที่มีการตั้งกรอบงบจังหวัดบูรณาการไม่เกิน 100,000 บาท ตั้งไว้ 70,000 และ 30,000 บาท เป็นค่าเอกสาร และจ้างคนทำงาน แค่ทำแผนการใช้งบประมาณเตรียมทำแผนปี 68 ว่า จังหวัดมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้างก่อนที่งบประมาณจะลงไปสนับสนุน บางภาคมีความจำเป็นต้องมีที่ทำงานจังหวัด เช่น ภูเก็ตได้ขอพื้นที่การเคหะทำสำนักงาน ฯลฯ ที่มีแผนการดำเนินการ
ถึงแม้วันนี้ประเทศไทยจะมีปัญหาวิกฤติประชากร โดย รมว.พม. มีนโยบาย 5X5 ที่หน่วยงานต้องขยับภายใต้การแก้ปัญหาคนเปราะบาง และคุณภาพชีวิตในมิติต่างๆ ของชุมชน ภายใต้วิกฤติโลกร้อน บ้านที่เหมาะสมกับคนทุกวัย และการสร้างชุมชนปลอดภัยจากยาเสพติด โจรผู้ร้าย การมีทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พวกเราจะร่วมกันอย่างไร
ยกตัวอย่าง กิจกรรมพอช. ร้อยดวงใจ จิตอาสา พัฒนาชุมชนท้องถิ่น “ปลูกป่า สร้างฝายเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว” เมื่อวานวันที่ 9 มิ.ย.67 ที่ชุมชน ถ้ำเสือ อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งเป็นกิจกรรมที่เห็นความร่วมมือของชุมชนและหน่วยงานในพื้นที่ หลังจากนั้นช่วงบ่ายท่านประธานสถาบัน และท่านอาจารย์รอยลหัวหน้าหน่วยงาน และภาคเอกชนได้ลงพื้นที่ ร่วมศึกษาระบบบริหารจัดการน้ำให้เขียว และทำเส้นทางท่องเที่ยวทางธรรมชาติต่อยอดอย่างเป็นระบบ ดังนั้น มิติของการสร้างชุมชนน่าอยู่สร้างระบบการคิดและการออกแบบการทำงาน ในการขับเคลื่อนการทำงานไปข้างหน้าจึงสำคัญ รวมทั้งอยู่ระหว่างการศึกษาการปลูกต้นไม้ที่สร้างคารบอนเครดิตดิตที่ชุมชนรวมตัวเป็นวิสาหกิจสามารถจดทะเบียนได้หรือไม่อย่างไร ที่จะสร้างคุณค่าและมูลค่าที่เป็นรายได้ให้ชุมชน
แม้กรอบงบประมาณสนับสนุนการพัฒนาของ พอช.จำนวนประมาณ 1,300 ลบ ซึ่งเทียบได้งานนิดเดียว จึงเห็นว่าหลายงานของขบวนองค์กรชุมชนไม่ได้พึงงบงบประมาณจาก พอชผด และเชื่อมโยงงบต่างๆ นำมาใช้ในการพัฒนา ของ กศส . พัฒนาเด็ก และอาชีพ ยกตัวอย่าง งบจากกองทุนโรงไฟฟ้า งบประมาณการทำงานพื้นที่ การเชื่อมโยงกับบีโอไอ ทำเรื่องการพฒนาชุมชนผ่านบีโอไอ 5 ด้าน การศึกษา สาธารสุข แหล่งน้ำฯลฯ โดยสิ่งที่อยากฝากกับผู้นำและแนวทางสำคัญ คือ
- การสร้างชุมชนปลอดภัย
- การสร้างคนรุ่นใหม่
- การสืบทอดการพัฒนา
- การสร้างระบบการดูแลคนทำงาน
- การเชื่อมโยงและส่งต่อการกิจงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- การเชื่อมโยงกับสถาบันการศึกษา ภายใต้ หลักสูตรการพัฒนาผู้นำ
- การพัฒนาชุมชนท้องถิ่นต้องเชื่อมโยงกับแหล่งทุนและภาคเอกชน
งานนี้จัดโดย สำนักงานภาค กทม. ปริมณฑล และตะวันออกนำโดย นางสาวสุมล ยางสูง ผู้ช่วยผู้อำนวยการ ให้การต้อนรับในเวที และนายวิชัย นะสุวรรณโน รองผู้อำนวยการสถาบันฯ ชวนคิดชวนคุยทิศและแนวทางการขับเคลื่อนงานจังหวัดบูรณาการ พร้อมด้วยคณะผู้บริหารสำนักงานภาคกรุงเทพฯ ผู้บริหารสำนักพัฒนาผู้นำฯ เจ้าหน้าที่ พอช. และมีผู้นำขบวนองค์กรชุมชน 3 จังหวัดของภาคกรุงเทพฯ เข้าร่วมเวทีสัมมนากว่า 80 คน
รายงานโดย ทีมสำนักพัฒนาผู้นำและนวัตกรรมการพัฒนาชุมชน










