เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2567 สำนักงานประสานขบวนองค์กรชุมชนและประชาสังคม สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ ปฐมนิเทศเครือข่ายประชาชนสร้างสังคมสุจริต ในพื้นที่เป้าหมายในโครงการป้องกันและต่อต้านการทุจริตโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายภาคประชาชนและองค์กรชุมชน ปีงบประมาณ 2567 ผ่านระบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์ โดยมีผู้แทนจากพื้นที่เป้าหมาย ในระดับตำบล จำนวน
130 ตำบล และในระดับจังหวัด จำนวน 6 จังหวัด ซึ่งมีผู้เข้าร่วมจากกลุ่มเป้าหมาย และเจ้าหน้าที่ พอช.
กว่าจำนวน 152 คน เพื่อสร้างความเข้าใจ อุดมการณ์ในการขับเคลื่อนงาน รวมถึงการปฏิบัติงานตามกระบวนการงานให้เกิดผลลัพธ์และความสำเร็จ พร้อมแลกเปลี่ยนแนวทางการขับเคลื่อนงานร่วมกันจากพื้นที่ ซึ่งมีรายละเอียดเนื้อหา สรุปได้ดังนี้
1) การทุจริตหมดลงไปจากสังคมและประเทศชาติ หรือเกิดขึ้นน้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้ ประชาชนมีการตื่นตัว เห็นถึงความสำคัญของการป้องกันการต่อต้านการทุจริต
2) ส่งเสริมให้เกิดการขับเคลื่อนในพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม ขยายผลการทำงานในพื้นที่
3) การกำหนดหน้าที่ในการสร้างเครือข่ายสังคมสุจริตในพื้นที่ และขยายผลเพิ่มมากขึ้น เชื่อมโยงเครือข่าย มีขบวนการในแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน
4) ช่วยกันสร้างกิจกรรมต่าง ๆ หรือ รูปธรรมการขับเคลื่อนงาน รวมถึงการเฝ้าระวัง สร้างสังคมสุจริต
เช่น การรณรงค์ การเฝ้าระสัง และการแจ้งเบาะแส เป็นต้น
5) การสร้างความร่วมมือกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง
โดยสถาบัน จะทำหน้าที่เชื่อมโยง และส่งเสริมการทำงานในพื้นที่ หรือผลักดันนโยบายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดการทำงานที่เป็นรูปธรรม สร้างกลไกการสนับสนุนการทำงานในพื้นที่ รวมถึงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในการจัดการตนเองได้ และจะส่งเสริมการสร้างระบบธรรมาภิบาลให้เกิดขึ้นในชุมชน สร้างระบบในการช่วยสังคมได้อย่างเกื้อกูล เปิดพื้นที่ให้ประชาชนได้มีส่วนร่วม ประสานควาร่วมมือกับหน่วยงานทุกภาคส่วน และพัฒนาการสื่อสารต่อสาธารณะ เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน เพื่อต่อยอด พัฒนาการขยายเครือข่ายสร้างสังคมสุจริตขยายผลไปทั่วทุกพื้นที่
บรรยายพิเศษ ในหัวข้อ “ หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนงานสร้างสังคมสุจริตโดยเครือข่ายภาคประชาชนและองค์กรชุมชนเป็นแกนหลัก ”
นายสิน สื่อสวน ประธานคณะทำงานสนับสนุนการดำเนินงานส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในการต่อต้านการทุจริต
การให้ความสำคัญของประชาชนในการมีส่วนร่วมสร้างสังคมสุจริต สร้างพลเมือง สร้างความเข้มแข็งของชุมชน สร้างหลักประกันทางสังคมอย่างมีคุณภาพ จึงเป็นโจทย์ที่ต้องดำเนินการขับเคลื่อนในพื้นที่ โดยสร้างหลักทางความคิด สร้างความเข้าใจ เปลี่ยนทัศนคติ สร้างพลังพลเมือง รู้สิทธิ์หน้าที่ และสร้างความตระหนักปลูกจิตสำนึกในการต่อต้านการทุจริต มีความกล้าต่อการแจ้งเบาะแสต่อหน่วยงานได้ รวมถึงยึดมั่นในวัฒนธรรมสุจริต เริ่มดำเนินการจากเรื่องใกล้ตัว ปกป้องผลประโยชน์ของคนในพื้นที่ เกิดการเปิดเผยโปร่งใสของการใช้งบประมาณต่าง ๆ ซึ่งมีเป้าหมายและแนวทางในการขับเคลื่อนงานอย่างมีทิศทางผ่านกระบวนการที่สำคัญ 9 ประเด็น ได้แก่
1) สร้างความเข้าใจแก่ประชาชนในการป้องกันและต่อต้านการทุจริต
2) ตั้งเป้าหมายการเปลี่ยนแปลงร่วมกัน
3) สร้างความร่วมมือกันในทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
4) รวมกลุ่มผู้ก่อการดี ร่วมสร้างสังคมสุจริต
5) วิเคราะห์พื้นที่ปัญหาเชิงทุจริต
6) สร้างพันธมิตรความร่วมมือในการขับเคลื่อนงาน จากเครือข่ายชุมชนและภาคีหน่วยงาน
7) วางแผนความร่วมมือ และปฏิบัติการให้เกิดผลตามแผนงาน
8) ขยายผลการทำงานในพื้นที่ ส่งเสริมการจัดสมัชชาเผยแพร่ขยายผลให้มากขึ้น เกิดการเคลื่อนไหวทั่วประเทศ
9) การผลักดันเชิงนโยบาย รวมถึงพัฒนาช่องทางการสื่อสารสู่สาธารณะ
ทั้งนี้ กระบวนการเปิดเผยพื้นที่โปร่งใส เป็นกระบวนการสำคัญที่จะทำให้ขบวนองค์กรชุมชนมีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น และการสร้างระบบธรรมภิบาลของเครือข่ายองค์กรชุมชน และยึดมั่นในขบวนการสร้างสังคมสุจริต ยึดมั่นวัฒนธรรมสุจริต โดยสร้างพลังในการป้องกันสังคมจากภัยการทุจริตอย่างทั่วถึง และพร้อมปกป้องอนาคตของลูกหลานจากภัยการทุจริต เพื่อสร้างสังคมที่มั่นคง
นางศิริวรรณ บุตราช (ซ้าย) และนางสาวจันทนา เสี่ยงสลัก (ขวา) ผู้แทนขบวนองค์กรชุมชนคนตราด
การสร้างเครือข่ายโดยภาคประชาชนและเครือข่ายขบวนชุมชน ซึ่งจังหวัดตราดเป็นพื้นที่ต้นแบบ มีผู้กล้าในตำบลรวมกว่า จำนวน 199 คน , 25 พื้นที่ ที่เป็นพื้นที่ขยายผลและมีความพร้อมในการดำเนินการ ซึ่งจะมีผู้กล้า และขยายผลพื้นที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในทุกปี โดยผ่านกิจกรรมการขับเคลื่อนงานสร้างสังคมสุจิรตในระดับจังหวัด และในระดับตำบล เช่น มีการตรวจสอบโครงการโคกหนองนาโมเดลอย่างเปิดเผยโปร่งใส ลงพื้นที่สำรวจข้อมูลร่วมกับ ป.ป.ท. และหน่วยงานในท้องถิ่น , การประกาศเจตนารมณ์ในการสร้างสังคมสุจริตทุกพื้นที่ ประสานเครือข่าย
ในการทำงาน , มีการพัฒนาศักยภาพผู้กล้าในทุกระดับ พร้อมสรุปบทเรียน แลกเปลี่ยนการทำงานร่วมกับผู้กล้า
โดยผลงานที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมที่เห็นได้ชัดเจน คือ จังหวัดตราดได้เป็นพื้นที่ต้นแบบสีขาว ในระดับดีเยี่ยม ปี 2565 ซึ่งในจังหวัดมีการเชื่อมโยง ส่งเสริมการสร้างผู้กล้าในกลุ่มเด็กและเยาวชน พัฒนาการสื่อสาร
เพิ่มช่องทางการสื่อสารรับเรื่องราวร้องทุกข์ร่วมกันโดยผ่านตู้โวยวายในจังหวัด ซึ่งขับเคลื่อนการป้องกันการทุจริตโดยผู้กล้า ซึ่งเป็นกลุ่มการทำงานภายใต้ความกล้า และความต้องการช่วยเหลือสังคม สัญลักษณ์คือ “อีกาดำ ผู้กล้าจังหวัดตราด” คุณสมบัติของผู้กล้ากลุ่มนี้ คือ ผู้ที่มีความกล้าและแบ่งปันเรื่องราวดี ๆ ในชุมชน ซึ่งการทำงานของผู้กล้า เกิดขึ้นจากการลงมือทำ ขยายผลไปยังผู้กล้าอื่น ๆ ร่วมปฏิบัติสร้างสังคมสุจริตร่วมกัน สร้างจิตสำนึก
สร้างการยอมรับทางสังคม และรวมพลังของคนในชุมชน สร้างพลังพลเมือง ในการขับเคลื่อนงาน ร่วมกันสร้างสุข สร้างความเข้มแข็งให้แก่สังคมต่อไป
ผู้แทนพื้นที่ตำบลหนองกระเจา ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดนครสวรรค์
ใช้สภาองค์กรชุมชนเป็นกลไกกลางในการขับเคลื่อนงาน บูรณาการร่วมกับหน่วยงานในท้องถิ่น ตั้งเป้าหมายการพัฒนาตำบล โดยส่งเสริมการปลูกฝังเยาวชน และประชาชนในการต่อต้านการทุจริต ซึ่งจะเป็นแผนงานสำคัญเพื่อให้เกิดบูรณาการในพื้นที่ ร่วมกับโรงเรียนในพื้นที่ ปลูกฝังค่านิยมในการรู้จักหน้าที่ของตนเอง รู้จักความรับผิดชอบ สร้างจิตสำนึกในการสร้างสังคมสุจิรตในโรงเรียน และในตำบลขับเคลื่อนเรื่องธรรมนูญสุขภาพ ร่วมสร้างสังคมสุจริต ป้องกัน ปราบปราม และประชาสัมพันธ์
ภายในตำบลสร้างกิจกรรมต่างๆ เพื่อสร้างความสัมพันธ์ในพื้นที่ สร้างจิตสำนึกให้แก่เยาวชน และส่งเสริมคนทำดี ยกย่องเชิดชู ให้รางวัลเป็นแรงกระตุ้นให้กับคนอื่น ๆ ในชุมชน ส่งเสริมและผลักดันเรื่องการป้องกันการทุจริตเป็นเรื่องที่สำคัญที่ทุกคนต้องให้การตระหนัก และในระดับโรงเรียนประกาศเป็นโรงเรียนสุจริต ซึ่งในตำบลมีผลงานที่เป็นรูปธรรม คือ การได้รับเชิดชูเกียรติเป็นพื้นที่ตำบลสีขาวพัฒนากลุ่มเยาวชนให้มีศักยภาพร่วมขับเคลื่อนงานช่วยเหลือสังคมในการป้องกันและต่อต้านการทุจริต ซึ่งเป็นจุดสำคัญในการปลูกฝังในระดับเด็กและเยาวชน สร้างสังคมสุจริต
นายทวีศักดิ์ จุลเนียม ประธานศูนย์ประสานเครือข่ายภาคประชาชนในการป้องกันต่อต้านการทุจริตจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
การสานพลังเครือข่ายสร้างสังคมสุจริต และความเข้มแข็งของขบวนองค์กรชุมชน โดยผู้ก่อการดี ประชาชนได้มีส่วนร่วมการขับเคลื่อนงาน แกนนำในระดับอำเภอ 8 อำเภอ 24 ตำบล เครือข่ายการทำงาน ได้แก่ สภาองค์กรชุมชน สวัสดิการชุมชน เครือข่ายเด็กและเยาวชน สร้างความร่วมประสานภาคีกับหน่วยงานในท้องถิ่น เพื่อเป็นกลไกในการทำงานโดยมีคณะทำงานจังหวัด ขับเคลื่อนงานตามแผนงาน สร้างจิตสำนึก การสร้างธรรมาภิบาลชุมชน การปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต และสร้างสังคมสุจริต โดยการรวมกลุ่ม อบรมให้ความรู้ ในพื้นที่เกิดความร่วมมือ รวมกลุ่มเข้าร่วมขบวนการในจังหวัด ต่อต้านการทุจริต และมีการสร้างความสัมพันธ์กับเครือข่ายในจังหวัด จังหวัดให้ความร่วมมือ กระจายการทำงานไปทั่วทั้งจังหวัด สื่อสารสารธารณะผ่านระบบออนไลน์ สร้างช่องทางการแจ้งเบาะแส สร้างความตระหนักในการเฝ้าระวัง และความสี่ยงที่จะเกิดในตำบล สร้างความเข้าใจการขับเคลื่อนงาน ผ่านกระบวนการทำบันทึกข้อตกลงกับหน่วยงาน เพื่อให้เกิดผลดีในทางปฏิบัติให้เป็นไปตามแผนงานที่ตั้งไว้ และผลงานที่เป็นรูปธรรม ได้รับรางวัลเป็นพื้นที่ตำบลต้นแบบสีขาว ทั้งนี้ มีการขยายผลไปยังพื้นที่อื่น ในระดับภาคด้วย
นายอดิศักดิ์ อัคสินธวังกูร ประธานเครือข่ายป้องกันและต่อต้านทุจริตภาคประชาชนจังหวัดภูเก็ต
กลยุทธ์และแนวทางการเปลี่ยนประชาชนเป็นพลังพลเมือง เริ่มต้นจากการสร้างเครือข่ายทางสังคม
ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มที่เห็นตรงกัน เข้าถึงการร่วมกันในการป้องกันและต่อต้านการทุจริตโดยประชาชมีส่วนร่วม และสร้างผลลัพธ์ให้เกิดขึ้นอย่างชัดเจน อาจจะมีการรณรงค์ รวมกลุ่มในการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนด้วยพลังของขบวนองค์กรชุมชน วางแผนในการบริหารจัดการพื้นที่ ลงพื้นที่ให้ความรู้ความตระหนักต่อประชาชน ผ่านการกำหนดกิจกรรมสร้างสรรค์สังคมต่อต้านการทุจริต โดยมีคู่มือในการป้องกันและต่อต้านการทุจริต เป็นเครื่องมือในการดำเนินงานร่วมกันในพื้นที่ ซึ่งกิจกรรมการขับเคลื่อนจะเป็นพื้นฐานในการสร้างสังคมสุจริตของพี่น้องประชาชน กระบวนการทำงานในพื้นที่ที่ต้องตรวจสอบร่วมกัน ผ่านกระบวนการสำคัญ ดังนี้
1) ลงพื้นที่ชุมชนร่วมตรวจโครงการกับหน่วยงานท้องถิ่น
2) การรณรงค์ในพื้นที่ที่เฝ้าระวังและมีความเสี่ยง อย่างต่อเนื่อง
3) เฝ้าระวัง สอดส่อง ส่งข่าว และแจ้งเบาะแสต่อหน่วยงาน
4) ส่งเสริมผู้ก่อการดีในทุกกลุ่มเป้าหมาย
5) ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบกับหน่วยงาน
6) เผยแพร่การสื่อสาร และเปิดช่องทางการสื่อสารทางระบบออนไลน์ ซึ่งเป็นการขยายการร้องเรียนเป็นวงกว้าง
