นครราชสีมา/24-25สิงหาคม2566 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดเวทีการขับเคลื่อน นวัตกรรมชุมชนเข้มแข็ง ส่งเสริมการประยุกต์เทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัล เพื่อ ลดต้นทุน ลดเวลา เพิ่มผลผลิต ด้วยนวัตกรรมราคาประหยัด” ในการทำเกษตรกรรม โดยมีเข้าร่วมจากตำบลเป้าหมายทั่วประเทศ 20 ตำบล จำนวนกว่า 100 คน ณ สหกรณ์การเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดินปากช่อง (คทช.) /ภูวิวรีสอร์ท ตำบลปากช่อง อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา
วัตถุประสงค์คือการสร้างกระบวนการพัฒนารูปแบบ (Model) การพัฒนาตำบลเต้นแบบเข้มแข็งมิติคนมีคุณภาพ และการประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ข้ามพื้นที่ ในการยกระดับตำบลเข้มแข็ง ร่วมกันของขบวนองค์กรชุมชน ในการจัดกระบวนการครั้งนี้ ผู้เข้าร่วมได้ลงพื้นที่เรียนรู้การใช้ Smart Farm IOT 3 ฐาน คือ 1.ระบบให้อาหาร กำจัดศัตรูพืช 2.ระบบการดูแลฝรั่งไส้แดงอินทรีย์ 3.ระบบการดูแลผักสลัดยกพื้นและฟาร์มไส้เดือน การนำ IOT มาประยุกต์ใช้เป็นการพัฒนาระบบการรดน้ำอัตโนมัติที่สามารถควบคุมผ่านระบบมือถือและรีโมทคอนโทล เพื่อบริหารจัดการการใช้น้ำเพื่อการเกษตรของชุมชน ร่นระยะเวลาในการให้น้ำพืช เพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต และลดภาระค่าใช้จ่ายให้แก่เกษตรกร เป็นการลดต้นทุนในการผลิต
พื้นที่เป้าหมายการพัฒนาตำบลเข้มแข็ง มิติการประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเชิงพื้นที่ จำนวน 10 พื้นที่ ได้แก่ 1) ตำบลนาขา อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร 2) ตำบลบ้านควน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร 3) เทศบาลตำบลวังตะกอ อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร 4) ตำบลบ้านแพรก อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 5) ตำบลคลองน้อย อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 6) ตำบลสำพะเนียง อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 7) ตำบลปากช่อง อ.ปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา 8) ตำบลวังกระทะ อ.ปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา 9) ตำบลโนนสมบูรณ์ อ.เสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา 10) ตำบลสามเมือง อำเภอสีดา จังหวัดนครราชสีมา พื้นที่ตำบลต้นแบบนวัตกรรมชุมชนเข้มแข็ง มิติคนมีคุณภาพ 1.ตำบลเขื่อน อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม 2.ตำบลดงใหญ่ อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม 3. ตำบลท่าหมื่นราม อ.วังทอง จ.พิษณุโลก 4.ตำบลท้อแท้ อ.เมือง จ.พิษณุโลก 5.ตำบลพระแท่น อ.ท่ามะกา จ.กาญจนบุรี 6. ตำบลหนองบัว อ.เมือง จ.กาญจนบุรี 7.ตำบลตะลุบัน อ.สายบุรี จ.ปัตตานี 8.ตำบลนาทอน อ.ทุ่งหว้า จ.สตูล 9. ตำบลคลองหินปูน อ.วังน้ำเย็น จ.สระแก้ว 10. เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
นายนิรันดร์ สมพงษ์
นายนิรันดร์ สมพงษ์ ประธานสหกรณ์การเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดินปากช่อง (คทช.) จำกัด ได้เล่าให้ฟังว่า Internet of Things (IoT) คือ “อินเตอร์เน็ตในทุกสิ่ง” การที่อุปกรณ์ต่างๆ สิ่งต่างๆ ได้ถูกเชื่อมโยงทุกสิ่งทุกอย่างสู่โลกอินเตอร์เน็ต ทำให้สามารถสั่งการควบคุมการใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ ผ่านทางเครือข่ายอินเตอร์เน็ต รวมไปถึงการทำเกษตรของทางชุมชน สามารถใช้ในการบริหารจัดการแปลงพืช ผัก อย่างมีประสิทธิภาพโดยใช้แรงงานคนให้น้อยที่สุด ซึ่งได้นำเทคโนโลยี เข้ามาใช้ในการเชื่อมต่อกับอุปกรณ์การเกษตรต่างๆ เพื่อให้อุปกรณ์เหล่านั้น สามารถสื่อสารกับอุปกรณ์ควบคุมหลักได้ เช่น การใช้เซ็นเซอร์วัดค่าความชื้นดินแล้วสั่งการรดน้ำได้อย่างแม่นยำ โดยคำนวณปริมาณน้ำและเวลาในการรดน้ำที่เหมาะสม รวมไปถึงการบริหารจัดการแปลงอย่างมีประสิทธิภาพโดยใช้แรงงานคนให้น้อยที่สุด และนี่จึงเป็นที่มาของคำว่า “เกษตรอัจฉริยะ” หรือสมาร์ทฟาร์ม (Smart Farm) ซึ่งได้นำเทคโนโลยี RFID Sensors (Radio Frequency Identification Sensors) เข้ามาใช้ในการเชื่อมต่อกับอุปกรณ์การเกษตรต่างๆ เพื่อให้อุปกรณ์เหล่านั้น สามารถสื่อสารกับอุปกรณ์ควบคุมหลักได้ เช่น การใช้เซ็นเซอร์วัดข้อมูลต่างๆ อย่าง เซ็นเซอร์ตรวจอากาศ (Weather Station) เซ็นเซอร์วัดดิน (Soil Sensor) เซ็นเซอร์ตรวจโรคพืช (Plant Disease Sensor) เซ็นเซอร์ตรวจวัดผลผลิต (Yield Monitoring Sensor)
นายละอองดาว สีลาน้ำเที่ยง
นายละอองดาว สีลาน้ำเที่ยง ได้กล่าวถึง การบริหารทุนภายในและภายนอกชุมชนดูแลคนในชุมชน ต.คลองหินปูน อ.วังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว การสร้างทุนชุมชน รวมถึงการสร้างระบบการบริหารจัดการที่ดี เป็นหัวใจสำคัญของการพึ่งพาตนเองของชุมชน ต้องมีแนวคิด กระบวนการไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งภายในตำบลได้มีคณะทำงาน ฯ ของตำบล คนในชุมชนมีส่วนร่วม ร่วมกันช่วยคิด และช่วยทำ ขับเคลื่อนงานในตำบล และให้ความสำคัญของการเก็บรวมข้อมูล ใช้ข้อมูลเป็นเครื่องมือในการดำเนินงาน พัฒนางานของตำบล พัฒนาการใช้ที่ดินในชุมชนให้เกิดประโยชน์ โดยวิเคราะห์ปัญหาและแนวทางในการแก้ไขปัญหาในชุมชน เช่น วางแผนในการบริหารจัดการน้ำ เป็นต้น รวมตัวเพื่อสร้างเครือข่ายชุมชนเข้มแข็ง รวมถึงการสร้างทุนในชุมชนที่มีอยู่ แก้ปัญหาเรื่องความยากจนของพี่น้องในตำบล ทั้งนี้ ปัจจัยความสำเร็จของพื้นที่ คือ การวางแผน การบูรณาการแผนงานกับหน่วยงานในท้องถิ่น การใช้แผนพัฒนาเพื่อนำไปสู่การสร้างความร่วมมือกันของคนในตำบล , กระบวนการทำงาน เกิดจากการรวมตัวของคนในชุมชน มุ่งเน้นการสร้างทุนของคนในตำบล การรวมทุน เพื่อเป็นกองทุนช่วยเหลือดูแลพี่น้องในชุมชนที่เกิดความเดือดร้อน โดยเกิดการบริหารจัดการทุนให้มีความมั่นคง และพัฒนาความก้าวหน้าเป็นองค์กรสาธารณประโยชน์ เป็นองค์กรการเงินที่ได้รับการยอมรับ สามารถบริหารจัดการดูแลที่ดิน การจัดสรรพื้นที่ในชุมชนได้อย่างเป็นธรรม รวมถึงการพัฒนาด้านที่อยู่อาศัยของคนในชุมชน พัฒนาเรื่องบ้านที่อยู่อาศัย พร้อมการส่งเสริมสวัสดิการของคนในพื้นที่ได้อย่างทั่วถึง
นายอภินันท์ ยอดมณี
นายอภินันท์ ยอดมณี หัวหน้าสำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ พอช กล่าว ในโลกยุคใหม่เป็นยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงด้านเทคโนโลยีรวดเร็วมาก ซึ่งชุมชนต้องมีการปรับตัวให้เข้ารับกับสถานการณ์ ชุมชนต้องเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความเข้มแข็ง สามารถเข้าถึงเทคโนโลยี และใช้งานได้ โดยเป้าหมายของสถาบัน จึงต้องการพัฒนาให้ชุมชนมีศักยภาพในการใช้เทคโนโลยี เพิ่มการสื่อสาร ขยายเครือข่ายองค์กรชุมชน ให้เกิดการยกระดับพัฒนาชุมชน และเน้นให้ชุมชนมีกระบวนการในการจัดการองค์ความรู้ด้วยตนเอง มุ่งสู่การขยายผลจากพื้นที่ต้นแบบที่มีความเข้มแข็ง หรือสามารถพัฒนาแล้ว ขยายความรู้การใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม ปรับใช้ไปยังพื้นที่อื่น ๆ ได้ ส่งเสริมเรียนรู้เป็นเครือข่าย เชื่อมโยงองค์ความรู้ระหว่างกันได้ ซึ่งจะเป็นแนวทางหนึ่งที่จะช่วยส่งเสริมให้เกษตรกร หรือผู้นำในชุมชนมีความเข้มแข็ง ก้าวทันเทคโนโลยี สามารถประยุกต์ปรับใช้เทคโนโลยีให้เกิดผลประโยชน์กับชุมชนและตนเองได้มากที่สุด รวมถึงการใช้ประโยชน์จากที่ดินให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยใช้หลักคิด อุดมการณ์ หลักการพึ่งพาด้านเทคโนโลยี นำปรับใช้ในกระบวนการผลิต จะเป็นแนวทางสำคัญที่สร้างความก้าวหน้า สร้างทางรอดให้แก่ชุมชน ทั้งนี้ ในการทำงานพัฒนา จำเป็นต้องสร้างองค์ความรู้ เรียนรู้ประสบการณ์ต่าง ๆ ผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ หรือผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้นี้ได้ นำไปพัฒนา พึ่งพาตนเอง รวมตัวเพื่อสร้างพลังแห่งชุมชนได้ พร้อมทั้งขยายผลพื้นที่ต้นแบบนทั้งในด้านของคนมีคุณภาพ คนมีความเข้มแข็ง และการใช้เทคโนโลยี ให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างชุมชนด้วยกัน ก็จะทำให้ชุมชนเกิดองค์ความรู้ ซึ่งจะช่วยพัฒนาชุมชนให้มีความเข้มแข็ง และมีคุณภาพ ต่อไปได้
เป้าหมายในการจัดเวที จะทำให้องค์กรชุมชนและภาคประชาสังคมมี Model นวัตกรรมชุมชน เพื่อเป็นต้นแบบในการขยายผล สู่พื้นที่รูปธรรมในมิติต่างๆ พร้อมทั้งการนาข้อมูลยกระดับสู่การพัฒนาเชิงวิชาการ เกิดการพัฒนาศักยภาพขบวนองค์กรชุมชน ผ่านกระบวนการถอดองค์ความรู้ “การพัฒนาตำบลเข้มแข็ง” ใน 20 พื้นที่/ตำบล การพัฒนา “Smart Farm IOT” เกิดการปฏิบัติการจริงและผลิตเครื่องมือผ่านนวัตกรรม “ระบบการจัดการน้ำ” เพื่อใช้ในแปลงเกษตรในพื้นที่ การถอดบทเรียน “คนมีคุณภาพ” ทาให้เห็นถึงเครื่องมือในการประเมินและบ่งชี้ถึงความเข้มแข็งของชุมชนมากขึ้นเกิดนวัตกร และขยายผล สู่การยกระดับการพัฒนา เชื่อมโยงภาคีเข้ามาช่วยหนุนเสริมความเข้มแข็งของชุมชน
