กรุงเทพมหานคร : วันที่ 9 ธันวาคม 2565 สำนักงานภาคกลางและตะวันตก สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ร่วมกับตัวแทนคณะทำงานพิจารณาโครงการ และคณะกรรมการบริหารขบวนองค์กรชุมชนระดับกลุ่มจังหวัด เพื่อร่วมกันออกแบบการทำงานและจัดสรรกรอบงบประมาณสนับสนุนการทำงานปี 2566 เพื่อสร้างสมดุลระหว่างงบประมาณ งานพื้นที่ และเครื่องมือการทำงาน เกิดผลลัพธ์ที่นำไปสู่การจัดกระบวน กลไก และแผนงานร่วมกับทรัพยากรที่มีอยู่ในพื้นที่ เพื่อตอบโจทย์การขับเคลื่อนงานของขบวนองค์กรชุมชนที่มากกว่างานของ พอช. และนำไปสู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างแท้จริง
สืบเนื่องจากการประชุมคณะอนุกรรมการภาคกลางและตะวันตก เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2565 ได้มีการเห็นชอบกรอบงบประมาณสนับสนุนการขับเคลื่อนงาน ปี 2566 จำนวน 132 ล้านเศษ ใน 5 โครงการ ได้แก่ โครงการเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชน โครงการบ้านพอเพียง โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้มีรายได้น้อยในเมืองและชนบท โครงการป้องกันและต่อต้านการทุจริตโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายภาคประชาชนและองค์กรชุมชน และโครงการสนับสนุนการจัดสวัสดิการชุมชน พร้อมกันนี้ได้มีมติให้มีการจัดเวทีเชิญผู้แทนองค์กรชุมชนจากองค์ประกอบของคณะกรรมการบริหารขบวนองค์กรชุมชนในแต่ละกลุ่มจังหวัด ผู้แทนคณะพิจารณาโครงการ และเจ้าหน้าที่ ร่วมกันออกแบบการทำงานและการกระจายงบประมาณลงพื้นที่ ก่อนที่จะมีการจัดเวทีใหญ่ โดยคณะอนุกรรมการภาคได้มีความเห็น ในการพิจารณางบประมาณให้สอดคล้องกับการเป็นเครื่องมือสร้างการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ ได้แก่ 1) งบประมาณที่จัดสรรลงสู่พื้นที่ต้องนำไปสู่การออกแบบให้เห็นถึงผลสำเร็จที่วัดได้ เกิดผลสัมฤทธิ์เชิงแผนงานโครงการที่ พอช. ให้การสนับสุนน 2) สร้างความสำเร็จเชิงคุณภาพและการเปลี่ยนแปลงที่สอดคล้องกับการแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่และสร้างนวัตกรรม 3) เกิดการบูรณาการทรัพยากรในพื้นที่เชื่อมโยงงบประมาณอื่นๆ เพื่อเป็นเครื่องมือการทำงานร่วมกับหลายหน่วยงาน เป็นต้น
จากการประชุมดังกล่าว ได้มีการกำหนดผลลัพธ์ของการขับเคลื่อนงานในพื้นที่เป้าหมายที่จะดำเนินการในปี 2566 ในระดับต่างๆ ดังนี้
ระดับตำบล ใช้งบประมาณเป็นเครื่องมือในการพัฒนาศักยภาพแกนนำหรือคนรุ่นใหม่ทำงานร่วมกับขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด เกิดการเชื่อมโยงฐานข้อมูลของชุมชนกับฐานข้อมูลของหน่วยงาน เช่น TP Map พร้อมทั้งประสานภาคีพัฒนาในพื้นที่ให้มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ และวางแผนแนวทางการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นอย่างเป็นรูปธรรม นำไปสู่การบูรณาการจัดทำแผนพัฒนาตำบลทุกมิติ เช่น สังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม เป็นต้น และเชื่อมโยงไปสู่การจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัย และแผนสวัสดิการสังคม ฯลฯ และแผนพัฒนาดังกล่าวสามารถนำไปสู่การนำเสนอต่อหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้องเพื่อนำสู่การปฏิบัติการหรือผลักดันเป็นยุทธศาสตร์ของหน่วยงานต่อไป
ส่วนระดับจังหวัด มีความเห็นร่วมกันว่า ให้มีระบบฐานข้อมูลของจังหวัดที่พร้อมใช้งาน เชื่อมโยงฐานข้อมูลและแผนงานของตำบลให้เป็นเครื่องมือประกอบการทบทวนเป็นแผนยุทธศาสตร์ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดที่ครอบคลุมทุกเรื่อง (1 แผน 1 จังหวัด) ไม่ว่าจะเป็นสวัสดิการสังคม การป้องกันและต่อต้านการทุจริต การแก้ไขและพัฒนาที่อยู่อาศัย เป็นต้น สร้างระบบการบริหารจัดการที่ดีเพื่อเป็นต้นแบบเรื่องธรรมาภิบาลให้กับพื้นที่ได้ ตลอดจนการพัฒนาศักยภาพแกนนำจังหวัดเป็นพี่เลี้ยงให้กับตำบล พร้อมทั้งเป็นนักเชื่อมโยงกลไกทั้งระดับตำบล จังหวัด กลุ่มจังหวัด และเป็นผู้ประสานสิบทิศกับภาคีพัฒนาในพื้นที่
ในระดับกลุ่มจังหวัด จะต้องยกระดับแผนยุทธศาสตร์จังหวัดสู่การเชื่อมโยงและจัดทำเป็นแผนยุทธศาสตร์กลุ่มจังหวัด เพื่อนำไปสู่การวางแผนปฏิบัติงานโดยใช้พื้นที่เป็นตัวตั้ง พัฒนาศักยภาพผู้นำขบวนองค์กรชุมชนจังหวัด สร้างกระบวนการติดตามและหนุนเสริมการทำงานเชิงพื้นที่ ผลักดันผู้แทนภาคประชาชนให้มีส่วนร่วมหรือมีองค์ประกอบในคณะกรรมการบริหารจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.) เพื่อนำไปสู่การยกระดับให้เป็นส่วนหนึ่งในกรรมการบริหารงานกลุ่มจังหวัด (ก.บ.ก.) ต่อไป
สุดท้ายในระดับภาค ทบทวนแผนยุทธศาสตร์ภาคกลางและตะวันตกให้เป็นปัจจุบัน โดยใช้แผนยุทธศาสตร์ขบวนองค์กรชุมชนทั้ง 13 จังหวัด เป็นเครื่องมือ สร้างเวทีกลางในการพัฒนาศักยภาพขบวนองค์กรชุมชนทุกมิติ เช่น การวิเคราะห์และจัดทำแผนยุทธศาสตร์ภาคประชาชน จัดกระบวนการกำกับการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์ภาค ประสานความร่วมมือกับภาคีหน่วยงานอื่นในระดับนโยบาย เพื่อดึงทรัพยากรมาแก้ไขปัญหาหรือหนุนเสริมการทำงานของขบวนองค์กรชุมชน เช่น ความมั่นคงทางอาหาร การจัดการน้ำ การจัดการภัยพิบัติ ฯลฯ ประเมินและสะท้อนผลลัพธ์การทำงานเพื่อนำสู่การแก้ไขปัญหาและพัฒนาร่วมกันต่อไป ตลอดจนสรุปบทเรียนการขับเคลื่อนงานของขบวนองค์กรชุมชนภาคกลางและตะวันตก
ทั้งนี้ การออกแบบดังกล่าวเป็นแนวทางตั้งต้นที่จะนำไปสู่การจัดประชุมใหญ่ร่วมกันของขบวนองค์กรชุมชนภาคกลางและตะวันตก ในวันที่ 14 – 15 ธันวาคมที่จะถึงนี้ โดยมีคณะบริหารกลุ่มจังหวัดทั้ง 3 กลุ่ม คณะพิจารณาโครงการกลุ่มจังหวัด เครือข่ายที่อยู่อาศัย ผู้อาวุโสทีมบริหารร่วมภาคกลางและตะวันตก และจ้าหน้าที่ภาค เข้าร่วมประมาณ 100 คน เพื่อวิเคราะห์และวางแนวทางการขับเคลื่อนงานโดยใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งระดับกลุ่มจังหวัด/ภาค ความรู้ความเข้าใจทิศทางและกรอบงบประมาณ และกำหนดปฏิทินการขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นระดับจังหวัด/ กลุ่มจังหวัด ในการขับเคลื่อนงานปีงบประมาณ 2566 ต่อไป
รายงาน : เรวดี อุลิต / ศรสวรรค์ เฉลียว
