นครราชสีมา/ วันที่ 21 มิถุนายน 2565 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประชุมเครือข่ายริมรางเมืองย่าโม เครือข่ายผู้เดือดร้อนที่ได้รับผลกระทบจากโครงการรถไฟความเร็วสูงพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา ณ ห้องประชุมชุมชนราชนิกูล 3 ตลาดเทศบาล 5 ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครราชสีมา เพื่อแลกเปลี่ยนเงื่อนไขการเช่าที่จากการรถไฟแห่งประเทศไทย การประสานความร่วมมือกับผู้ว่าราชการจังหวัด และหน่วยงานภาคี หารือกรณีเร่งด่วน การรื้อย้ายบ้านผู้เดือดร้อน 28 ครัวเรือน การวางผังการอยู่อาศัย รูปแบบการก่อสร้าง ความชัดเจนของที่ดิน การวางระบบสาธารณูปโภค การจัดตั้งสหกรณ์ การบริหารจัดการกลุ่ม แผนจังหวะก้าว รวมทั้งการประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไฟฟ้า ประปา เพื่อการสนับสนุนการรื้อย้าย โดยมีตัวแทนผู้เดือดร้อนชุมชนเลียบนคร และชุมชนประสพสุข เครือข่ายสลัม 4 ภาค นายกฤษณะ ปินะพัง อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ พอช.ภาคอีสาน เข้าร่วมการประชุม
ตามหนังสือ รฟ.บส.1000/2016/2565 ลงวันที่ 17 มิถุนายน 2565 ที่การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้แจ้งเงื่อนไขและข้อกำหนดการเช่าที่ดินเพื่อให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) นำพื้นที่ไปจัดให้ 8 ชุมชน 166 ครัวเรือน เช่าช่วงเพื่อปลูกบ้านพักอาศัย บริเวณย่านสถานีบึงพะไล จากผลกระทบโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพ-นครราชสีมา
โดยการรถไฟฯให้เช่าที่ดิน จำนวน 12,205.66 ตร.ม. หรือประมาณ 7-2-51 ไร่ เพื่อให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนนำพื้นที่ไปจัดให้ชุมชนที่รับความเดือดร้อน สัญญามีกำหนดระยะเวลา 30 ปี อัตราค่าเช่าปีแรกตารางเมตรละ 23 บาท หากพอช.ยินยอมรับเงื่อนไขการเช่า ให้ทำหนังสือยืนยันรับเงื่อนไขการเช่า ส่งให้ฝ่ายบริหารทรัพย์สิน การรถไฟฯ ภายใน 30 วัน นับจากวันที่ได้รับหนังสือแจ้ง
นายนิยม พินิจพงษ์ แกนนำเครือข่ายริมรางเมืองย่าโม หนึ่งในผู้รับผลกระทบ กล่าวว่า “การที่การรถไฟให้เช่าที่ ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ว่าเราต่อสู้กันมาแล้วได้รับคำตอบรับที่ดีจากการรถไฟ ถึงว่ามันจะช้าไปหน่อยแต่ชาวบ้านก็ดีใจที่รถไฟเปิดไฟเขียวให้ แล้วก็อีกอย่างหนึ่งก็เป็นการรวมพลังจากชาวบ้านที่จะมาสร้างหลักปักฐานอยู่ในพื้นที่ใหม่ เจตนาจริงๆของชาวบ้านต้องการอยากจะมีที่อยู่แบบถูกต้องตามกฏหมายไม่อยากเป็นผู้บุกรุกอีกต่อไปเมื่อรถไฟตอบรับให้เช่าที่ ชาวบ้านก็ดีใจดีใจมากๆครับ”
อย่างไรก็ดี ยังมีผู้ที่ได้รับผลกระทบบางส่วน มีความกังวลในเงื่อนไขการเช่าที่ดินบางข้อ โดยเฉพาะข้อที่ 5 ที่ระบุว่า “โดยพื้นที่การรถไฟบริเวณดังกล่าวอาจได้รับผลกระทบจากโครงการขนาดใหญ่ตามนโยบายของรัฐบาลที่จะดำเนินการในระยะเวลาอันใกล้ ได้แก่ โครงการรถไฟความเร็วสูงและโครงการรถไฟทางคู่ซึ่งต้องยอมรับความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นหรืออาจได้รับสิทธิ์การเช่าเพียงระยะสั้น แต่เมื่อโครงการมีความชัดเจน การรถไฟจะพิจารณาให้เช่าในระยะยาวต่อไป ซึ่งสถาบันฯ ไม่มีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายหรือฟ้องร้องใดๆ จากการรถไฟทั้งสิ้น”
อย่างไรก็ตาม ชาวบ้านพร้อมไปอยู่ที่ดินที่จะเช่า และพอช.จะสนับสนุนงบประมาณ สำหรับทำที่อยู่อาศัยชั่วคราว แต่ชาวบ้านกังวลเรื่องน้ำ เรื่องไฟฟ้าที่ประชุมจึงได้ให้ พอช.ทำหนังสือประสานกับผู้ว่าราชการจังหวัดเรื่องการสนับสนุนแผนการรื้อย้าย ระบบประปา ไฟฟ้า และจะทำหนังสือขอเข้าใช้ประโยชน์พื้นที่จากการรถไฟ แก้ปัญหาเฉพาะหน้า เนื่องจากอยู่ในช่วงรอการทำสัญญาเช่าระหว่าง รฟท. กับ พอช.
ทั้งนี้ นายกฤษณะ ปินะพัง อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ยินดีที่จะนำนักศึกษามาช่วยสนับสนุนการออกแบบที่อยู่อาศัยชั่วคราวให้กับชาวบ้านต่อไป
