ขอนแก่น / วันศุกร์ที่ ๑๘ มิถุนายน ๒๕๖๔ ณ สหกรณ์เคหสถานแก่นนคร จำกัด ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์) ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีมอบบ้าน และยกเสาเอกบ้านโครงการบ้านมั่นคงแก่นนคร โดยมีรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (คุณหญิงกัลยา โสภณพานิช) เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาและความมั่นคงมนุษย์ (นต.สุธรรม ระหงษ์) รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง (นายไชยยศ จิรเมธากร) เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ (นายบุณย์ธีร์ พานิชประไพ) ประธานกรรมการบริหาร กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร (นางรัชฎาภรณ์ แก้วสนิท) ผู้ตรวจราชการกระทรวง รับผิดชอบเขตตรวจราชการที่ 12 (นายอนันต์ ดนตรี) รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น (นายจารึก เหล่าประเสริฐ) นายกเทศมนตรีเทศบาลนครขอนแก่น (นายธีระศักดิ์ ฑีฆายุพันธุ์) พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดขอนแก่น (นายศุภวัฒน์ หนูพริก) หัวหน้าหน่วย one home และผู้แทนหน่วยงานต่างๆ ในจังหวัดขอนแก่น ผู้แทนเครือข่ายเมือง พี่น้องโครงการบ้านมั่นคงแก่นนคร เข้าร่วมการจัดงาน
นายปฏิภาณ จุมผา รองผู้อำนวยการ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กล่าวว่า พอช. เป็นองค์กรในการกำกับดูแลโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้รับมอบหมายให้ดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง ตั้งแต่ปี ๒๕๔๖ เพื่อแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย สร้างความมั่นคงในการอยู่อาศัยและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชนคนจนในเมือง ครอบคลุมทั้งมิติด้านกายภาพ เศรษฐกิจ สังคมและความเข้มแข็งของชุมชน มียุทธศาตร์การดำเนินงานโดยส่งเสริมให้ชุมชนและเครือข่ายเป็น “เจ้าของโครงการ” ทำงานร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและภาคีที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและท้องถิ่น ตั้งแต่กระบวนการรวมกลุ่ม จัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ การหาที่ดินรองรับ การออกแบบบ้านและผังชุมชน รวมถึงการบริหารจัดการโครงการ และการบริหารการเงินด้วยระบบกลุ่มออมทรัพย์และสหกรณ์ โดยมีหน่วยงานท้องถิ่นทำหน้าที่สนับสนุนการดำเนินการ
และสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) สนับสนุนงบประมาณในการพัฒนาระบบสาธารณูปโภค และสินเชื่อเพื่อการพัฒนาที่อยู่อาศัย ซึ่งรูปแบบในการดำเนินโครงการบ้านมั่นคงมีความหลากหลายตามสภาพปัญหา และความต้องการของชุมชน ได้แก่ การปรับปรุงในที่ดินเดิม การรื้อย้ายสร้างชุมชนใหม่ การแบ่งปันที่ดินสร้างชุมชนใหม่ เป็นต้น ซึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีการขับเคลื่อนการพัฒนาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยเมืองและชนบทใน ๑๙ จังหวัด ๘๔ เมือง ๕๓๗ ชุมชน ๒๘,๙๑๒ ครัวเรือน
ในส่วนจังหวัดขอนแก่น สถาบันฯ ได้ดำเนินงานแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยภายใต้โครงการบ้านมั่นคงรวม ๗๕ โครงการ ๑๖๓ ชุมชน จำนวน ๗,๐๕๗ ครัวเรือน และดำเนินการปรับปรุงซ่อมแซมที่อยู่อาศัยให้ครัวเรือนยากจน กลุ่มคนเปราะบางที่มีปัญหาความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัย ผ่านโครงการบ้านพอเพียงชนบท ตั้งแต่ปี ๒๕๖๐-๒๕๖๔ จำนวน ๘๓๑ ครัวเรือน ใน ๘๑ ตำบล รวมทั้งเกิดการประสานความร่วมมือกับภาคีพัฒนามากกว่า ๑๐ องค์กร รองผู้อำนวยการ พอช.กล่าว
อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์แพร่ระบาดเชื้อไวรัสโคโรน่า (โควิด ๑๙) ตั้งแต่ปี ๒๕๖๓ จังหวัดขอนแก่น ได้ดำเนินการช่วยเหลือและบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนตามแนวทาง “โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้มีรายได้น้อยในเมืองและชนบท” และ “โครงการครัวกลางชุมชน คนขอนแก่นไม่ทิ้งกัน” ดังนั้น เมื่อเกิดสถานการณ์แพร่ระบาดเชื้อไวรัสโคโรน่า (โควิด ๑๙) ซ้ำขึ้นอีกในระลอก ๒ – ๓ ชาวชุมชนจังหวัดขอนแก่นสามารถใช้บทเรียน ที่ผ่านมาแก้ไขปัญหาและดูแลช่วยเหลือกันได้อย่างรวดเร็ว เช่น
๑) ชุมชนเหล่านาดี ๑๒ เปิดครัวกลางประกอบอาหารจำหน่ายในราคาถูก (อิ่มละ ๑๕ บาท) ช่วยเหลือลดภาระค่าใช้จ่ายคนในชุมชน โครงการ “๘ กล่อง ๘ ชีวิต ๑๒๐ บาท” จัดอาหารส่งมอบให้แก่ผู้สูงอายุ ผู้พิการและผู้ป่วยติดเตียงในชุมชน
๒) ตั้งตู้ปันสุขในชุมชน ให้ผู้พอมีเหลือแบ่งปันได้นำข้าวสาร อาหาร น้ำดื่ม ฯลฯ มาใส่ไว้ในตู้ปันสุขส่งมอบให้แก่ผู้เดือดร้อนในชุมชน
๓) โครงการ “Khonkaen Food Stamp Fight Covid-19 : คูปองปันกัน” โดยการแจกคูปองอาหารสัปดาห์ละ ๑๐๐ บาทต่อครัวเรือน ให้แก่กลุ่มคนเปราะบางในเขตเมืองขอนเเก่น ๓๐๐-๕๐๐ คน เพื่อนำไปแลกอาหารจากร้านอาหาร-ร้านค้ารายย่อยในชุมชนกว่า ๑๕ ร้าน พื้นเป้าหมาย ๑๕ ชุมชน และนอกจานี้ เครือข่ายองค์กรชุมชนเมืองขอนแก่น ยังมีเเผนรับมือกับโควิด-๑๙ ในระยะกลางและระยะยาว คือ ๑) “การสร้างพื้นที่สะสมอาหาร” ให้เเก่คนจนเมือง กลุ่มเปราะบาง เพื่อลดการขาดเเคลนอาหารในช่วงวิกฤติเเละภัยพิบัติระยะยาว ๒) “สร้างกองทุนการจ้างงานระยะสั้น” พัฒนารูปเเบบการระดมทุนเพื่อจ้างงาน ลักษณะงานอาสาสมัครชุมชน เช่น ทำความสะอาดพื้นที่สาธารณะ หรือ ผู้ช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง ฯลฯ
ทั้งนี้โครงการบ้านมั่นคงแก่นนคร สหกรณ์เคหสถานแก่นนคร จำกัด เริ่มต้นจากการรวมตัวกันของผู้เดือดร้อนที่อาศัยอยู่ในที่ดินรถไฟ และชุมชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น เพื่อเข้าร่วมโครงการบ้านมั่นคง โดยจัดตั้งกลุ่มดำเนินกิจกรรมและเริ่มการออมทรัพย์เพื่อที่อยู่อาศัยตั้งแต่ ปี พ.ศ.๒๕๕๑ และในปีต่อมาจึงได้จดทะเบียนเป็น สหกรณ์เคหสถานแก่นนคร จำกัด เพื่อบริหารจัดการโครงการ โดยอยู่ภายใต้การดูแลของคณะกรรมการพัฒนาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยในเขตเทศบาลนครเมืองขอนแก่น หรือ “คณะกรรมการเมืองขอนแก่น” ดำเนินการช่วยเหลือสมาชิกที่ต้องการมีที่อยู่อาศัย จำนวน ๓๓๓ ครอบครัว โดยสหกรณ์ดำเนินการจัดซื้อที่ดินจำนวน ๒ แปลง
แปลงที่ ๑ เนื้อที่ ๘ ไร่ ๙๓.๗ ตารางวา ได้รับการอนุมัติสินเชื่อพัฒนาที่อยู่อาศัย (โครงการบ้านมั่นคง) เพื่อซื้อที่ดินและปลูกสร้างบ้าน วงเงินรวม ๒๘,๔๕๗,๗๐๒ บาท สมาชิกผู้รับประโยชน์ ๒๒ ชุมชน ๑๓๖ ครัวเรือน
แปลงที่ ๒ พื้นที่ ๘ ไร่ ๙๕ ตารางวา ได้รับการอนุมัติสินเชื่อพัฒนาที่อยู่อาศัย (โครงการบ้านมั่นคง) เพื่อซื้อที่ดิน จำนวน ๑๔,๘๒๗,๐๐๐ บาท สมาชิกผู้รับประโยชน์ ๒๐๓ ครัวเรือน จัดสรรเป็น 203 แปลง เนื้อที่ต่อแปลงขนาด 10 ตารางวา ถึง 19.25 ตารางวา มีบ้านแบบเดียวคือบ้านแถวสองชั้น ขนาด 60 ตารางเมตร ดำเนินการก่อสร้างแล้ว จำนวน 287 ครัวเรือน ปัจจุบันอยู่ระหว่างการดำเนินการก่อสร้างเฟสสุดท้าย จำนวน 46 ครัวเรือน
