นครนายก /จากแนวนโยบายของรัฐบาล ที่ได้ยึดคืนพื้นที่ในเขต ปฏิรูปที่ดินมาจากกลุ่ม นายทุนที่ถือครองพื้นที่ไว้ใช้ ประโยชน์อย่างผิดกฎหมาย เพื่อมาจัดสรรที่ดินให้กับกลุ่ม เกษตรกรใช้ประโยชน์ ตั้งแต่ ปี 2560 จึงมีโครงการบ้าน มั่นคงชนบท เพื่อพัฒนาที่อยู่อาศัย ใหม่ทั้งชุมชน จัดโซนที่ดิน สำหรับที่อยู่อาศัย สำหรับ ที่ดินทำกิน และการจัดการ ในพื้นที่รวม โดยมีสิทธิร่วม ทั้งชุมชนในที่ดินอย่างมั่นคง และยั่งยืน ในระยะเวลาถัด มาโครงการบ้านมั่นคงชนบท ได้ขยายฐานการพัฒนาไปยัง ที่ดินประเภทอื่น ที่ชุมชน บุกรุก อาศัยอย่างไม่ถูกต้อง เพื่อสร้างโอกาสของคนจนที่ ไม่มีที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยได้สร้างชุมชนใหม่ควบคู่การพัฒนาในทุกด้านแม้ในพื้นที่ประสบภัยพิบัติในลักษณะการจัดการร่วมชุมชนท้องถิ่น มีการพัฒนาโดยพื้นที่เป็นตัวตั้งครอบคลุมในทุกมิติ และบูรณาการร่วมกันหลายฝ่าย
ล่าสุดวันนี้(24 ตุลาคม 2563) เครือข่ายบ้านมั่นคงชนบท ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณ จาก สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) หรือพอช. ได้จัดสัมมาสรุปประมวลผลภาพรวมและผลการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคงชนบทที่ผ่านมา พร้อมออกแบบการทำงานและแผนงานงานปี 2564 แลกเปลี่ยนทิศทางการขับเคลื่อนโครงการบ้านมั่นคงชนบทสู่การเปลี่ยนแปลงชุมชนท้องถิ่น มีผู้เข้าร่วมจากเครือข่ายบ้านมั่นคงชนบทจากทั่วประเทศ กว่า 300 คน ณ ภูเขางาม รีสอร์ท ตำบลสาริกา อำเภอเมือง จังหวัดนครนายก
ในการสัมมนาครั้งนี้ได้ลงพื้นศึกษาดูงานพื้นที่รูปธรรม ตำบลดงขี้เหล็ก อ.เมือง จ.ปราจีนบุรี 3 ฐานการเรียนรู้ 1. ฐานสถาบันการเงินชุมชน กลไกการขับเคลื่อนตำบล การเชื่อมโยงบูรณาการหน่วยงานและการจัดทำธรรมนูญชุมชนในทุกด้านอย่างมีส่วนร่วม 2. ฐานการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ พลังงานทดแทน และระบบการผลิตของตำบล 3. ฐานการแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยสู่การวางผังพัฒนาชีวิต และเศรษฐกิจชุมชนทั้งตำบล
จากนั้นได้จัดเวทีเสวนาแลกเปลี่ยนทิศทางการขับเคลื่อนโครงการบ้านมั่นคงชนบทสู่การเปลี่ยนแปลงชุมชนท้องถิ่น โดยมีผู้ร่วมรายการได้แก่ 1) ประธานคณะอนุกรรมการบ้านมั่นคงและการจัดการที่ดิน 2) ผู้แทนพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด 3) ผู้แทนสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด 4) ผู้แทนสภาองค์กรชุมชนตำบลระดับชาติ 5) ผู้แทนท้องถิ่น 6) ผู้แทนเครือข่ายที่ดินแนวใหม่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองแห่งชาติ
นางสาวสมสุข บุญญะบัญชา ประธานคณะอนุกรรมการบ้านมั่นคงและการจัดการที่ดิน กล่าวว่า จาการศึกษาดูงานการพัฒนาในพื้นที่ตำบลดงขี้เหล็ก แสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงสามารถเกิดขึ้นได้จากการเริ่มทำของคนในชุมชน จนตอนนี้สามารถเชื่อมโยงระบบการบริหารจัดการได้ทั้งหมด มีข้อมูล แผนการพัฒนา ทิศทางการทำงานของชุมชน การพัฒนาของตำบลดงขี้เหล็กเกิดจากการทดลองปฏิบัติ และนำมาใช้ให้เข้ากับบริบทของพื้นที่ การพัฒนาเกิดจากการมีส่วนร่วมของทุกคนในชุมชน
สิ่งสำคัญ คือ การใช้ตำบลดงขี้เหล็กเป็นแรงบันดาลใจในการพัฒนาพื้นที่ของตนเอง การปรับกลไก/ระบบที่เกี่ยวข้องให้เข้ามาสนับสนุนชุมชน ทั้งด้านที่อยู่อาศัย เศรษฐกิจ การจัดการทรัพยากร ให้การเปลี่ยนแปลงเกิดจากชุมชน การสร้างประชาธิปไตยที่เกิดจากชุมชนท้องถิ่น ใช้โครงการบ้านมั่นคงเป็นกลไกให้เกิดกำลังความเข้มแข็งของพื้นที่ เป็นการพัฒนาที่มากกว่าการสร้างความมั่นคงที่อยู่อาศัย แต่เป็นการสร้างระบบพื้นฐานของสังคมไทย ลูกหลานกลับมาอยู่บ้านอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความมั่นคง
การสร้างพื้นที่รูปธรรมจัดการตนเองให้เกิดในพื้นที่ต่างๆ จะเป็นการพลังการต่อรอง และสร้างการเปลี่ยนแปลงในวงกว้าง การทำโครงการบ้านมั่นคงไม่ใช้เพียงแค่โครงการสงเคราะห์ แต่ทำเชิงยุทธศาสตร์ เชื่อมโยงขยายวงกว้างกับด้านต่างๆ ทุกมิติ สร้างการขับเคลื่อนงานพัฒนาอย่างเป็นกระบวนการ เปลี่ยนจากปัจเจกให้เกิดพลัง ให้มีศักยภาพ
