
ตำบลดงขี้เหล็ก อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี พัฒนาการของตำบลเริ่มตั้งแต่ปี 2524 มีการก่อตั้งกลุ่มสัจจะสะสมทรัพย์ เพื่อสร้างแหล่งทุนในชุมชนโดยการร่วมกันออมเงินเป็นทุนในการประกอบอาชีพ และแก้หนี้นอกระบบ จากนั้นได้เริ่มบูรณาการงาน 14 หมู่บ้าน และบูรณาการทุนชุมชน ปัจจุบันสถาบันการเงินมีเงินทุน 102,000,000 บาท สมาชิก 2,747 คน กำไรจากการบริหารจัดการปีละประมาณ 20,000,000 บาท สามารถช่วยเหลือสมาชิกแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัยกำลังจะหลุดมือ นำเงินไปไถ่ถอนและรับจำนองโดยให้สมาชิกผ่อนชำระในอัตราดอกเบี้ยต่ำ จำนวน 363 คน รวมเป็นเงินกว่า 50 ล้านบาท และมีการจัดระบบสวัสดิการให้แก่สมาชิกของตำบลดงขี้เหล็กมีความหลากหลาย ดำเนินงานโดยกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลดงขี้เหล็กที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2549 จนถึงปัจจุบัน “เน้นเรื่องพัฒนาคน ไม่ใช่เรื่องผลประโยชน์ ออมเพื่อช่วยเหลือดูแลกัน”
ตำบลดงขี้เหล็กได้มีการสำรวจผู้เดือดร้อนที่อยู่อาศัยทุกมิติทั้งตำบลและจัดทำฐานข้อมูลระดับตำบล พบผู้เดือดร้อนทั้งสิ้น 157 ครัวเรือน นำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่ดินที่อยู่อาศัย ผ่านโครงการบ้านมั่นคงชนบท 47 ครัวเรือน โครงการบ้านพอเพียง 60 ครัวเรือน โดยมีกลไกคณะกรรมการระดับตำบลร่วมกันพิจารณา การจัดตั้งกองทุนการพัฒนาอาชีพและที่อยู่อาศัยของชุมชน เพื่อสร้างเสริมรายได้สร้างหลักประกันให้กับสมาชิกผู้เดือดร้อน เกิดการออมทรัพย์เพื่อที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย การพัฒนาอาชีพสนับสนุนแปลงปลูกต้นไม้ประดับในชุมชน การปลูกผักสวนครัวบริเวณที่อยู่อาศัย และตลาดผักปลอดสารพิษจากครัวเรือน มีการส่งเสริมการให้สินเชื่อเพื่อพัฒนาอาชีพ การปลูกไม้ดอกไม้ประดับ การปลูกพืชสมุนไพร เชื่อมโยงกับโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เพิ่มช่องทางการตลาดแปรรูปผลผลิตสมุนไพรเป็นเวชภัณฑ์ยารักษาโรค
ความสำเร็จที่เกิดขึ้นกล่าวได้ว่า มาจากแนวคิดชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง ผ่านการบูรณาการหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนงานของตำบล ได้แก่ ปตท. ออมสิน ธกส. พอช. สภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สสส. สำนักงานพัฒนาชุมชนสถาบันพระปกเกล้า กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมป่าไม้ อนามัย สาธารณสุข รวมถึงขบวนพี่น้ององค์กรชุมชนและประชาสังคมจังหวัดปราจีนบุรี ฯลฯ ในสนับสนุนการทำงานของตำบล ทั้งเรื่องงบประมาณ องค์ความรู้ โดยยึดหลักการใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งเน้นการพัฒนาคน แก้ไขปัญหาโดยชุมชนท้องถิ่นเป็นแกนหลัก









