
ตำบลกุดหว้า เป็นตำบลในเขตการปกครองของอำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ จุดแข็งของตำบลกุดหว้า เกิดจากการมีต้นทุนทางวัฒนธรรมของคนผู้ไท ที่สืบทอดสานต่อวิถี ขนบประเพณีที่เป็นแกนหลักอันสำคัญ สะท้อนได้จากภาษาพูดที่เป็นเอกลักษณ์ การแต่งกายอันโดดเด่นมีอัตลักษณ์ การยึดโยงความสัมพันธ์และการอยู่ร่วมกันอย่างสมานสามัคคี การรักษาประเพณีตามฮีตคอง การพัฒนาของที่นี้จึงเป็นการพัฒนาจากฐานทุนทางด้านวัฒนธรรมประเพณีชาวผู้ไท ที่เป็นฐานทุนอันสำคัญ จนนำไปสู่การพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน การรวมกลุ่มองค์กรชุมชนในมิติต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ทั้งในด้านสังคม เศรษฐกิจ การทำมาหากิน การรักษาขนบธรรมจารีตประเพณี สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ ที่สะท้อนผ่านกิจกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเรื่องงานหัตถกรรมผ่านงานบุญมาลัยไม้ไผ่ การทอผ้า เสื้อเย็บจักปักมือ ประเพณีงานบุญบั้งไฟตะไลล้านที่ขึ้นชื่อ การท่องเที่ยวเชิงวิถีวัฒนธรรมชาวผู้ไทที่บ้านโคกโก่ง การมีสถาบันการเงินโดยชุมชนของกลุ่มต่างๆ กลุ่มอาชีพเสริมที่หลากหลาย การทำเกษตรด้วยวิถีเกษตรอินทรีย์ และอื่นๆ อีกมาก

นอกจากจุดแข็งที่เป็นฐานทุนภายในแล้ว ที่ตำบลแห่งนี้ยังมีภาคีหนุนเสริมการทำงาน ที่สภาองค์กรชุมชนตำบลกุดหว้าทำหน้าที่ประสานงานเชื่อมโยงหน่วยงานภาคีที่เกี่ยวข้องในการทำงาน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลกุดหว้า สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดกาฬสินธุ์ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กรมการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยราชภัฎกาฬสินธุ์ กรมป่าไม้ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอกุฉินารายณ์ สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดกาฬสินธุ์ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร โดยมีตัวอย่างของการทำงานร่วมกัน ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตำบลกุดหว้ามีบทบาทเข้าไปสนับสนุนการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยชุมชนในพื้นที่ ในการช่วยประสานงานของบประมาณ หรือจัดทำโครงการมาช่วยสนับสนุนพัฒนาศักยภาพการจัดการท่องเที่ยวของชุมชน เช่น การโฆษณาประชาสัมพันธ์ผ่านทางอินเตอร์เน็ต การจัดทำโครงการเสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณด้านการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมีบทบาทหน้าที่ตามกฎหมายมารองรับคือ พระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วน ตำบล พ.ศ. 2537 และ (ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2542) มีการการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของพื้นที่ผ่านทางสภาองค์กรชุมชนตำบลกุดหว้าในโครงการพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชน ที่ดำเนินการตามบทบาทหน้าที่ พ.ร.บ.สภาองค์กรชุมชน พ.ศ. 2551 ในการพัฒนาท้องถิ่นทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ในทิศทางที่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชน รวมทั้งวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชุมชน

อย่างไรก็ดี จะเห็นได้ว่าจากรูปธรรมฐานทุนของชาวผู้ไทที่ตำบลกุดหว้า เป็นฐานทุนที่สำคัญของการพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง “พวงมาลัยไม้ไผ่” การสืบสานต่อยอดภูมิปัญญา สู่ผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์ “บุญบั้งไฟตะไลล้าน” จากงานบุญระดับตำบล สู่งานบุญระดับจังหวัด “บ้านโคกโก่ง หมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมชาวผู้ไท” เกษตรกรรมที่ใส่ใจทั้งคนกินและคนปลูก “เกษตรอินทรีย์ที่บ้านกุดหว้า” “ธนาคารหมู่บ้านตามแนวพระราชดำริบ้านวังมน” สถาบันการเงินของชุมชน โดยชุมชน เพื่อชุมชน และ “กลุ่มอาชีพที่หลากหลาย สร้างรายได้เสริมให้คนกุดหว้า” เป็นเพียงตัวอย่างของรูปธรรมบางส่วนที่เกิดขึ้นในตำบลแห่งนี้ และยังคงมีเรื่องราวอีกหลายด้านที่ต้องยกระดับขับเคลื่อนไปสู่การจัดการตนเองของชุมชนท้องถิ่น รวมทั้งการจัดการความรู้ของชุมชนที่ไปต่อยอดการพัฒนา เพื่อไปให้ถึงภาพฝันในอนาคตที่ชุมชนเป็นคนร่วมกำหนด และพัฒนาให้เป็นเครื่องมือ เป็นสิ่งบ่งชี้ เป็นตัวชี้วัดที่จะบ่งบอกถึงความเข้มแข็งของชุมชน ด้วยคนในชุมชนเอง








