ตำบลบางยอตั้งอยู่ในเขตกระเพาะหมู (เกาะบางกะเจ้า) อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ มี 10 หมู่บ้าน ประชากร 11,157 คน จำนวน 3,418 ครัวเรือน สภาพที่ตั้งของตำบลอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้พื้นดินส่วนใหญ่มีความชุ่มชื้น อุดมสมบูรณ์ ตามหนองน้ำลำคลองในหมู่บ้าน มีสัตว์น้ำอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านส่วนใหญ่ปลูกบ้านอยู่ริมแม่น้ำลำคลอง เพราะสะดวกต่อการคมนาคม และจับปลาโดยทำ ‘ยอ’ ไว้หน้าบ้านที่อยู่ริมน้ำ เกือบจะทุกบ้านเรียงรายกันไป จึงพากันเรียกว่า “บางยกยอ” และเรียกหดสั้นเป็น “บางยอ” จนถึงปัจจุบัน
ตำบลบางยอจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนตำบลเมื่อเดือนกรกฎาคม 2554 เมื่อสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) มีโครงการบ้านพอเพียงชนบท ในปี 2561 คณะทำงานสภาองค์กรชุมชนฯ จึงเข้าร่วมโครงการดังกล่าว เนื่องจากบ้านเรือนของชาวบางยอส่วนใหญ่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นบ้านเก่าแก่ มีสภาพทรุดโทรม บางหลังมีน้ำท่วมขังใต้พื้นบ้าน คณะทำงานสภาองค์กรชุมชนจึงได้ประชุมและลงพื้นที่สำรวจข้อมูลผู้เดือดร้อน จากการลงพื้นที่สำรวจข้อมูลพบว่า มีผู้เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัย จำนวน 241 หลังคาเรือน ทั้งที่เป็นบ้านของตนเอง และบ้านที่ปลูกบนที่ดินเช่ามานานนับสิบปี เมื่อคณะทำงานเห็นข้อมูลผู้เดือดร้อนจึงได้เปิดเวทีทำความเข้าใจกับชาวบ้านเพื่อชี้แจงโครงการบ้านพอเพียงชนบท และร่วมกันกำหนดเกณฑ์การพิจารณาผู้เข้าร่วมโครงการบ้านพอเพียงชนบท ดังนี้
1.ต้องเป็นคนที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านและอยู่อาศัยจริงในตำบลบางยออย่างน้อย 3 ปี
- ต้องใช้เพื่อแก้ปัญหาความเดือดร้อน ระดับครัวเรือนเท่านั้น ไม่ให้ใช้กู้ยืมเชิงพาณิชย์ เช่น ทำบ้านเช่า
- เกณฑ์การพิจารณาความช่วยเหลือ ให้คณะกรรมการพิจารณาความเร่งด่วนของความเดือดร้อนก่อน ได้แก่ ช่วยซ่อมแซมโครงสร้างบ้านที่ส่งผลต่อการอยู่อาศัยและความปลอดภัย
- ผู้ยากไร้ ที่จะได้รับการสงเคราะห์ในการซ่อมแซม ต้องผ่านประชาคมหมู่บ้าน คณะกรรมการโครงการบ้านพอเพียง
- ผู้เดือดร้อน ต้องไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด และการพนัน
- กรณีผู้เดือดร้อนที่ไม่เป็นสมาชิกกองทุนสวัสดิการชุมชนฯ คณะกรรมการต้องหาแนวทางที่จะทำให้ผู้เดือดร้อนรายนั้นๆ เข้ามาเป็นสมาชิกกองทุนฯ เพื่อจะได้รับการแก้ไขปัญหา
- สมาชิกโครงการบ้านพอเพียงต้องออมเงินสวัสดิการชุมชน เดือนละ 30 บาท
- สมาชิกโครงการบ้านพอเพียงต้องออมเงินเพื่อที่อยู่อาศัย เดือนละ 100 บาท
ประเภทการสนับสนุนผู้เดือดร้อน ของตำบลมี 2 กรณีคือ กรณีช่วยเหลือผู้ยากไร้แบบให้เปล่า และกรณีผู้เดือดร้อนที่สามารถคืนทุนสู่กองทุนหมุนเวียน
สภาองค์กรชุมชนตำบลบางยอได้จัดระบบโครงสร้างการบริหารโครงการบ้านพอเพียง และจัดตั้งกองทุนที่อยู่อาศัยตำบลขึ้นมา เพื่อนำเสนอแผนการดำเนินงานและขอรับการสนับสนุนงบประมาณโครงการบ้านพอเพียงชนบทจากสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ ในปี 2561 จำนวน 44 หลัง งบประมาณหลังละไม่เกิน 18,000 บาท
ทั้งนี้คณะกรรมการจะสนับสนุนครัวเรือนที่ได้รับการคัดเลือกให้ซ่อมแซมบ้านโดยจะให้เป็นวัสดุอุปกรณ์ตามความจำเป็นหรือตามงบประมาณที่ได้รับไม่เกินครัวเรือนละ 18,000 บาท เมื่อได้รับวัสดุอุปกรณ์ในการซ่อมแซมแล้ว เจ้าของบ้านจะต้องซ่อมแซมเอง หรือมีญาติพี่น้อง เพื่อนบ้านมาช่วยซ่อม หรือจ้างช่าง บางหลังก็ได้รับความร่วมมือจากกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ทหารในพื้นที่ และจิตอาสาในชุมชนร่วมด้วยช่วยกันซ่อมแซมบ้าน
ในปี 2562 สภาองค์กรชุมชนตำบลบางยอเสนอโครงการบ้านพอเพียงมายังสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนฯ และได้รับงบสนับสนุนจำนวน 30 หลัง ขณะนี้ดำเนินการซ่อมสร้างเสร็จหมดแล้ว รวมซ่อมสร้างไปแล้ว 74 หลัง
ตัวอย่าง เช่น บ้านของนางสาวเล็ก บัวอ่อน สมาชิกโครงการบ้านพอเพียงชนบท อยู่บ้านเลขที่ 26/75 หมู่ที่ 4 สภาพปัญหาเสาบ้าน พื้นบ้าน ผุพัง ต้องการให้ซ่อมแซมบ้านและห้องน้ำ โดยทางคณะทำงานได้พิจารณาร่วมกันถึงความเดือดร้อนที่จำเป็นตามงบประมาณโครงการที่มี จึงได้สร้างห้องน้ำและเปลี่ยนเสาหน้าบ้านให้ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในเบื้องต้น
บ้านคุณยายสุดจิตต์ ชื่นผลพร อายุ 80 ปี อยู่บ้านเลขที่ 26/36 หมู่ที่ 4 บ้านเดิมเป็นบ้านไม้ สภาพผุทั้งหลัง ทั้งฝาบ้าน เสาบ้าน และพื้นบ้าน ทางคณะทำงานได้ให้ความช่วยเหลือโดยการเปลี่ยนฝาบ้าน ใส่หน้าต่าง เปลี่ยนเสาบ้าน ซึ่งการช่วยเหลือในครั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานในพื้นที่หลายภาคส่วน เช่น อบต, ปตท. ผู้นำในพื้นที่ ชาวบ้านที่ลงแรงช่วยกัน
คุณยายสุดจิตต์บอกว่ายายแก่แล้ว ไม่มีเงินที่จะซ่อมบ้าน พอมีคนในชุมชนและหน่วยงานต่างๆ มาให้
ความช่วยเหลือก็ขอดีใจ และขอบคุณทุกคนที่มาช่วยซ่อมบ้านให้แข็งแรงมีสภาพดีกว่าเดิม
จากผลการดำเนินงานโครงการบ้านพอเพียงในปี 2561-2562 พบว่าโครงการบ้านพอเพียงตำบลบางยอช่วยแก้ไขปัญหาผู้เดือดร้อนในตำบลไปแล้ว 74 หลังคาเรือน แต่ปัญหาที่ยังพบคือเรื่องการขาดแคลนแรงงาน และค่าแรงช่าง โดยเฉพาะค่าจ้างช่างซ่อมบ้านวันละหลายร้อยบาท ผู้เดือดร้อนบางรายไม่มีเงินเพียงพอที่จะดำเนินการ จึงทำให้เกิดความล่าช้าในการซ่อมแซม และหลายรายไม่เข้าร่วมโครงการบ้านพอเพียง เพราะไม่มีเงินจ้างช่าง จึงอยากให้มีการสนับสนุนงบประมาณด้านนี้ เพื่อจะได้แก้ไขปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัยให้กับคนจนจริงๆ ได้อย่างทั่วถึง
