จากการขับเคลื่อนงานพัฒนาด้านที่อยู่อาศัยในจังหวัดสระแก้วนั้น ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสระแก้วได้เชื่อมโยงและทำความร่วมมือกับหน่วยงานภาคีท้องถิ่น ในการขับเคลื่อนการพัฒนา สำรวจและจัดระบบข้อมูล
ซึ่งเป็นเครื่องมือสำคัญในการนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ สรุปให้เห็นภาพรวมของปัญหา หาทางออกร่วมกันในการแก้ไขปัญหาด้านที่อยู่อาศัย นำมาสู่การหารือ การขอใช้ประโยชน์พื้นที่นิคมสร้างตนเองคลองน้ำใส เพื่อแก้ปัญหาที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกินให้กับราษฎรในพื้นที่ ในปี 2560 ซึ่งได้มีแนวทางการจัดสรรที่ดิน 100 ไร่ เพื่อดำเนินการพัฒนาและแก้ไขปัญหาดังกล่าว ทางสภาองค์กรชุมชนตำบลผ่านศึก จึงร่วมกับผู้เดือดร้อน ดำเนินพัฒนาผ่านกระบวนการสำรวจสภาพปัญหาที่อยู่อาศัยทั้งตำบล และจัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาระดับตำบลโดยมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน มีผู้เดือดร้อนเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาระดับพื้นที่ ระดับชุมชน และกลุ่มสมาชิกผู้รับประโยชน์ มีสภาองค์กรชุมชนตำบลเป็นกลไกกลางในการประสานงานกับเครือข่ายภาคีองค์กรชุมชน หน่วยงานในระดับพื้นที่และจากการจัดสำรวจข้อมูลที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินทั้งตำบลผ่านศึก จำนวน 1,244 ครัวเรือน พบว่า มีผู้ประสบปัญหาด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินแบ่งเป็น ผู้ที่ประสบปัญหาต้องการปรับปรุงและซ่อมแซมที่อยู่อาศัยบนที่ดินเดิม จำนวน 232 ครัวเรือน ขาดแคลนที่ดินทำกิน จำนวน 159 ครัวเรือน และต้องการที่ดินเพื่อการอยู่อาศัย จำนวน 79 ครัวเรือน จากนั้นจึงได้มีกระบวนการพัฒนากลุ่มเป้าหมายผ่านระบบการออมทรัพย์ การออกแบบที่อยู่อาศัย ข้อตกลงในการอยู่อาศัย รวมถึงการพัฒนาสู่การบริหารและจัดตั้งชุมชนในรูปแบบสหกรณ์
และจากการขับเคลื่อนงานดังกล่าว นั้น ทางตำบลผ่านศึกจึงได้จัดงานวันที่อยู่อาศัยโลกขึ้น ในวันที่ 19 ตุลาคม 2561
เพื่อแสดงให้เห็นถึงการผนึกกำลังความร่วมมือกันในการขับเคลื่อนงานและผลักดันการแก้ไขปัญหาที่ดิน ที่อยู่อาศัย นำมาสู่การปฏิบัติจริงเกิดเป็นรูปธรรมความสำเร็จ โดยมุ่งหวังเพื่อสร้างความมั่นคงให้กับชุมชนท้องถิ่นฐานรากโดยการปกป้องแหล่งผลิตอาหาร สร้างเศรษฐกิจและทุน สัมมาชีพในชุมชน การจัดการแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยในชุมชน และสิ่งแวดล้อมที่ดี พร้อมกันนั้นได้จัดพิธีลงนามความร่วมมือ การพัฒนาที่อยู่อาศัยในที่ดินนิคมสร้างตนเองระหว่าง กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ร่วมกับ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน หน่วยงานของรัฐภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ องค์การบริหารส่วนตำบลผ่านศึก ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสระแก้ว และจังหวัดสระแก้ว โดยมีเจตนารมณ์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและการอยู่อาศัยของคนจนในชุมชนผู้มีรายได้น้อยอาศัยอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของนิคมสร้างตนเองคลองน้ำใส กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลผ่านศึก อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ให้มีความมั่นคง สภาพแวดล้อมทางกายภาพ สังคม เศรษฐกิจที่ดี โดยชุมชนมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนา ตลอดจนสนับสนุนการพัฒนาที่ดินและที่อยู่อาศัย ภายใต้บันทึกความร่วมมือ ที่หน่วยงานจะดำเนินการร่วมกันในอันที่จะส่งผลต่อการพัฒนาชุมชนและสังคมโดยรวม ซึ่งแต่ละหน่วยงานจะดำเนินการตามบันทึกความร่วมมือ โดยมีสาระสำคัญดังนี้
1.องค์การบริหารส่วนตำบลและชุมชนที่อยู่อาศัยในพื้นที่ตำบลผ่านศึก สำรวจข้อมูลผู้อยู่อาศัย จัดกลุ่มตั้งกลุ่มออมทรัพย์ อนุญาตให้ผู้ประสบปัญหา ปลูกสร้างที่อยู่อาศัย และสามารถปรับปรุงซ่อมแซมบ้านพักอาศัยในพื้นที่รับผิดชอบของนิคมสร้างตนเอง กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ วางกติกาการอยู่อาศัยร่วมกัน จัดระบบป้องกันการขยายพื้นที่เพิ่ม จัดการขยะ พัฒนาสภาพแวดล้อมในชุมชน และงานพัฒนาด้านต่างๆ ให้เป็นต้นแบบในการพัฒนาที่อยู่อาศัย รักษาสิ่งแวดล้อม จัดการน้ำเสีย และการพัฒนา ทุกมิติ โดยองค์การบริหารส่วนตำบลร่วมสนับสนุนบุคลากรและงบประมาณตามแผนพัฒนาท้องถิ่น ประสานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีชุมชนในพื้นที่รับผิดชอบของนิคมสร้างตนเองให้เรียนรู้ร่วมกัน
2.ขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสระแก้ว ประสานสนับสนุนงานพัฒนาด้านต่างๆ ในพื้นที่ตำบลผ่านศึก ให้เป็นต้นแบบในการพัฒนาที่อยู่อาศัย การพัฒนาคุณภาพชีวิต การพัฒนาระบบเศรษฐกิจ รายได้ พื้นที่เกษตรกรรมปลอดภัยเพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม จัดการขยะ และน้ำเสีย เพื่อเป็นต้นแบบในการพัฒนาที่อยู่อาศัยที่ยกระดับคุณภาพชีวิตต่อไป เชื่อมประสานหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องมาร่วมสนับสนุนชุมชน รวมทั้งประสานชุมชนที่อยู่อาศัยในพื้นที่นิคมสร้างตนเองตำบลอื่น เพื่อสำรวจข้อมูลวางแผนพัฒนาที่อยู่อาศัย และร่วมกระบวนการเรียนรู้กับพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลผ่านศึก ร่วมจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยระดับจังหวัด
3.กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ อนุญาตให้ประชาชน ผู้ประสบปัญหา สามารถปลูกสร้าง ปรับปรุงและพัฒนาที่อยู่อาศัย ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการประกอบอาชีพและพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่รับผิดชอบของกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ดูแลการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นตามผังและแผนงานที่ตกลงร่วมกัน การปรับปรุงซ่อมแซมที่พักอาศัย รวมถึงการจัดสาธารณูปโภคในชุมชนมิให้กระทบต่อสังคม สภาพแวดล้อม หรือประโยชน์สาธารณะ
4.สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) สนับสนุนการจัดทำข้อมูล ออกแบบ วางผัง วางแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยระบบสาธารณูปโภค สภาพแวดล้อม คุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจชุมชน เชื่อมโยงเครือข่ายชุมชน และภาคีหน่วยงาน เพื่อหนุนช่วยการพัฒนาพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลผ่านศึก ให้เป็นตัวอย่างรูปธรรมในการพัฒนาที่อยู่อาศัยและชุมชนสนับสนุนการจัดแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อยในพื้นที่นิคมสร้างตนเอง กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการและแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยระดับจังหวัด
5.จังหวัดสระแก้ว สนับสนุนการพัฒนาที่อยู่อาศัยพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลผ่านศึก ให้เกิดตัวอย่างรูปธรรมการพัฒนาเชิงพื้นที่ในทุกมิติที่ชัดเจน ขยายการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนผู้มีรายได้น้อยสู่พื้นที่นิคมสร้างตนเอง พื้นที่อื่นๆ รวมทั้งการจัดทำแผนพัฒนาที่อยู่อาศัยระดับจังหวัดต่อไป
พร้อมกันนี้ขบวนองค์กรชุมชนตำบลผ่านศึกได้มีการวางแนวทางการพัฒนาที่อยู่อาศัยควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตโดยได้มีการ จัดทำกระบวนการออกแบบวางผัง และระบบการบริหารจัดการโครงการ เพื่อให้ชุมชนสามารถเข้าอยู่อาศัย และพัฒนาพื้นที่ทำกิน ซึ่งได้มีกระบวนการจัดผัง และการใช้ประโยชน์พื้นที่ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ พื้นที่อยู่อาศัย พื้นที่ทำกินสร้างรายได้ และพื้นที่ส่วนกลาง โดยเบื้องต้นมีการวางแผนการออม การก่อสร้างให้สอดคล้องกับสภาพปัญหา มีการวางเป้าหมายเรื่องการก่อสร้าง และพัฒนาที่อยู่อาศัยให้แล้วเสร็จภายในปี 2562 ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสถานะของการอนุญาตในการเข้าดำเนินการในพื้นที่ของนิคมฯ
