เทศบาลตำบลศรีสำโรง ตั้งอยู่บริเวณที่ราบริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำยมตอนกลางของอำเภอศรีสำโรงห่างจากอำเภอเมืองสุโขทัยไปทางทิศเหนือตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 ประมาณ 20 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 6 ตารางกิโลเมตร มีชื่อเดิมว่า “สุขาภิบาลคลองตาล” อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย จัดตั้งตามประกาศกระทรวงมหาดไทยในราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ หน้า 90 เล่มที่ 72 ตอนที่ 74 ลงวันที่ 13 กันยายน 2498 และต่อมาได้มีประกาศเปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลคลองตาล อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย และให้เรียกชื่อใหม่ว่า “สุขาภิบาลศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย” ตามประกาศกระทรวงมหาดไทยในราชกิจจานุเบกษาหน้า 2551 เล่มที่ 75 ตอนที่ 72 ลงวันที่ 16 กันยายน 2501 ต่อมาในปีพุทธศักราช 2542 ได้มีพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. 2542 จึงได้เปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลศรีสำโรงเป็นชื่อใหม่ว่า “เทศบาลตำบลศรีสำโรง” ตำบลคลองตาล อำเภอศรีสำโรง จังหวัดสุโขทัย ตามประกาศในราชกิจกานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 9 ก หน้า 1 ลงวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 เพื่อให้ท้องถิ่นรูปแบบสุขาภิบาลที่มีโครงสร้างไม่สอดคล้องกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540 ประกอบกับการปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบปัจจุบันมีความไม่เหมาะสมที่จะรองรับการกระจายอำนาจที่เพิ่มขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ จึงเห็นสมควรเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลที่มีอยู่เดิมเป็นเทศบาลตำบล และยกเลิกการปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบสุขาภิบาลจนถึงปัจจุบัน
- ข้อมูลผู้นำชุมชน/ คนรุ่นใหม่
- นางสุทธิณีธ์ บุญสนอง กำนันตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านบริหารงานชุมชน
- นายวัจน์พล สอนชัย ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย
- นางบังอร จีนะสฤษดิ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 2 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านการส่งเสริมอาชีพ
- นายทุเรียน มีมา ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 3 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านงานก่อสร้าง
- นายบำเรอ มาคง ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 4 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านการเกษตร
- นางนพวรรณ บุญคง ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 6 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านการเกษตร
- นายศิระ ชื่นทิม ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 7 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและสื่อ
- นายสุธีร์ กำเนิดพายัพ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 8 ตำบลคลองตาล เชี่ยวชาญด้านการส่งเสริมอาชีพ
ปัจจัยภายในกลุ่ม/ องค์กร/ ชุมชน/ ตำบล
ข้อมูลกลุ่มองค์กรชุมชนในพื้นที่
- กลุ่มเกษตร
- กลุ่มสมุนไพร
- กลุ่มกองทุนหมู่บ้าน – กองทุนหมู่บ้านท่าควาย หมู่ 5 ต.คลองตาล จำนวน 125 คน
- กลุ่มโฮมสเตย์
- กลุ่ม อสม. – กลุ่ม อสม.หมู่ 5 ต.คลองตาล จำนวน 20 คน
- กลุ่มออมทรัพย์
- กลุ่มนวดแผนโบราณ
ปัญหาร่วม/เรื่องร่วมของตำบลและแนวทางการแก้ไขปัญหา
การพัฒนาชุมชน เป็นเรื่องที่มีความเกี่ยวข้องกันอย่างเป็นระบบ ประกอบด้วย ปัจจัยภายใน ได้แก่ สภาพทั่วไปของปัญหา ความต้องการ กระบวนการแก้ไขปัญหาและผู้เกี่ยวข้องในระบบ และปัจจัยภายนอก ได้แก่ กระแสโลกาภิวัตน์และการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ การพัฒนาชุมชนจึงเป็นการบริหารจัดการชุมชนที่มีกลไกการขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชน ภายใต้ความร่วมมือของภาครัฐ ท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาสังคม โดยท้องถิ่นเป็นองค์กรหลักและประชาสังคมเป็นผู้รับประโยชน์ที่สุขสมบูรณ์
จากสภาพปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคมที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ส่งผลกระทบให้สถาบันครอบครัวเริ่มอ่อนแอลง ประชาชนต้องดิ้นรนหาเลี้ยงชีพเพื่อความอยู่รอดของตนเองและครอบครัว เกิดภาวะหนี้สินมากยิ่งขึ้น ความสุขของคนในชุมชนลดลง ทำให้สภาพสังคมมีผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ และผู้ด้อยโอกาสจำนวนเพิ่มขึ้น ประชาชนในท้องถิ่นมีภาระค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและการดำรงชีวิตของประชาชน และครอบครัวมีฐานะยากจนไม่สามารถจะปลูกสร้างหรือปรับปรุงบ้านของตนเองให้อยู่ในสภาพที่ดีได้
ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยให้กับผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ และผู้ด้อยโอกาส ให้ได้รับโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างความมั่นคงต่อการดำรงชีวิต จึงมีแนวทางการปรับปรุง ซ่อมแซมที่พักอาศัยให้แก่ผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ และผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่
พัฒนาการความเป็นมาขององค์ความรู้
ช่วงปี 2553 – 2557
มีการประสานงานผู้นำชุมชนฝ่ายต่างๆ ประชุมจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนเพื่อการช่วยเหลือดูแลเรื่องสวัสดิการให้กับคนในชุมชน การดูแลผู้ประสบภัย ด้านต่างๆผู้ด้อยโอกาสในชุมชน ต่อมามีการรวบรวมกลุ่มองค์กรต่างๆ จดแจ้งและจัดตั้งสภาองค์กรชุมชน และดำเนินการประชุมจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนเทศบาลตำบลศรีสำโรง เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2553 มีการจัดตั้งคณะทำงานเพื่อทำงานในชุมชน และร่วมกันจัดทำแผนพัฒนาตำบล 3 ปี ในการเชื่อมโยงงานกับเทศบาลตำบลศรีสำโรง
ช่วงปี 2558 – 2562
เชื่อมประสานงานด้านต่างๆ กับหน่วยงาน เช่น เทศบาล ตำบล พมจ. พอช.เกษตร อสม. เพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับคนในตำบล มีการประชุมจัดเก็บข้อมูลต่างๆ เช่น ข้อมูลผู้เดือดร้อนผู้พิการ ผู้สูงอายุ ผู้ด้อยโอกาส ที่เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัยร่วมกับเทศบาลตำบลศรีสำโรง เพื่อจัดทำแผนงานและโครงการเสนอ ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น พมจ. พอช. เสนอแผนพัฒนา 5 ปี ในการวางแผนการสำรวจข้อมูลผู้เดือดร้อนในตำบลเบื้องต้นมาจำแนกปัญหา พบว่า มีผู้เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยจำนวน 13 ครัวเรือน ในการแก้ไขปัญหา สภาองค์กรชุมชนเทศบาลตำบลศรีสำโรง ได้จัดทำโครงการบ้านพอเพียงชนบทเสนอไปยังสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) และได้รับการสนับสนุนงบประมาณโครงการบ้านพอเพียงชนบท จำนวน 132,755 บาท ประชุมสร้างความเข้าใจกลุ่มเป้าหมายเพื่อกำหนดหักเกณฑ์ในการดำเนินงานช่วยเหลือและดำเนินงานตามโครงการร่วมกัน
หลักคิด/แนวคิด
ผู้ด้อยโอกาส คือ ผู้ประสบปัญหาความเดือดร้อนและได้รับผลกระทบในด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา สาธารณสุขการเมือง กฎหมาย วัฒนธรรม ภัยธรรมชาติและภัยสงคราม รวมถึงผู้ที่ขาดโอกาสที่จะเข้าถึงบริการขั้นพื้นฐานของรัฐ ตลอดจนผู้ประสบปัญหาที่ยังไม่มีองค์กรหลักรับผิดชอบ อันจะส่งผลให้ไม่สามารถดำรงชีวิตได้เท่าเทียมกับผู้อื่น ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ. 2557 คือ การจัดสวัสดิการสังคมเพื่อการป้องกัน แก้ไขปัญหา พัฒนาและการส่งเสริมความมั่นคงทางสังคม ให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี พึ่งพาตนเองได้ โดยคำนึงถึงสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ประกอบด้วย สวัสดิการด้านการรักษาพยาบาล การศึกษาและอาชีพ การมีที่พักอาศัย และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่างๆ เพื่อสร้างโอกาสในสังคมแก่คนไร้ที่พึ่ง ซึ่งจากการสำรวจของกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่ พบว่า มีปัญหาด้านที่พักอาศัยเป็นจำนวนมาก
ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยให้กับผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ และผู้ด้อยโอกาส ให้ได้รับโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างความมั่นคงต่อการดำรงชีวิต จึงมีแนวทางการปรับปรุง ซ่อมแซมที่พักอาศัยให้แก่ผู้สูงอายุ ผู้ยากไร้ และผู้ด้อยโอกาสในพื้นที่
กระบวนการ/ขั้นตอนการดำเนินงาน
- การสำรวจข้อมูลพื้นฐานกลุ่มผู้เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัย
- ประชุมผู้นำชุมชนในระดับตำบลเพื่อรวบรวมข้อเสนอแนะจากชุมชนและการคัดเลือกกลุ่มเป้าหมายและผู้รับผลประโยชน์
- นำข้อมูลมาสรุปเพื่อจัดทำแผนงานโครงการเพื่อสนับสนุนงบประมาณจากหน่วยงาน
- ประชุมจัดทำแผนงานโครงการเสนอหน่วยงาน
- จัดตั้งคณะทำงานที่มีสัดส่วนของผู้นำชุมชน สภาฯ, เทศบาล โดยมีการแบ่งบทบาทหน้าที่การรับผิดชอบการทำงานร่วมกัน
- ประชุมชี้แจงสร้างความเข้าใจโครงการในการดำเนินงานตามโครงการ
- ดำเนินงานตามแผนงานโครงการบ้านพอเพียงชนบท
- ติดตามผลการดำเนินงาน รายงานผลการดำเนินงาน
เทคนิค/ทักษะ
– ประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างสภาองค์กรชุมชนกับท้องถิ่นในการสนับสุนนในการช่วยเหลือชุมชน
– การทำงานร่วมระหว่างสภาองค์กรชุมชนกับท้องถิ่น โดยการร่วมวิเคราะห์สภาพความเป็นจริงข้อเท็จจริงเพื่อกำหนดกรอบในการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหา
กลไกการจัดการ (กลุ่ม/องค์กร/เครือข่าย/บทบาท)
- สภาองค์กรชุมชนเป็นผู้เป็นผู้ดำเนินการแนะนำให้คำปรึกษา ประสานงานระหว่างชุมชนกับหน่วยงาน
- ผู้นำชุมชนเป็นผู้ประสานงานและสำรวจข้อมูล เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลกับสภาองค์กรชุมชน
- การดำเนินงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้สนับสนุนบุคลากร/ทีมช่าง เพื่อดำเนินงานตามแผนงานโครงการ
ผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลง
- การมีส่วนร่วมของคนในชุมชนกับท้องถิ่น
- คณะกรรมการดำเนินงานแต่งตั้งจากผู้นำชุมชน
- มีการยอมรับและได้รับการสนับสนุนจากภาคีต่างๆ
- มีฐานข้อมูลผู้ด้อยโอกาสผู้เดือดร้อน
- ได้รับการสนับสนุนจากสมาชิกกลุ่มต่างๆ เช่น ผู้นำชุมชน กลุ่ม อสม. กลุ่มเกษตรกร กลุ่มสตรี กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มกองทุนหมู่บ้าน
- ได้รับการสนับสนุนเครือข่ายและภาคเอกชนในพื้นที่
- มีการประชุมเชื่อมโยงร่วมกันเครือข่ายทุกเดือน
- ทำให้ผู้ด้อยโอกาสมีที่อยู่อาศัยแข็งมั่นคงถาวร ช่วยเหลือตัวเองได้ สร้างอาชีพมีรายได้ ยกระดับคุณภาพชีวิตให้ดียิ่งขึ้น
- บรรเทาความเดือดร้อนเบื้องต้นให้กับสมาชิกตามความเหมาะสม และตั้งกองทุนสวัสดิการในการจัดสวัสดิการให้กับสมาชิก
- มีการประสานงานได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานและเข้าร่วมเป็นคณะทำงานในการดำเนินงาน
- ความร่วมมือจากกลุ่มองค์กรในชุมชนในการดำเนินงาน
- มีฐานข้อมูลของผู้ด้อยโอกาสเพื่อนำไปส่งเสริมคุณภาพชีวิตและพัฒนาอาชีพตามความเหมาะสม
ปัจจัยที่ส่งผลให้ประสบผลสำเร็จ (เครื่องมือที่- 4 ปัจจัย/เงื่อนไขความสำเร็จและกำหนดอนาคต)
- ความร่วมมือและการสนับสนุนจากผู้นำในชุมชนภาคีเครือข่าย
- สมาชิกกลุ่มแสดงความคิดเห็นและวางแนวทางการแก้ไขปัญหาร่วมกัน
- มีการทำแผนเพื่อเสนอต่อหน่วยงานท้องถิ่น ในการเชื่อมโยงการทำงานและขอรับการสนับสนุนการแก้ไขปัญหาและดำเนินงานตามแผนงานโครงการ
- ได้รับการสนับสนุนและคำแนะนำจากเครือข่ายระดับจังหวัด
แนวทาง/แผนที่จะทำต่อในระยะข้างหน้า
- สำรวจข้อมูลผู้ด้อยโอกาส ผู้สูงอายุผู้พิการที่ประสบปัญหาด้านต่างๆ ทำแผนงาน เพื่อทำโครงการเสนอแก้ไขปัญหาต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- การพัฒนาด้านเศรษฐกิจและทุนในชุมชน การพัฒนาอาชีพสมาชิก สร้างอาชีพและรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่ม และการพัฒนาอาชีพกลุ่มผู้ด้อยโอกาส
