รียบเรียงโดย ประทิน มีพัฒนะ / จำรัส เปล่งปลั่ง
ข้อมูล : วรรณอนงค์ อินสนอง
เมื่อปี 2515 ตำบลไผ่ดำพัฒนา แยกมาจากตำบลบางจัก ปัจจุบันมี 8 หมู่บ้าน มีพื้นที่ประมาณ 12.06 ตารางกิโลเมตร หรือ 5,145 ไร่ ในอดีตประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำการเกษตร เลี้ยงสัตว์ ปัจจุบันการประกอบอาชีพเกษตรเริ่มลดน้อยลง สาเหตุจากภัยแล้ง คลองส่งน้ำเริ่มตื้นเขิน สภาองค์กรชุมชนตำบลไผ่ดำพัฒนา ได้มีการวิเคราะห์พื้นที่ จัดทำแผนพัฒนาตำบล มุ่งเน้นการพัฒนาระบบเศรษฐกิจและทุนในชุมชน พบว่า มีสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม เป็นเอกลักษณ์บ้านทรงไทย และการดำเนินงานตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
จึงเสนอโครงการพัฒนาเศรษฐกิจและทุนชุมชนฐานรากปี 2561 ในการขับเคลื่อนงานตามแผนพัฒนาตำบล ด้านเศรษฐกิจ คือ การส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน เพื่อเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจและทุน ให้คนในชุมชนได้จัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน ภายใต้โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวบ้านเรือนไทยเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรมชุมชน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการอนุรักษ์วัฒนธรรมชุมชนท้องถิ่น (บ้านเรือนไทย) เกิดการกระจายรายได้ให้คนในชุมชน
บ้านเรือนไทยในตำบลไผ่ดำพัฒนา มีเอกลักษณ์เฉพาะ คือ ปั้นลมจะดูอ่อนช้อยเรียกว่าปั้นลมหลังอ่อนยอดแหลม ปลูกแบบไม่มีแปลน สืบทอดมาจากช่างรุ่นเก่า ตำบลไผ่ดำพัฒนามี 8 หมู่บ้าน จำนวน 814 ครัวเรือน มีบ้านเรือนไทย 450 หลัง การปลูกบ้านเรือนไทยในปัจจุบัน จะใช้ไม้สักเป็นหลัก ในขณะที่พื้นบ้านและส่วนประกอบอื่นๆ จะใช้ไม้เนื้อแข็ง คาดว่าน่าจะมีบ้านเรือนไทยมากกว่าตำบลอื่นๆ ในประเทศไทย บ้านเรือนไทยมีทั้งใหม่และเก่านับเป็น 100 ปี
นอกจากนี้กลุ่มบ้านเรือนไทยไผ่ดำพัฒนามีวิถีชีวิต การกินการอยู่อย่างไทย ขนมไทยโบราณ และพื้นที่แวดล้อมไปด้วยพื้นที่เกษตรกรรม ในอนาคตอาจปรับปรุงกิจกรรมการท่องเที่ยวเพื่อเปิดรับการท่องเที่ยวเชิงวิถีชีวิตและพักผ่อนมากขึ้น อาทิ แปลงสาธิตเกษตรกรรมแบบดั้งเดิมแบบเกษตรอินทรีย์ โฮมสเตย์ เพื่อเน้นเปิดรับการท่องเที่ยวจาก AEC และมีแผนพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรมชุมชน
การจัดทำเส้นทางการท่องเที่ยวโดยชุมชน ชมบ้านเรือนไทย
สภาองค์กรชุมชนตำบลไผ่ดำพัฒนาร่วมกับสภาเด็กและเยาวชนตำบลไผ่ดำพัฒนา เทศบาลฯ การท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอ่างทอง กศน. ผู้ประกอบการโฮมสเตย์ในตำบล ออกแบบวางแผนงาน จัดทำเส้นทางการท่องเที่ยวเพื่อให้เห็นว่าในชุมชนมีอะไรน่าสนใจ มีการอบรมมัคคุเทศก์และการเป็นเจ้าบ้านที่ดี จัดให้มีกิจกรรมการเรียนรู้หลักสูตร การทำอาหารไทย ขนมไทย อาหารว่าง ให้ประชาชนทั่วไปที่สนใจ โดยให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีการทำอาหาร ขนมไทย พร้อมวิธีการบรรจุผลิตภัณฑ์เพื่อส่งเสริมกลุ่มอาชีพการทำอาหารไทยเพื่อจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยวหรือทำเป็นอาชีพเสริมให้กับครอบครัวได้
สาธิตการทำขนมไทย/อาหารไทยโบราณ
ผลจากการดำเนินงาน พบว่า นอกจากได้เส้นทางการท่องเที่ยวชุมชนแล้ว ยังสามารถปลูกจิตสำนึกให้กับคนในชุมชน โดยการทำความสะอาดบ้านเรือนของตัวเองให้น่าอยู่น่ามอง ตลอดเส้นทางการท่องเที่ยว ปัจจุบันได้มีหลายครัวเรือนปลูกผักปลอดสารพิษไว้เพื่อบริโภคและจำหน่ายกับนักท่องเที่ยว มีกลุ่มทำขนมไทยโบราณ ที่เป็นอัตลักษณ์ของตำบลไผ่ดำพัฒนา เช่น ขนมเกสรลำเจียก ขนมทองพุ ขนมวง ขนมข้าวเหนียวแก้ว ขนมข้าวเหนียวแดง ฯลฯ
นับได้ว่าสภาองค์กรชุมชนตำบลไผ่ดำพัฒนาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดทำแผนงานพัฒนาเพิ่มช่องทางการตลาด เพื่อเชิญชวนนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมบ้านเรือนไทย ให้ได้รับประทานอาหาร ขนมไทยโบราณ ต่อยอดเป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนที่ครบวงจร กิน นอน เที่ยว ในสถานที่เดียวกันต่อไปในอนาคต
