ตำบลนาท่อมเป็น 1 ใน 14 ตำบลของอำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง ประกอบด้วย 8 หมู่บ้าน ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของตัวเมืองพัทลุงห่างจากตัวเมือง 5 กิโลเมตรใช้ถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4 พัทลุง – ตรัง) เข้าเขตตำบลนาท่อม เนื้อที่ 13.44 ตารางกิโลเมตรหรือ 8,400 ไร่ ครัวเรือน 1,325 ครัวเรือน จำนวนประชากร 4,776 คน ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ สภาพเป็นที่ราบลุ่ม เหมาะกับอาชีพเกษตรกรรม เมื่อก่อนตำบลนาท่อมมีอาชีพทางการเกษตร ร้อยละ 90 คือทำนา แต่เดียวนี้มีการทำนาลดน้อยลงหันมาปลูกยางพาราเสียมาก ใน 1 ครัวเรือนมีมากกว่า 1 อาชีพ เดิมเป็นตำบลที่มีเศรษฐกิจดีเพราะมีตลาดที่นัดที่ใหญ่มีสินค้าจากอำเภอกงหรา บ้านนา นำสินค้ามาขายทางน้ำเพราะมีสายคลองนาท่อมเชื่อมต่อตำบลและอำเภออื่นๆในขณะที่คมนาคมทางบกไม่สะดวกตำบลนาท่อมยังเป็นตำบลที่กระจ่ายสินค้าไปตามจังหวัดต่างๆ จึงมีสินค้าดีมีขนมอร่อย จนถึงบัดนี้
ตำบลนาท่อม มีกลุ่มองค์กรชุมชนที่มีความหลากหลาย และได้มีการเป็นสภาองค์กรชุมชนตำบลโดยมีนายวีระ แสงจันทร์ เป็นประธานรวมทั้งเป็นประธานกองทุนสวัสดิการชุมชนอยู่ด้วยนั้น ก็ได้ดำเนินการจัดเก็บข้อมูลวิเคราะห์ข้อมูลเรื่องที่อยู่อาศัยไม่มั่นคงและถาวร เป็นปัญหาทางสังคมและชีวิตจิตใจ เนื่องจากรายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีพ เนื่องจากมีอาชีพไม่มั่นคง หาเช้ากินค่ำ บางครัวเรือน อาศัยอยู่กัน ๒ คน ยายหลานพิการ ยากจน บางครัวเรือนถึงจะอยู่กับลูกๆ แต่ลูกมีฐานะค่อนข้างลำบากจุนเจือได้แค่อาหารการกิน ไม่มีเงินสร้างซ่อมบ้าน หรือต่อเติมบ้าน คุณภาพชีวิตแย่ลง จึงได้มีความร่วมมือกันในชุมชน มีผู้นำท้องที่ ผู้นำองค์กรต่างๆ ประกอบกับตำบลนาท่อมมีข้อมูลตำบล มีแผนชุมชน มีศูนย์เรียนรู้ในชุมชนและมีกลุ่มอาชีพ เพื่อการพัฒนาที่มีการเชื่อมโยงหลากหลายทุกมิติ จึงอาศัยปัจจัยเหล่านี้ไปสู่การวางแผนพัฒนาเรื่องการแก้ไขปัญหาอยู่อาศัยในชุมชน
การประชุมวางแผนการแก้ไขปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัย ภายใต้สภาองค์กรชุมชนตำบล
การดำเนินงานเรื่องบ้านพอเพียงเป็นความร่วมมือระหว่างสภาองค์กรชุมชนตำบล และกองทุนสวัสดิการชุมชนภายใต้แผนพัฒนาเรื่องการแก้ไขปัญหาของผู้ยากไร้ จำนวน 25 ครัวเรือน โดยได้รับงบประมาณ สนับสนุนจาก พอช. จำนวน 475,000 บาท มาดำเนินการตาม มีการดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้
- แต่งตั้งคณะกรรมการ จากตัวแทนหมู่บ้านทั้ง 8 หมู่บ้าน จัดเก็บข้อมูลผู้เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัยในชุมชนแล้วนำข้อมูลวิเคราะห์เพื่อให้แนวทางช่วยเหลือ โดยมีสภาองค์กรชุมชนตำบล แกนนำและชาวบ้านในการมีส่วนร่วม ได้กลุ่มเป้าหมายผู้เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัย
- มีการตั้งคณะกรรมการโครงการบ้านพอเพียงชนบทตำบลนาท่อม ที่มาจากหลายภาคส่วน ประกอบ ท้องที่ ท้องถิ่น องค์กรชุมชนที่มาจากสภาฯ เพื่อพิจารณาผู้เดือดร้อนเข้าร่วมโครงการ โดยมีคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานโครงการบ้านพอเพียงชนบทตำบลนาท่อม ตามาตรา 23 ของ พรบ.สภาองค์กรชุมชนตำบล พ.ศ. 2551 พร้อมแบ่งภาระความรับผิดชอบเป็นฝ่ายจัดซื้อจัดจ้าง ตรวจรับพัสดุ ช่าง และการติดตามประเมินผลโครงการ
โดยมีคณะทำงานที่รับผิดชอบประจำอยู่ในหมู่บ้านมีการประชาคมผู้เดือดร้อนชี้แจงวัตถุประสงค์และการเข้าร่วมโครงการของผู้เดือดร้อนเรื่องที่อยู่อาศัย มีการ กำหนดครัวเรือนเป้าหมายในการให้ความช่วยเหลือโดยช่างท้องถิ่นผู้กำหนดวัสดุ
ตัวอย่างบ้านผู้เดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัย นางผัน ศรีโดน บ้านเลขที่ 125 หมู่ที่ 1
สภาพก่อนการดำเนินการ/สภาพปัญหา บ้านชำรุดทรุดโทรม
ภาพหลังดำเนิน ผุทั้งหลังสร้างใหม่ทั้งหลัง เสร็จแล้ว
อย่างไรก็ดีในการดำเนินงานย่อมมีปัญหาอุปสรรค เช่น ผู้นำบางคนไม่ให้ความสำคัญกับโครงการผู้เดือดร้อนบางครัวเรือนญาติไม่ให้ความช่วยเหลือการ แจ้งซ่อมพอลงมือทำต้องทำหมดทั้งหลังเพราะผุพังทั้งหลังต้องสร้างใหม่ทั้งหลังทำให้สร้างเกินงบประมาณที่วางไว้ ต้องใช้งบประมาณจากกองทุนสวัสดิการชุมชนเข้าสมทบเพื่อให้งานก่อสร้างเกิดความสำเร็จ
กระนั้นก็ตาม โครงการบ้านพอเพียงชนบทตำบลนาท่อน ก็ประสบความสำเร็จสามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้เดือดร้อนดีขึ้น มีที่อยู่อาศัยคงทนถาวร โดยเจ้าของบ้านสมทบวัสดุและแรงงานมีการช่วยเหลือเอื้ออาทรต่อกันคนในชุมชน
เกิดความรู้ใหม่ๆในการจัดการตนเอง มีความภาคภูมิในการสร้างบ้านให้กับผู้เดือดร้อนที่ไม่มีงบประมาณในการสร้างบ้าน และเจ้าของบ้านมีความภาคภูมิใจที่มีที่อยู่มั่นคงและแข็งแรง รวมทั้งเกิดจิตอาสาให้กับคนในตำบล ผู้เดือดร้อนมีเงินออม เงินสมทบคืน มีเงินหมุนเวียนในกองทุนบ้านพอเพียงชนบทตำบล
การดำเนินโครงการในครั้งนี้ นอกจากจะได้ความร่วมมืออย่างดีจากภาคประชาชนแล้ว ยังมีภาคีพัฒนาต่างๆสนับสนุนเช่น สถาบันพัฒนาองค์กนชุมชน (พอช.) ที่สนับสนุนงบประมาณในการสร้างใหม่ ซ่อมแซม ต่อเติม บ้านตามโครงการบ้านพอเพียงชนบทและได้เชื่อมโยงกับกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลนาท่อมเป็นตัวหลักในตำบล มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นช่วยเหลือด้านบุคลากร และรถยนต์ขนวัสดุก่อสร้าง และสมทบกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล จำนวน 100,000 บาท ส่วนท้องที่ให้การสนับสนุนข้อมูลรวมทั้งเชื่อมโยงกับกองทุนหมู่บ้านให้ตั้งการช่วยเหลือโครงการบ้านพอเพียงชนบทไว้ในงบดุลในปีต่อไป
เพื่อให้เกิดความยั่งยืนจึงได้มีการตั้งกองทุนเงินออมและกองทุนเงินสมทบจากเจ้าของบ้านผู้เดือดร้อนเพื่อนำไปใช้กับผู้เดือนร้อนเรื่องที่อยู่ที่อาศัยและเมื่อมีเงินมากพอสามารถนำไปชื้อหนี้ของที่อยู่ที่อาศัยหลุดจำนองหรือเจ้าของเงินนอกระบบยึดบ้านไป รวมทั้งมีการจัดเก็บข้อมูลของผู้เดือดร้อนต่อไปเพื่อนำไปสู่การวางแผนด้านที่อยู่อาศัยทั้งตำบล เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของคนตำบลนาท่อมต่อไป
สุวัฒน์คงแป้น เรียบเรียง
วีระ แสงจันทร์ ให้ข้อมูล
